Би-Би-Си за Преспанскиот договор: Личеше на свадба, еден учесник си го смени името

Новинарот на Би-Би-Си, Гај де Лони, опишувајќи ја ситуацијата во грчкото село Нивици, каде што вчера беше потпишан договорот за името меѓу Македонија и Грција, вели дека наликувала на свадба.

На тоа наведувал и белиот шатор подигнат на брегот на питорескното Преспанско Езеро.

„Едниот од учесниците се согласи да го смени своето име“, пишува балканскиот коресподент во информацијата за договорот со кој Македонија ќе стане Северна Македонија.

Насловот на текстот е „Спорот со македонското име: Премиерите гледаа како министрите потпишуваа историски договор“ (Macedonia name dispute: PMs watch as ministers sign ‘historic’ deal)

Освен прикриениот британски хумор, кој наведува на дилемата зошто не премиерите, туку министрите потпишале договор кој што е историски, интересно е и тоа што зборот историски во насловот е ставен во наводници што алудира дека и за британскиот јавен сервис има нешто спорно во начинот на кој е „решен“ спорот за името.

 

6 Коментари

  1. Да, свадба беше. Ја оженивме Македонија за НАТО и ЕУ.

  2. E taka e. Sega site ke se zaebavaat so nas. Kolku nenormalni ima vo svetov sto bi go napravile ova na sebe i svojata drzava.

  3. Зоран, продолжуваш во исти стил. Биди конкретен и прцизен. Што направивме на себе и својата држава со кое сите ќе се заебавале со нас? Го знаеш оној виц: „ Нови телевизори по пет евра“!!! -„Каде“? -„Никаде, ама многу ефтино“. Сите ќе се заебаваат со нас со тоа што направивме за себе и својата држава! Зошто? Што направивме со себе и својата држава? Не е важно што направивме, ама ќе се заебаваат.

    • A sto sto precizno i konkretno treba da ti napisam sto ne go znaes ti. Se znaes ama za toa sto
      si platen mora da go odrabotis. 24 saati dezuras na portalov. Rabotis li ti nesto drugo? Del si od predavnickata propagandna masinerija.

