За името и идентитетските прашања: По повод договорот со Грција – Пишува Катерина Колозова

Loading...

Во мигот кога се појави Тиранската платформа – за која нѐ убедуваа, и сѐ уште нѐ убедуваат дека не постои, иако сите елементи на нејзино спроведување се во тек – ме обзема паника дека во ситуација на уцена и сеопшт регионален притисок (посредно, преку потписниците на Платформата) ние ќе влеземе во длабока дестабилизација.

Згора на се’, суштината на сите спорови кои оваа Платформа бараше да ги решиме се идентитетски – затоа ме фати уплав дека во идентитетска смисла придавката „македонски“ ќе загине. Многу пати нагласив дека немам ништо против неограничена употреба на сопствениот јазик на Албанците и другите заедници во нивната комуникација со институциите, туку во тој дел ме плаши проблематизирањето на симболите – што е повторно идентитетска закана.

Колку и да се или не се издржани сите барања на нашите сограѓани Албанци, тие се поставени во период кога сме ранливи и сардисани од најмалку уште три страни, и тоа од идентитетски аспект. Оттука и стравот.

Од сиве овие причини, а не од непатриотско-предавнички – или од „бугарофилско-албанофилско-гркофилски причини, како што бев нарекувана деновиве“ – јас сум радосна за исходот од преговорите со Грција. Не само сега, туку уште од пред многу години објаснувам дека преговорите за името го загрозуваат нашиот идентитет токму во делот на проблематизирањето на називот на јазикот и употребата на придавката која служи да се опише етничката заедница „Македонци.“

Инсистирав дека е опасно да се дискутира дека идентитетот е некакво чувство, некаква самосвест во нашите индивидуални глави (кои некако сочинуваат колективитет без спони на заедничко препознавање по пат на јазик), доживување туку дека точно се лоцира во именување на два елементи: етничката група „Македонци“ и јазикот „македонски.“

И тогаш, како и сега, во размена со грчките интелектуалци но и во дискусија овде локално, инсистирав дека преговорите треба да се водат во термините на современата политика а не во историски термини. Ниту ние ниту Грција не смееме да се повикуваме на историја туку на неприкосновеноста на правото на самоопределување.

Така, нема и не треба да мора да црпиме аргументи од дедо Ное зошто имаме право да се викаме Македонци. Се викаме така бидејќи така се чувствуваме, доживуваме, се препознаваме во тоа име, и тоа препознавање е различно од она што Грците го имаат на ум кога ќе се идентификуваат со тоа име. Секогаш инстистирав дека тука треба да почне и заврши секоја дискусија, бидејќи правото на самоопределување е суверено или интегрален елемент на суверенитетот.

Тоа право е прединституционално и го сочинува месото на она што после се декларира себеси како нација а, пак, нацијата се изразува себеси преку институции а пред се’ преку парламентот. Тоа нешто е обезбедено: Заев не нѐ лаже (барем не овој пат). Погледнете го членот 7 од Договорот, како и другите (особено почетните), и ќе се уверите дека е дословно така како што вели: „македонски“ е зачувано во својата идентитетска смисла.

Смееме да го употребуваме и ние и тие, но мислиме различни нешта кога го употребуваме: ние на нашето историско и културно наследство како и национално, а тие на своето културно и историско.

Го употребуваме и во делот на описот на етносот, што значи: „Република…. е држава на македонскиот народ“ (и сите други наведени заедници, како што, врпочем, и сега гласи). Ако членот 7 се толкува дословно и прецизно, тогаш описот дека е ова држава на македонскиот народ и останатите заедници во Преамбулата останува.
Да сумираме, идентитетската загроза е отстранета, барем во рамки на спорот со Грција (што беше наш најголем страв): јазикот навистина останува „македонски“, националноста „македонска“ (а за останатите заедници „граѓанин на Република Северна Македонија“), а и етничката припадност, благодарение на член седум и декларирното право на самоопределување, останува незагрозена.

