Бизнис

Гувернерот Славески: Независноста на НБРМ е клуч за справување со тензиите

На 24-тата Конференција на Македонска берза, гувернерот на Народната банка на Република Македонија (НБРМ), д-р Трајко Славески

На 24-тата Конференција на Македонска берза, гувернерот на Народната банка на Република Македонија (НБРМ), д-р Трајко Славески, говореше за растечката глобална економска неизвесност и нејзините импликации врз малите и високо отворени економии, како македонската. Во постпандемискиот период трговската отвореност на Македонија достигнала околу 150% од БДП, што ја прави економијата исклучително чувствителна на надворешни шокови. Иако директната изложеност кон САД е мала, новите трговски политики на САД, како зголемени царини од 10–20% најавени од администрацијата на Трамп, и реципрочните мерки од големите економии, особено ЕУ, може индиректно да ја намалат побарувачката за македонски извоз.

Трговските тензии се надоврзуваат на постојната неизвесност поврзана со геополитичката фрагментација, политичките нестабилности и кризата во германската автомобилска индустрија, што заедно со нарушувањата во синџирите на снабдување може да ја зголемат глобалната инфлација и инфлациските очекувања. Брзиот развој на вештачката интелигенција (ВИ) нуди можности, но и ризици за монетарната политика, барајќи прилагодување на економските политики. Славески нагласи дека НБРМ останува посветена на ценовната стабилност на среден рок и на стабилноста на девизниот курс, со одлучувањето базирано на широк спектар податоци, анализи и алтернативни сценарија.

Солидните девизни резерви, проценети на околу 4,5 милијарди евра во август 2025, се клучна гаранција за стабилноста на денарот. Гувернерот ја потенцираше важноста на независноста на централната банка и кредибилитетот на нејзините политики за справување со идни предизвици, истакнувајќи дека НБРМ е подготвена да одговори на непредвидливи шокови, потпирајќи се на минатото искуство. Навременото поставување на прашања е клучно за идентификување на насоките за иднината, а НБРМ ќе продолжи да ги унапредува капацитетите за анализа и предвидување, со фокус на ценовна стабилност, проценета на 2,5–3% во 2025.

Македонската економија, со висока зависност од извозот (над 80% од БДП кон ЕУ, особено Германија), е ранлива на надворешни шокови, а трговскиот дефицит во 2024 изнесуваше околу 2,8 милијарди евра. Оваа ситуација ја нагласува потребата од независност на НБРМ за одржување на довербата кај инвеститорите во услови на геополитички тензии и технолошки промени.

Најнови вести од: Бизнис

(Видео): Нови мерки за стабилизирање на цените, се ограничуваат маржите на ѓубривата

Владата ќе ги ограничи маржите на вештачките ѓубрива. Целта е да се спречи растот на цените, да се помогне на земјоделците и да се стабилизира пазарот. Ресорниот министер Цветан Трипуновски информира дека оваа мерка, која содржи две одлуки, ќе се применува до 31-ви мај годинава. Дополнително, владата воведе и обврска за континуирано снабдување на пазарот со вештачки ѓубрива, со цел да се спречат евентуални недостатоци и да се обезбеди редовна достапност.

Живејачката поскапува, платите не стигаат – само за храна месечно одат 26.000 денари

Вредноста на синдикалната минимална кошница за април годинава изнесува 68.797 денари, што е зголемување од 979 денари во однос на март, кога таа изнесуваше 67.818 денари, информираше ССМ. Ако семејството живее во изнајмен стан од 60 квадратни метри, вкупните трошоци за живот за април достигнуваат 84.172 денари. Според ССМ, за периодот од јануари до април 2026 година, вредноста на синдикалната минимална кошница е зголемена за вкупно 3.305 денари, што укажува на континуирано поскапување.

(Фото): Македонија и Светската банка потпишаа договор за експертска поддршка за воведувањето инстант плаќања

Делегацијата на Народната банка во Вашингтон учествува и на тркалезна маса со претставниците на Светската банка, Банката на Италија и централните банки на Албанија, Босна и Херцеговина, Косово и Црна Гора, на која се разгледуваат тековните активности и следните чекори за воведување на системот за инстант плаќања заснован на клонот на ТИПС.

Потврдена силна поддршка за независноста на централните банки и засилена внимателност во услови на глобални ризици

Гувернерот Славески ја истакна определбата на Народната банка за водење претпазлива, конзистентна и кредибилна монетарна политика, која е насочена кон одржување на стабилноста на цените и заштита на финансиската стабилност во услови на засилена глобална волатилност и неизвесност.

ММФ: Народна банка со нови достигнувања во статистиката

Народната банка активно придонесува кон иницијативата на ММФ за проширување на СДДС плус стандардот. Во таа насока, од јануари 2026 година започна редовна дисеминација на дополнителен индикатор, кој се однесува на показателот за нето-отворена девизна позиција во однос на капиталот, на Националната страница за стандардни податоци (NSDP).

To top