  4. Или планот на Игор Јанев или стратегијата на Ристо Никовски или и двете заедно. Планот на Никовски е акција во Советот за безбедност: Нацрт Меморандум
    За: Антонио Гутерес, генерален секретар на Организацијата на обединетите нации, Њујорк
    Предмет: Промена на референцата „поранешна југословенска Република Македонија“ и враќање на историското и уставно име на Република Македонија во системот на ООН
    1. Претседателот Киро Глигоров, на 30 јули 1992 година, упати писмо до генералниот секретар, Бутрос Гали, со кое официјално побара прием на Република Македонија во Организацијата на обединетите нации (ООН).
    2. Иако беше констатирано дека Република Македонија ги исполнува сите критериуми за прием, пропишани со членот 4 на Повелбата на ООН, на крајно непринципиелен начин, без никаква основа или легална база, приемот на земјата беше – а) на почетокот одложуван (апликацијата беше пуштена во процедура дури по шест месеци, во јануари следната, 1993 година), а потоа б) уценет со исполнување на уште три додатни услови.
    Прво, на земјата ѝ беше оспорено и суспендирано историското и уставно име;
    Второ, ѝ беше наметната привремена референца за нејзино ословување во рамките на ООН, што неизбежно, иако имплицитно, значеше и најширока употреба во светски рамки, што и се случи; и
    Трето, земјата беше обврзана да бара решение „за разликата која се појави околу нејзиното име“, преку медијација во ангажман на СБ на ООН, што е светски преседан.
    3. По Втората светска војна, сврзано со блокадите кои се појавувале при приемот на нови членки во светската организација, ГС на ООН, во 1947 година, се обрати до Меѓународниот суд на правдата во Хаг, со барање да даде советодавно мислење за примената на член 4 од Повелбата, со кој беа дефинирани условите за прием. Врз основа на мислењето на судот, ГС на ООН, со својата резолуција 197 (3) од 1948 година, утврди дека не е дозволено проширување на условите за прием во членство, од наведените во член 4 од Повелбата.
    4. Значи, ipso facto, при приемот на Македонија флагрантно беа прекршени и Повелбата на ООН, и процедурите за прием, со што на земјата ѝ е нанесена огромна политичка неправда и непроценлива материјална штета. Македонија веќе 25 години е оставена без целосен меѓународен правен идентитет, што крајно негативно се рефлектира на нејзините вкупни политички, економски и социјални процеси, а го загрозува и лесно ранливиот меѓуетнички баланс во земјата.
    5. Во таа прилика, грубо е игнориран меѓународниот правен поредок, а со наметнување на сила како начин за решавање на проблемот, се доведени во прашање и фундаментите на демократијата. Тоа се случува во период на засилен меѓународен тероризам кој, со ваквото однесување на главните меѓународни фактори, сѐ повеќе добива на сила.
    6. Оспорувањето на историското и уставно име на Македонија, како и повикувањето на „разликата која се појави околу името на државата“ и на потребата таа „да се реши со цел да се сочуваат мирот и добрососедските односи во регионот“ (цитати од резолуцијата 817/93 на СБ на ООН, од 7 април 1993, донесена при приемот на Македонија), беа апсолутно неиздржани, нелегални и политички мотивирани.
    6.1. Самото (непотребно) отворање на овој проблем го загрози мирот во регионот бидејќи делува дестабилизирачки врз Македонија. По многу нешта Македонија е клучот на мирот и соработката во регионот, а веќе 25 години е оставена на работ од длабока бездна, со сите опасни последици врз нејзиниот севкупен развој. Нејзината нестабилност може да запали добар дел од Балканот. А исфорсираното наметнување на овој проблем, земјата ја води токму во таа насока.
    6.2. Неспорно е дека добрососедските односи се важен предуслов за развој и напредок на целиот регион. Меѓутоа, нема никаква основа, ниту логика, во името на Македонија да се гледа некаква пречка за одржување на мирот и за унапредување на меѓусебното регионално разбирање и соработка. Проблемот е надвор од Македонија. Тој е во Грција и лежи во фактот дека таа не го прифаќа постоењето на вековниот македонски народ, што е неспорен факт. Промена на името на државата е само покритие за вистинските грчки намери чија цел е обезличување на народот.
    6.3. За какви добрососедски односи може да се зборува кога некој не признава дека другиот постои? За каков мир и соработка може да станува збор во такви услови? Ако се игнорираат македонскиот народ, неговиот јазик, култура, историја… како може да има меѓусебно разбирање? Токму во тоа лежат опасностите за „мирот и добрососедските односи во регионот“ (резолуцијата 817/93), а не во името на Македонија. Сѐ додека не ѝ се погледне на вистината в очи, ќе се вртиме во маѓепсан круг, на штета на заедничките интереси на регионот. Било какво прекрстување на државата Македонија, што неизбежно (ќе) води во разнебитување на македонскиот народ, не може да помине без поширока, регионална војна која ќе ги врати аспирациите на сите соседи. Македонците се крајно трпеливи и толерантни како народ ама сѐ има своја граница. Негирањето на универзалните права на Македонците, во случајов за самоидентификација, ќе ги вратат комитите во земјата и регионот и тоа ќе биде крај за мирот на Балканот.
