Чуму толкава пизма и исчудување по објавата на Зоран Заев дека со Алексис Ципрас склучил договор што „го зајакнува македонскиот идентитет“ (?!), а во суштина ја лапнал целата грчка јадица, топтан сосе ерга омнес, менување на Уставот, дерогирање на Македонците во „граѓани на Република Северна Македонија“, откажување од сонародниците надвор од границите на државава и што ли уште не? Зарем некој имаше сомнеж дека ќе биде прифатен комплетно грчкиот ултиматум од тие што зборуваа едно за речиси сè во државава пред преземањето на власта, а постапија спротивно откако заседнаа во удобните фотелји? Божемното истрчување со „Илинденска Македонија“ им беше само подготовка на јавноста за завршниот удар.

Но, тоа е веќе минато и сега е беспредметно да се губи време за тоа „шчо напраифме“, а последен час да се види „шчо требит да напраиме за однапред“, како што ќе рече Крсте Петков Мисирков во своето дело „За македонцките работи“. Поинаку кажано, што може да се стори пред да биде предоцна.

Прво и основно, во старт треба се расчисти со илузијата дека пратениците Македонци од СДСМ и од партнерите во владината коалиција би можеле да гласаат во Собранието спротивно од налогот на партискиот шеф кога договорот Заев-Ципрас ќе дојде на дневен ред. Доказ за тоа е нивното однесување при насилното „донесување“ на Законот за употреба на јазиците, кога за официјализација на албанскиот и во средините каде што не живее ниту еден Албанец гласаа и пратениците избрани таму, па дури и еден Србин!

Второ, гледано од чисто легалистички аспект, претседателот Ѓорге Иванов единствен има механизми да го блокира спроведувањето на договорот со тоа што не би го потпишал указот за стапување во сила на законот за ратификација на договореното меѓу македонскиот и грчкиот премиер. Исто како со Законот за јазици, кој токму поради неговото „џебно вето“ сè уште фаќа прашина во фиоката на шефот на државата. Со тоа би се купило време најмалку до следните претседателски избори во април в година, а времето (читај: одложувањето) во моментов е, дефинитивно, најефикасното оружје. Не рекле бадијала: подобро е да се спречи, отколку да се лечи. Откако речиси двесте држави во светот ќе почнат да ви се обраќаат со ново име, одете па вратете го тркалото назад.

Во контекст на законите и на процедурите, голема наивност би било да се очекува Уставен суд да го оспори договорот. Истата таа институција задолжена за спроведување на највисокиот законодавен акт ден-денес не реагира за флагрантното кршење на „мал милион“ одредби при „изборот“ на Талат Џафери за спикер на Парламентот, игнорирајќи ги претставките од здружението на правници од Битола и од граѓанската иницијатива „За заедничка Македонија“ доставени пред цела една година.

Уште поголема кусогледост е ако противниците на договорот мислат дека ќе го урнат на референдум. Примерот со изјаснувањето на граѓаните за територијалната поделба, кое пропадна поради недоволната излезност по минирањето од власта со повикот дека „некои прашања не заслужуваат одговор“, покажува што може да се очекува кога СДСМ организира референдум. Ставот на ВМРО-ДПМНЕ дека за името треба да се изјаснат граѓаните на референдум, потврден и од лидерот Христијан Мицкоски на вчерашната прес-конференција преку изјавата дека ќе гласал против „капитулацијата“ што ја потпиша Заев, како што ја нарече, води само кон реприза на претседателските избори од 2004 година. Одлуката на тогашната опозиција да не ги бојкотира и да излезе со свој кандидат (Сашко Кедев) директно му помогна на Бранко Црвенковски да го надмине долниот праг на излезност (во вториот круг таа беше само 53,6 отсто) и премиерскиот кабинет да го замени со претседателскиот.