Јас сум задоволна од овој исход, особено затоа што можеше да се случи при усвојувањето на Законот за јазиците да се дефинираат правата на сите јазични групи, а македонскиот да остане обезличен бидејќи ќе беше обезимен и без лингвистичка дефиниција. Лингвистичката дефиниција и нејзиното меѓународно признание со Повелбата на ОН од 1977 е афирмирана во Договорот, и сега, благодарение на оваа спогодба, кога зборуваме за македонскиот јазик не мислиме на смесата јазици на „државата Македонија“ (што беше многу реална можност од исход на преговорите, онака како што ги тераше Нимиц), туку на македонскиот на којшто говориме и кој е признаен уште во 1977 како дел од јужнословенската група јазици.

Замислете исход кадешто јазикот се нарекува „јазик на граѓаните на Република таа-и-таа Македонија,“ а вие носите закон за јазици кајшто треба да кажете „официјален јазик е јазикот на граѓаните на Република таа-и-таа Македонија како и на албанскиот, и другите јазици во општините кадешто…“.

Во едно такво сценарио, јазикот навистина ќе беше укинат а, со тоа, и ние ќе бевме идентитетски укинати.

Затоа сметам дека преименувањето на називот на државата е помала жртва одошто жртвата на придавките кои го опишуваат идентитетот. Релативизирањето на тоа што е „македонски јазик“ од страна на Бугарија, иако не е експлицитно во Договорот а постои во јавноста, е поткопано со овој Договор и со потврдата за јазикот и повикувањето на повелбата од 1977 која го признава и дефинира како јазик на една нација (македонската). Сите знаевме дека ако веќе не излегуваме од преговорите, ќе мора да се преименуваме а само неупатените мислеа дека ерга омнес може да помине без уставни промени. Кога веќе се бевме фатиле на тоа оро, беше важно да го извлечеме најдоброто за нас од идентитетски аспект.

Мислам дека го извлековме. (Се откажавме од Антиката, но таа навистина не била никогаш дел од нашето културно наследство сѐ дур кадрите на ДА во ДПМНЕ не решија да си замислат дека е. Затоа, тоа не го ни сметам за одрекување.)

Катерина Колозова, професор по филозофија и студии на политики

Фото: Приватна колекција

7 Коментари

  1. Катерина со се` во текстот се согласувам. Имам само едно да дополнам. Ние не се „фативме“ доброволно на „орото“, нити можевме „да излеземе“ од преговорите. Нашата обврска да преговараме со Грција и во тие преговори да најдеме заедничко решение, произлезе од Резолуцијата 817 на Советот за безбедност и одлуката за прием на нашата држава од страна на Генералното собрание на ОН. Советот за безбедност (чија улога е да го чува мирот во светот и да ги упатува земјите по мирољубив пат, во преговори да ги решат меѓусебните спорови), побара од нас и од Грција, СО ЦЕЛ ЗАЧУВУВАЊЕ НА МИРНИТЕ ДОБРОСОСЕДСКИ ОДНОСИ ВО РЕГИОНОТ, да најдеме решение за разликата околу името. Значи, НЕ ПОСТОЕШЕ никаков друг начин да се реши спорот, освен ВО ПРЕГОВОРИ со Грција и пронаоѓање на заедничко прифатливо решение. Затоа, она што Игор Јанев и компанија го заговараат е далеку од реалноста, далеку од она што го бара Советот за безбедност (ЕДНОГЛАСНО), Генералното собрание на ОН (ЕДНОГЛАСНО), НАТО, ЕУ, практично ЦЕЛИОТ СВЕТ!

