Групата држави против корупција на Советот на Европа (ГРЕКО) ја затвори својата постапка за усогласување за Македонија во петтата рунда на евалуација, земајќи го предвид напредокот на земјата во спроведувањето на нејзините препораки насочени кон спречување на корупцијата во највисоките извршни функции на централната влада и полицијата, објави Нова Македонија.
Извештајот објавен во Стразбур заклучува дека нашата држава „задоволително имплементирала 17 од 23 препораки дадени во петтата рунда на евалуација, усвоени во 2019 година. Шест препораки остануваат делумно имплементирани.
ГРЕКО ги поздравува мерките преземени за зајакнување на транспарентноста и промовирање на интегритетот на лицата што имаат високи извршни позиции. Новиот правилник за работа на Владата сега овозможува јавен пристап преку интернет до списокот на лица поканети или присутни на владини поткомитети и работни групи. Усвоени се нови упатства за декларирање и обработка на подароци, а во моментов се развива и онлајн каталог со детали за овие подароци.
Друг позитивен развој е создавањето електронска база на податоци за евидентирање и проверка на анкетните листови за имотот на избраните или именуваните јавни службеници, иако таа сè уште не е целосно оперативна. Се очекува нацрт-измените на Законот за спречување корупција и судир на интереси, насочени кон зајакнување на режимот на санкции, да бидат усвоени до крајот на 2025 година.
Била спроведена анализа за процена на процесите и практиките на Одделот за надзор на имотот на Државната комисија за спречување корупција. Спроведувањето на добиените препораки останува во тек и ќе бара континуирано следење и ангажман за да се обезбедат конкретни подобрувања.
ГРЕКО забележува напредок особено во законската реформа насочена кон зајакнување на оперативната независност на полицијата и нејзините механизми за внатрешен и надворешен надзор. Сепак, потребни се дополнителни напори за да се обезбедат објективни и транспарентни процени и да се зајакне заштитата на дојавувачите.
На македонските власти им се препорачува да го информираат ГРЕКО за секој понатамошен напредок во врска со целосното спроведување на преостанатите препораки. ГРЕКО особено очекува ажурирања за воспоставувањето на регистарот на податоци, целосната имплементација на електронската база на податоци за анкетни листови за имотна состојба на избрани и именувани функционери, подобрувања на режимот на санкции за прекршување на правилата за судир на интереси, интегритет и антикорупција, измени на процедурите за тестирање на интегритетот во рамките на полицијата, вклучително и нивната евалуација, и практичната имплементација на законодавството за заштита на дојавувачите во полициските сили.
Во согласност со правилото 31, ревидиран bis, став 10 од Деловникот за работа на ГРЕКО, усвојувањето на овој адендум на вториот извештај за усогласеност ја затвора постапката за усогласеност во рамките на петтиот круг на евалуација во однос на Македонија. Меѓутоа, властите на Македонија сепак можат да го информираат ГРЕКО за развојот на настаните во врска со спроведувањето на препораките vii, viii, ix, xv, xvii и xxii, кои остануваат нецелосно спроведени.
ГРЕКО ги повикува надлежните власти во нашата држава да го одобрат, што е можно поскоро, објавувањето на овој извештај, да го преведат на националниот јазик и да го објават преводот.
Групата на држави против корупција (ГРЕКО) е тело на Советот на Европа, кое има цел да го подобри капацитетот на своите членови за борба против корупцијата преку обезбедување нивно почитување на стандардите за антикорупција. Им помага на државите да идентификуваат недостатоци во националните политики за антикорупција и ги охрабрува да ги преземат потребните законски, институционални и практични реформи. Моментално ги обединува 46-те земји членки на Советот на Европа, Казахстан и на Соединетите Американски Држави.