Настрана моралната димензија на изјаснувањето на оваа генерација Македонци за нешто наследено од предците со аманет да им се остави на идните генерации, референдумот за името има реални шанси да биде позитивен со учество и на опозицијата. Извесно е дека огромен дел од Албанците ќе го поддржат преименувањето, а тоа може да се очекува и од добар дел од другите помали етнички заедници, од проста причина што ним не им е загрозен идентитетот со новото име. Не е за занемарување ни надежта за лична корист од откочувањето на евроатлантските процеси за (Северна) Македонија.

Конечно, и да не успее референдумот, истата оваа власт ништо не ја спречува во најскоро време да организира нов по урнек на Република Ирска, чии граѓани се „поправија“ само една година по „погрешната“ одлука да го отфрлат Лисабонскиот договор.

Протестите или повиците за граѓанска непослушност (неплаќање даноци и сметки, невадење документи со новото име и сл.), речиси сигурно нема да сменат ништо, ако зад нив не застане најголемата опозициска партија. Судејќи според нејзиниот однос кон самоиницијативните форми на изразување на незадоволството на граѓаните изминативе месеци, од ВМРО-ДПМНЕ во моментов е тешко да се очекува такво нешто.

Сума сумарум, кој пат да се фаќа? Споменатите вето од Иванов и бојкот на референдумот се двете можни опции. Третата би била индивидуална тужба пред Судот за човекови права во Стразбур од секој Македонец против државата и претставниците на сегашната власт поединечно поради загрозување на основното човечко право на самоопределување. Со оглед на тоа дека за такво нешто треба пари, ете можност за подобро стоечките Македонци, каде и да се, на дело да ја покажат декларираната љубов кон татковината.

Во меѓувреме, борбата не смее да се сведе само на жестоки пораки и на мудрувања на социјалните мрежи и да се чека дека некој друг ќе дојде за да ги спаси „патриотите на батерии“ од тоа што им го подготвуваат. Секој што чувствува нешто за Македонија и за македонскиот народ, секој кому му значи нешто ова парче македонска земја, доволно е само да нурне во сопствената душа и сетики ќе најде начин за личен придонес во најважната битка на Македонците во нивната историја. Кога, ако не сега?

 

5 Коментари

  1. Што сакаше да каже писателот? И сега кој е заклучокот Роберт Димитриевски?

    • Ако не си сфатил што сакал да каже писателот и кој е заклучокот, а и двете се јасни како бел ден од целиот текст, плус се сублимирани во претпоследниот пасус, тогаш што си губиш време тука, пријателе (низа)еден? Има и полесни форми на новинарско изразување во други медиуми, што би ги сфатил од прва, нели?

  2. Навистина сум воодушевен! Вето на Иванов. Прво, нема право на вето. Второ, ќе дојде помошникот на помошникот (кој сега е на местото на Хојт Ји), и Иванов ќе попушти како за мандатот. А знаеме дека Иванов и самиот многу лесно се пишмани – давам амнестија, ја повлекувам амнестијата. Бојкот на референдум? Ќе видиме. Кој е тој што ќе се спротистави на референдум. Нели Мицкоски рече ЌЕ ГЛАСАЛ ПРОТИВ, а не дека ќе го бојкотира референдумот. Тужба до Хаг за загрозување на правото на самоопределување? Кој, кому и со што му го загрози правото на самоопределување? И најважно од се`- што ако се отфрли договорот со Грција? Само будала може да мисли дека ќе остане се` како што беше до сега. Ова е прашање од кое директно се засегнати САД и ЕУ поради влијанието на Русија. Дали некој сериозно мисли дека САД и ЕУ ќе дозволат Иванов и ВМРО-ДПМНЕ да им ги попречат интересите на овој дел од Балканот, а тоа е да има договор со Грција и Македонија да влезе во НАТО.