  2. To H.E. António Guterres
    Secretary General,
    United Nations, New York
    Re: Request for inclusion of a Resolution on the UNGA’s next session agenda

    Your Excellency,
    I have the honor to address you with the questions of legality of the conditions imposed on Republic of Macedonia for its admission to UN membership and the legal status of Macedonia in the United Nations.
    In this context, I take the liberty of reminding you that the admission of Republic of Macedonia to UN membership in April 1993 by the General Assembly (GA Res. 47/225 (1993)), pursuant the Security Council recommendation for such admission (SC Res. 817 (1993)), was associated with the provision that the applicant state be “provisionally referred to for all purposes within the United Nations as the Former Yugoslav Republic of Macedonia, pending settlement of the difference that has arisen over the name of the State”. The last part of this provision implies negotiation with Greece over the name of Macedonia, and is more explicitly spelled out in SC Res. 817 (1993).
    I would also like to remind you that the objections of Macedonian Government to the above mentioned denomination FYROM and to the non-standard admission procedure, contained in UN Doc. S/25541 (1993), were ignored.
    The aim of the present letter, Sir, is to submit our request to include in the agenda of the next session of the UN General Assembly a resolution requesting an advisory opinion from the International Court of Justice regarding the legal validity and legality of above mentioned resolutions in their parts related to the use of a provisional name for Macedonia within UN and to negotiate with Greece on that subject.
    The basis for this request is our strong view that the conditions for admission of Republic of Macedonia to UN membership, namely
    (i) acceptance to be provisionally referred to, within the UN, as Former Yugoslav Republic of Macedonia, and
    (ii) acceptance to negotiate with Greece over its name,
    are inconsistent with the provisions of the UN Charter. This inconsistency is manifested, in our opinion, on three levels:
    1) procedural level (right of a state to unconditional admission to UN membership once it has been recognized, by the judgment of Security Council, that the state fulfills the criteria for admission set forth in Article 4(1) of the Charter);
    2) substantive level (interference of the UN Organization in matters of a state –such as the choice of its constitutional name – which are essentially within the domestic jurisdiction of that state, contrary to Article 2(7) of the Charter); and
    3) membership legal status (inequality with other UN member-states due to the additional obligation (ii) and derogated juridical personality in the field of representation due to the condition (i), contrary to the principle of “sovereign equality of the Members”, Article 2(1) of the Charter).
    That the conditions (i) and (ii) served indeed as conditions for admission of Macedonia to UN membership, and are additional with respect to those set forth in Article 4(1) of the Charter, is evident from:
    a) the neglect of the objection of Macedonian Government to the imposition of the condition (i) (contained in UN Doc. S/25541(1993);
    b) they are functionally disconnected with the judgment on admission as they transcend in time the act of admission (thus transforming themselves into membership obligations);
    c) they are introduced despite the explicit recognition in SC Res. 817 (1993) that “the applicant fulfils the criteria” of Article 4(1) of the Charter for admission;
    d) the fulfillment of the obligation (ii) does not depend solely on Macedonian Government, but essentially on the recognition of Macedonian legal identity by another state, which is contrary to the criteria on the legality of imposing conditions relating to the recognition of a state by another state, member of the UN, enshrined in the Advisory Opinion of May 28, 1948 of the International Court of Justice.
    The procedural inconsistency of the conditions (i) and (ii) with the Charter’s provisions follows, in our view, clearly and directly from the interpretation of Article 4(1) of the Charter by the International Court of Justice given in its Advisory Opinion of May 28, 1948 as a legal rule. We remind that this interpretation was adopted by the General Assembly the same year (see, GA Res.197/III (1948)). According to that interpretation, the conditions laid down in Article 4(1) of the Charter are explicit and exhaustive (i.e. they are necessary and sufficient); once they are recognized as being fulfilled, the applicant state acquires an unconditional right to admission to UN membership (and, conversely, the Organization has a duty to admit such applicant due to its “openness” for admission, enshrined in the same Article 4(1), and due to its universal character). In the words of Court’s Advisory Opinion, and the resolution GA Res.197/III (1948), “a Member of the United Nations, when pronouncing its vote in the General Assembly or Security Council, is not juridically entitled to make its consent on the admission of a state to UN membership dependent on conditions not expressly provided in Article 4(1)”.
    The inconsistency of conditions (i) and (ii) with Article 2(7) of the Charter follows, in our view, from the fact that the name of a state (as a legal identity of an international legal person) is an essential element of its juridical personality, the choice by a state of its own name is, therefore, an inherent right of that state and belongs stricto sensu in the domain of its domestic jurisdiction. According to the principle of separability of domestic and international jurisdictions, the choice of its own name by a state does not create international legal rights for that state, nor does it impose legal obligations on other states. Therefore, the name of a state per se has no relevance to the qualifications that may be legally considered in connection with the admission of that state to UN membership.
    Finally, the conditions (i) and (ii) obviously define an unequal UN membership status for Macedonia with respect to other member-states. This status severely violates the principle of “sovereign equality of members” (Article 2(1) of the Charter) and strongly derogates the juridical personality of Republic of Macedonia. It is inconsistent with the principles of juridical equality of states (see, GA Res. 2625 (XXV) of 24 Oct.1970) and non-discrimination in representation and membership (see, UN Doc. A / CONF. 67/16 (March 14, 1975)).
    I would like, Sir, to bring to your attention also the “Memorandum on the Legal Aspects of the Problem of Representation in the United Nations” (UN Doc. S/1466 of 1958), which also has relevance to the admission of Republic of Macedonia to the UN membership. In this document, prepared by the UN Secretariat for the Secretary General, it is clearly stated that the admission to UN membership, as a collective act of the General Assembly, is based on the right to membership of any state that meets the prescribed criteria for membership (Article 4(1) of the Charter) and has no relation to the recognition of that state by another state. The Greek opposition to the admission of Republic of Macedonia to UN membership under its constitutional name, and its reflection in the imposition of conditions (i) and (ii), was essentially linking impermissibly the two legal acts and their respective preconditions.
    In connection with the views expressed above regarding the legal basis of the imposed conditions (i) and (ii) for admission of Republic of Macedonia to UN membership and the related to them legal status of Republic of Macedonia as a UN member, we kindly request that the attached Resolution be placed as an item on the Agenda of the next Session of the General Assembly of the United Nations.
    I believe, Sir, that the clarification of the above legal matters by the International Court of Justice will help to better understand the legal quality and legal consequences of the resolutions GA Res. 47/225 (1993) and SC Res. 817 (1993) and indicate the directions of possible future actions.