    6.4. Дека Грција, а не Македонија, генерира лоши односи меѓу соседите во регионот, кристален доказ е и нејзиното непочитување на пресуда на Меѓународниот суд на правдата, од Хаг. На 5 декември 2011 година, судот ја осуди Грција дека не исполнила обврска произлезена од билатералната Привремена спогодба, потпишана со Македонија во 1995 година. Со истата, Грција се обврза да не го попречува интегрирањето на Македонија во меѓународните организации. И покрај тоа, таа го блокираше нејзиниот прием во НАТО, во 2008-та, и во ЕУ, во 2009-тата. И по пресудата, нелегално, Грција и натаму ги држи вратите за НАТО и ЕУ затворени за Македонија.
    7. Игнорирањето на македонскиот народ е грчки историски синдром. За да се разбере неговата генеза треба да се знае дека сѐ до 1987/88 година таму не беше дозволено официјално користење на името „Македонија“.
    7.1. Со Букурешкиот договор од 1913 година, како резултат на двете балкански војни, етничкиот и географски регион Македонија беше поделен меѓу Грција, Србија и Бугарија. Со тоа, за прв пат во историјата, дел од истиот падна под грчка управа. Во него живееја стотици илјади Македонци кои, според бројни статистики, беа и најброен етнос. За Атина, меѓутоа, Македонците не постоеја. И, за да ја смени неповолната структура на населението на регионот Македонија кој го доби, спроведе вистински геноцид врз нив. Долги години беше строго казниво користењето на македонскиот јазик дури и во нивните домови. А јавното истакнување на македонизмот повлекуваше или тешка казна, или протерување на пуст остров. За таа цел, беа реализирани и размени на население со Турција и со Бугарија.
    7.2. И 100 години по Букурешт, вистинските Македонци се таму, ама сега бројат десетици, а не стотици илјади. Тие, сѐ уште не се признати како малцинство и немаат никакви права. Децата не можат да учат на мајчин јазик.
    7.3. Со прекрстување на Македонците, Грција сака да го реши и тешкиот проблем со непризнатото македонско малцинство, кој со години ѝ тежи. Замислата е едноставна – ако нема Македонци во матичната држава, не може да има ниту малцинство во Грција.
    7.4. Како експерт за малцински права, Геј МекДугал (Gay McDougall) во 2008 година, го посети Егејскиот дел од Македонија, во Грција. Таа беше испратена таму токму од ООН. Нејзиниот извештај е во светската организација. Таа недвосмислено констатира дека во Грција има (вистински!) етнички Македонци, не виртуелни, и дека истите не уживаат никакви права.
    8. Како една од шесте федерални држави во Југославија, Македонија не беше (по)голем предизвик за Грција, иако проблемот со негирањето на Македонците тлееше. Тој ескалира во моментот кога стана јасно дека распадот на федерацијата е неизбежен што ќе значи појава на независна македонска држава. Во Грција заѕвони алармот и беа преземени низа мерки.
    8.1. Преку нова административна поделба, реализирана во 1987/88, Атина прв пат започна официјално да го употребува и името „Македонија“. Во вкупно 13 административни региони беа вклучени и три со тоа име – Западна Македонија, Централна Македонија и Источна Македонија и Тракија.
    8.2. Атина почна да пропагира и дека кај нив има 2,5 милиони измислени „Македонци“. Тоа, едноставно, лесно може да се провери и потврди. Освен македонското малцинство, во Грција нема други кои имаат македонска национална свест, кои говорат македонски јазик… Спомнатите 2,5 милиони се Грци по род, зборуваат грчки јазик. Тоа е фиктивно поврзување со регионот и нема никаква врска со национален идентитет, како во нашиот случај.
    8.3. Во грчкиот Устав не се спомнуваат никакви „Македонци“. Во него се зборува само за Грци и воопшто не се користи ниту терминот „граѓани“. Тој е секаде заменет со зборот – „Грци“, што е крајно невообичаено. Како тогаш може таму да има 2,5 милиони „Македонци“, или цели 23 проценти од вкупното население, а тие да не се спомнати во Уставот?
    8.4. „Македонци“, исто така, не се појавуваат во ниту еден попис во Грција. Зошто? Како е тоа можно, ако навистина ги има толку многу? Така е бидејќи тие се – виртуелни. Во пописите ги нема бидејќи, ако има графа, како такви ќе се појават само вистинските Македонци, кои се обесправено малцинство.
    8.5. Грчката замисла беше јасна: ако кај нив има „Македонци“, не може да ги има на друго место. Поточно: „Македонците“ се кај нив, а не надвор од Грција. Или, ако има други кои се декларираат како такви, треба да се прекрстат.
    Истото важи и за името на нашата држава. Сѐ е апсолутно нелегално.