  3. Длабоко загрижени и вознемирени од начинот на кој Владата на Република Македонија го води процесот на разговори со Република Грција околу нашето уставно име и национален идентитет, чувствуваме историска одговорност да не молчиме и да ѝ се обратиме на целата македонска и светска јавност, во духот на мислата на Мисирков: шчо напраифме и шчо требит да праиме за однапред? Сакаме да истакнеме дека:
    1) Република Македонија е мирољубива членка на меѓународната заедница, и нема ниту еден активен спор со ниту една држава членка на ОН. Нашето право на самоопределување и на самоидентификација не потекнуваат од 1991 година, туку се резултат на историски процес на самоафирмација и на борба за сопствена држава која симболично започна со првиот Илинден во 1903 година, а беше крунисана со вториот – со Заседанието на АСНОМ од 1944 година. Третиот Илинден, од 8 Септември 1991 година беше само чин на континуитет, легитимиран со наодите на Извештајот на Бадинтеровата комисија и со пресудата на Меѓународниот суд на правдата од 2011 година.
    2) Приемот на Република Македонија во ОН беше извршен со флагрантно кршење на Повелбата, при што на државата ѝ беа наметнати два дополнителни и згора нелегални услова – обврска во меѓународните односи да биде претставувана под референцата „БЈРМ“, како и да разговара со Грција околу разликите во врска со името. Поради слабоста на државата, неспособната дипломатија и плашливото и субмисивно државно водство, разговорите прераснаа во преговори. Денеска сме исправени пред ултиматум да го промениме уставното име на државата, нашата заедничка политичка заедница.
    3) Одлучувањето за ова прашање излегува од рамките на уставот утврдените надлежности на носителите на власта. Никој, вклучително и Владата, Собранието и Претседателот на Републиката, нема уставно овластување да одлучува за промена на името, дури и ако е „само“ за меѓународна употреба. Ветувањето дека народот ќе одлучи на референдум, исто така, не е засновано ниту на Устав ниту на закон, бидејќи за промена на името на државата, а особено за одредбите за идентитетот, не постои норма од позитивното право за распишување референдум, ниту консултативен ниту задолжителен.
    4) Во изминатите 27 години, дури 137 држави нѐ признаа под уставното име, а нашите официјални државни претставници во меѓународната комуникација го користат уставното име (the Republic of Macedonia, во англиската комуникација). Интелектуалците, културните работници, писатели, научници, уметници, лекари и професионалци од сите области, со своите меѓународни постигнувања успеаја да се изборат нивните колеги и партнери да ги почитуваат и да ги ословуваат на начин вообичаен за сите други државјани на трети земји.
    Оттука, сведочејќи дека Владата не ги користи сите правни, политички и морални адути што се недвосмислено на страната на Република Македонија, прашуваме:
    1) Зошто молчите во врска со Бадинтеровиот извештај?
    2) Зошто се однесувате како виновник/ иредентист кога в рака ја имате пресудата на Меѓународниот суд на ОН, во која експлицитно се аргументира дека ниту едно дејствие на нашата држава не е или не било иредентистичко?
    3) Кој ве овластил да преговарате за името и за идентитетот?
    4) Зошто вршите притисок врз јавноста дека е ова историски миг за влез во НАТО, кога фактите зборуваат дека самит не е потребен доколку членките на НАТО одлучат да ја примат земјата без уцени, согласно со Времената спогодба и со пресудата на Меѓународниот суд на правдата на ОН?
    5) Без политичка визија, храброст и доблест, вие, политичарите и од власта и од опозицијата, се обидувате да задушите секаква суштинска дебата и да избегнете отчет пред граѓаните, за чиј идентитет преговарате. Дали и ова прашање планирате да го „киднапирате“ и да го решавате вонинституционално и вонуставно, доведувајќи ја јавноста пред свршен чин?

    Цениме дека е израз на крајна политичка ароганција, граѓаните да се третираат како поданици или како инфантилни, и од нив да се крие за што, всушност, се преговара. Недемократско е замолчувањето на оние што не се согласуваат со преговорите, преку етикетирање – директно или индиректно – на националисти, реакционерни елементи и антизападно ориентирани кругови.