    Accept, Sir, the assurances of my highest consideration.
    Sincerely yours,
    Gjorge Ivanov
    President of the Republic of Macedonia

    ANEX
    DRAFT RESOLUTION
    The General Assembly
    Considering Article 2 of the Charter of the United Nations,
    Considering Article 4 of the Charter of the United Nations,
    Considering Article 96 of the Charter of the United Nations,
    Considering the General Assembly Resolution 113/II of 1947,
    Considering the General Assembly Resolution 197/III of 1948,
    Considering the Advisory Opinion of the International Court of Justice of 28 May, 1948,
    For the purpose to determine whether additional conditions were imposed in the procedure of admitting “The Former Yugoslav Republic of Macedonia” to the membership of the United Nations, outside the scope of the exhaustive conditions of Article 4(1) of the Charter of the United Nations,
    Decides to submit the following legal question to the International Court of Justice:
    Are the specific conditions enshrined in resolutions GA Res. 47/225 (1993) of the General Assembly and SC Res. 817 (1993) of the Security Council in their parts relating to the denomination “Former Yugoslav Republic of Macedonia”, with the requirement for settlement of the “difference that has arisen over the name of the State”, outside the scope of the exhaustive conditions of Article 4(1) of the Charter of the United Nations and legally in accordance with the Charter of the United Nations?

Comments are closed.