    8.6. Сите овие промени во Грција беа направени за да се создаде основа, по распаѓањето на Југославија, да се оспорат името и народот на Македонија.
    9. Покрај веќе спомнатите, Грција повлече и бројни други неприфатливи потези, со намера новата, целосно независна и самостојната држава Македонија да не успее и да се распадне.
    Прво, започна со спроведување политика на максимално одолжување на процесот на нејзиното меѓународно признавање, вклучувајќи го и приемот во ООН. Благодарејќи на резолуцијата 817/93 од СБ на ООН, и потпомогната од важни меѓународни фактори, Грција веќе 25 години успева да го спречи целосното етаблирање на Македонија на меѓународната политичка сцена. Таа политика продолжува со зголемен интензитет. Сега, преку блокада на интегрирањето на Македонија во НАТО и ЕУ, комбинирана со уцена: прво името, потоа членство;
    Второ, на почетокот на 1990-тите, Грција воведе нелегална блокада на македонската јужна граница, која траеше повеќе од две години, со цел земјата економски да колабира. Беа нанесени огромни, немерливи долгорочни штети, ама Македонија опстана;
    Трето, грчкиот премиер, Мицотакис, разговараше со српскиот претседател Милошевиќ, за евентуална поделба на Македонија.
    9.1. Оваа грчка политика, спроведувана и доста широко поддржана цели 25 години, води кон конфронтации, а не кон добрососедство. ООН, САД и ЕЗ (ЕУ) сето тоа го толерираат. Без никакви реални аргументи, името на Македонија беше и остана проблем за нив, а не агресивноста на Грција.
    10. И покрај сето наведено, иако е класична жртва на тешко споредливи историски неправди, под диктат на ООН, Македонија прифати да разговара дури и за сопственото историско и уставно име, што е единствен случај во историјата. Сите овие години, земјата манифестираше флексибилност и максимално добра волја со цел проблемот да се реши на цивилизиран начин и да се сочуваат мирот и безбедноста и во земјата, и во регионот.
    11. Во потрага по балансирано решение, Македонија ги промени и својот Устав, и своето државно знаме. Беа исполнети, практично, непотребни гаранции. За возврат не беше добиено ништо, освен блокади, уцени и инсистирања на нови отстапки. Така, во празно, поминаа цели 25 години на јасно демонстрирана кооперативност од македонска страна и зацементираност и максимализам од грчка страна, која зацрта своја ултимативна црвена линија од која не отстапува. Со неа се бара невозможното и затоа е апсолутно неприфатлива. Таквиот приод на другата страна, фактички, го означува крајот на медијацијата бидејќи разумен компромис не е можен. Тоа е крунски доказ дека Грција не сака договор. Македонија не е ниту воен злосторник, ниту е победена во неправедна, окупаторска војна за да биде казнета и да прифати разнебитување на сопствениот народ, што е целта на грчката црвена линија.
    12. Проблемот е крајно асиметричен и не носи никакви ризици или последици за Грција. Таа нема ништо да добие ако биде прифатена и нејзината црвена линија. Тоа би бил само триумф на екстремниот национализам, по што ќе следат несогледливи последици за сите. Атина ништо нема да загуби и доколку остане сегашното име на Република Македонија.
    13. Сосема спротивно, во проблемот со името се кријат иднината и судбината, и на државата, и на народот. Македонија не смее да прифати промена на своето име, бидејќи веќе е пошироко оспоруван идентитетот на народот. Ако не беше тоа случај, маневарскиот простор на Македонија ќе беше поголем.
    13.1. За целосно да се разбере случајот, мора да се знае дека државата го доби своето име од македонскиот народ, а не од истоимениот регион кој се протега во неколку земји. Така, меѓу името на државата и националниот идентитет на народот постои нераскинлива папочна врвца. Идентитет без име нема. Затоа каква било суштинска отстапка околу името неизбежно ќе води во прекрстување на народот, што ќе ја дестабилизира земјата, а преку неа и целиот регион. Токму поради тоа, грчката намера – македонскиот народ да се избрише од светската листа на народи, нема никакви изгледи за успех. Кој одговорен политичар може да се откаже од сопствениот народ?
    14. Погоре наброените факти и аргументи ги прецизираат позициите на Грција чии клучни намери, до скоро, не беа доволно јавни и објаснети. Во последно време, меѓутоа, тие ги подотворија картите. Министерот за надворешни работи, Коѕиас, неодамна (2017) обелодени дека не е само името на Македонија проблем, туку и идентитетот на народот, јазикот… Претседателот, пак, на Грција, цело време повторува дека „Македонија е грчка“, а истовремено нас не обвинуваат за иредентизам. Го посвојуваат целиот регион, а 39 проценти од истиот е Република Македонија. Каде се крие тогаш иредентизмот?
    Откако ќе се разбере грчката политика, станува кристално јасно дека било какво решение околу името, кое не би водело во прекрстување и разнебитување на македонскиот народ, за нив – не доаѓа предвид. Оваа вистина мора што поскоро да се согледа и да се сфати. Кога едниот не сака договор, или поставува неприфатливи услови, како што го прави тоа цело време Атина, излез не е можен.