    Укажуваме дека на овој начин власта се отуѓува од сопствениот народ (демос), ставајќи го како влог сето она за што многу генерации умирале во зандани или на бојно поле со името „Македонија“ на устите, а уште повеќе сето она што е изградено и со што Република Македонија е афирмирана надвор од нејзините граници благодарение на успесите на нејзините највредни научници, професионалци, спортисти, уметници и други, без оглед на етничкото потекло.

    Граѓаните имаат ПРАВО да бидат информирани, и никакви причини на дипломатска тајновитост не можат да се користат како оправдување кога се во прашање права за кои се избориле нашите предци, а не вашите гласачи. Ова се права што му припаѓаат на секој поединец, но и на секој народ на светот, согласно со Повелбата и Универзалната декларација на човековите права на ОН. Од нас се бара нешто што никому никогаш не му се случило, да ја видиме смртта на својот народ во текот на нашиот живот!
    Затоа, бараме:
    1) Да престанете со пропагандата дека постои национален консензус и дека преговорите се водат „само“ за промена на името на државата. И на обичниот човек му е јасно дека станува збор за македонскиот идентитет, нашиот овде и оној на Македонците што се малцинство не само во Република Грција, туку и во другите соседни земји.
    2) Да признаете дека немате ниту елементарна стратегија или изградена позиција за ова прашање! Бараме веднаш да почнете консултации околу пристапот којшто упорно се обидувате да го сокриете. Да ги прекинете преговорите со посредство на Метју Нимиц и да се обратите до Генералното собрание на ОН како единствена меѓународна инстанција во која Република Македонија не е Давид наспроти моќниот Голијат, туку е рамноправна членка со сите држави кои ја признаваат под уставното име; да се стави крај на употребата на референцата и да се донесе резолуција на Генералното собрание на ОН со која на РМ би ѝ се гарантирал непречен прием во меѓународни организации под уставното име.

    • НАЦРТ РЕЗОЛУЦИЈАТА НА ОБЕДИНЕТИТЕ НАЦИИ

      Генералното собрание,

      Земајќи предвид дека “Поранешната Југословенска Република Македонија”, примена во членството на Обединетите нации во 1993 година, со Резолуцијата 47/225, по препорака на Резолуцијата 817 (1993) на Советот за безбедност, до денес беше признаена од страна на огромно мнозинство од членовите на Обединетите нации со неговото уставно име и дека преговорите со Грција во врска со името на држава не дадоа никаков исход,
      Имајќи ги предвид членовите 2 (особено став 1 , и став 7) и 4 (1) од Повелбата на Обединетите нации,
      Земајќи ги предвид и резолуциите на Генералното собрание 113 / II од 1947 и 197 / III од 1948 година, а особено Советодавното мислење на Меѓународниот суд на правдата доставено на 28 мај 1948 година, во врска со неприфатливоста на предусловите за членство надвор од опсегот од исцрпните услови од член 4 (1) од Повелбата на Обединетите нации,

      Потврдувајќи дека секоја држава природно има вродено право на име и тоа дека определување на имињата на државата претставува предмет на нивната суверена домашна јурисдикција,

      Потврдувајќи исто така дека имињата на државата како правен идентитет на меѓународните субјекти се суштински елемент на нивната правна личност и нивната државност,
      За да се реши долготрајниот невообичаен и неприфатлив членски статус на една членката на Обединетите нации, прашањето кое потекнува од необичните резолуции за прием во ОН со кои се утврдуваат предуслови надвор од опфатот на сеопфатните услови од член 4 (1) од Повелбата на Обединетите нации, а исто така и со цел да се заштити поредок на Обединетите нации, а особено правното претставување во системот на Обединетите нации,

      Донесе одлука да го продолжи членството на државата, привремено реферирана како “Поранешна Југословенска Република Македонија”, под нејзиното официјално уставно име Република Македонија

Comments are closed.