    15. Изминатите 25 години се извонреден доказ дека на Грција не ѝ се заканува никаква опасност од Македонија. Целиот овој период, не е регистриран ниту еден безбедносен инцидент меѓу двете земји, иако измисленото прашање околу името не е решено. Нема никакви индикации или причини така да не биде и во следните – 100 години. Отпаднаа сите инсинуации дека во Македонија има иредентизам и дека името на земјата крие такви закани. Тоа го отфрли и т.н. „Бадентерова комисија“ на ЕЗ (ЕУ) која, при крајот на 1991 година, оцени дека Македонија ги исполнува условите за да биде призната како независна држава. Тогаш, по одлука на Брисел, претседателите на пет уставни судови на земји членки на ЕУ, јасно оценија дека името на државата не претставува никаква закана за било кого и не може да биде основа за било каков иредентизам.
    И Хашкиот суд, во својата пресуда од 5 декември 2011 година, јасно утврди дека Македонија на никаков начин не го загрозува историското и културно наследство на Грција.
    16. Други причини за оспорување на името на Македонија – нема. Како повод за суспендирање на нејзиното историско и уставно име, во СБ на ООН во 1993 година (резолуција 817/93), беа наведени токму безбедносните причини како повод за таков нелегален чин. Истите не го издржаа судот на времето. Се покажаа лажни, бесмислени, надживеани и неважечки. Должност на СБ е повторно да се разгледаат сите аргументи за „разликата околу името“ (817/93) и објективно да се преоцени нивната вредност. Македонија е уверена дека со чесен и одговорен приод, без наметнување на сила, релативно лесно ќе се дојде до заклучок дека нема никаква основа, ниту потреба, да се оспорува името на државата и да се брише еден мирољубив, вековен народ.
    17. Неспорен факт е дека државата Македонија така се вика од далечната 1944 година, додека во Грција ова име се користи од 1988 година. Според меѓународно признатото правило – Qui prior est tempore, potior est yure – името на Македонија никој не може да ѝ го оспори.
    И не само тоа. Во прашање се име на држава и имиња на административни региони во друга земја, кои меѓу себе немаат никакви допирни точки а нашето име никако не значи дека имаме аспирации кон целиот регион со истото име. Исто како што и името на Соединетите американски држави не имплицира дека тоа ги вклучува сите земји на Северна, Централна и Јужна Америка. Како и во случајот со САД и македонскиот Устав недвосмислено ја прецизира територијата на државата.
    Република Македонија нема никакви аспирации за некаков монопол на името „Македонија“. Нам не ни пречи што три административни региони во Грција користат исто име. Во светот има повеќе такви случаи. Грција може да го користи името Македонија во согласност со светската пракса и нормите кои тоа го регулираат. Факт е, меѓутоа, дека целокупната територија на Република Македонија се наоѓа во истоимениот регион додека регионот Македонија е само мал дел (23,9 проценти) од вкупната грчка територија. Овој податок го одредува основниот правец по кој мора да се разгледува прашањето за името.
    18. Во резолуцијата 817/93 на СБ на ООН, се вели: „Ги поттикнува страните да продолжат да соработуваат“ со медијаторите „за да дојде до брзо надминување на нивната разлика“. Се покажа дека не само бргу туку воопшто не е возможно исполнувањето на оваа обврска. Откако 25 години ништо не се постигна, нема никаква логика, потреба, услови да се продолжи со медијацијата. Истата исклучително скапо ја чини Македонија и крајно време е да прекине и решението на проблемот да се бара врз сосема поинакви основи, преку силата на аргументите, а не со аргументот на силата.
    19. Македонија му дава целосно признание на Нимиц, за несебичното залагање кое го демонстрираше и смета дека нема никаква смисла медијацијата да продолжи.
    20. Како што покажаа и изминатите 25 години, толерантноста, кооперативноста, флексибилноста и добрата волја на Република Македонија се неизмерни, ама не се безгранични. Откако медијаторот
    21. Со овој Меморандум го моли генералниот секретар на ООН предметот повторно да се врати на СБ на ООН со предлог да се донесе одлука за исфрлање на референцата од употреба и на земјата да ѝ се врати нелегално оспореното историско и уставно име – Македонија. Со тоа ќе се исправи една историска неправда и ќе се анулира нелегалната процедура на СБ на ООН, ефектуирана при приемот на Македонија во ООН.
    22.СБ на ООН, и ООН во целина, мора да бидат главни заштитници на меѓународниот правен поредок и носители на развојот на демократските процеси. Исправање на неправдите кон Македонија е мал чекор, ама и одлична можност за реафирмација на овие фундаментални вредности.

Comments are closed.