Жителите на гостиварското село Калиште, во Општина Врапчиште, се соочуваат со вистински кошмар откако кафеава мечка упаднала во селото и брутално нападнала домашен добиток. Снимките и сведоштвата кои брзо се проширија на социјалните мрежи ја отсликуваат паниката меѓу локалното население, кое со право стравува за сопствената безбедност и алармира дека состојбата веќе излегува од контрола.
Овој инцидент е само последен во низата блиски средби со крупниот ѕвер во овој регион. Само пред неполни две недели, жителите од соседното село Добри Дол, исто така во Општина Врапчиште, пријавија дека мечка по вторпат била забележана како слободно шета на улиците во непосредна близина на основното училиште „Сали Лиси“.
Иако кафеавата мечка по природа е повлечено животно кое ги избегнува луѓето, експертите посочуваат дека нивното однесување драстично се менува кога се нарушени нивните природни живеалишта или кога има пренаселеност. Кафеавата мечка во Македонија е со закон строго заштитена уште од 1996 година, а ловот е целосно забранет од 2009 година. Поради ова, нивната популација во региони како Националниот парк Маврово и околните планини е двојно зголемена над оптималниот капацитет.
Во потрага по лесна храна – отпадоци, пчеларници, овоштарници и добиток – тие сè почесто влегуваат длабоко во населените места.
Мечката станува исклучително опасна и агресивна во неколку клучни ситуации:
1. Кога штити млади: Женка со мечиња напаѓа без предупредување доколку почувствува и најмала закана за своите млади.
2. При изненадување: Ако налета на човек во густа вегетација од непосредна близина, животното реагира во паника и напаѓа во самоодбрана.
3. Во периоди на хибернација: Пред зимскиот сон, потребата за калории кај мечките е огромна, што ги прави дополнително дрски во нападите врз стоката.
Со оглед на тоа што се одлични спринтери, речиси е невозможно човек да им побегне во директен судир.
Дека стравот на жителите од Врапчиште не е неоснован, потврдуваат неколкуте застрашувачки и крвави напади врз луѓе регистрирани во изминатиот период низ државата:
• Јул 2026 (Курбиново, Ресенско): 41-годишен маж беше тешко нападнат од мечка додека собирал печурки во шумски предел над селото Курбиново. Тој со тешки повреди итно беше пренесен и задржан на лекување во Клиничката болница во Битола.
• Ноември 2025 (Рилево, Долнени): За влакно беше избегната трагедија кога мечка брутално го нападна 46-годишниот Ицко Милески од село Секирци додека берел печурки. Мечката за неколку минути му нанесе ужасни повреди, откинувајќи му дел од скалпот и носот, по што човекот со сериозни повреди на лицето и главата беше пренесен на скопските клиники.
• Јануари 2024 (Оморани, Велешко): 60-годишен сточар беше нападнат од мечка додека пасел крави. Животот му го спасиле неговите овчарски кучиња кои во последен момент успеале да го избркаат разбеснетиот ѕвер.
• Октомври 2023 (Пласница / Македонски Брод): Повозрасен маж беше нападнат и повреден во атарот меѓу селата Пласница и Ораоец. Неговиот живот беше спасен чиста среќа, откако локални ловци кои биле во близина ги слушнале криковите и со пукање во воздух ја исплашиле мечката.
Жителите од Полошкиот и Прилепскиот регион веќе подолго време алармираат дека ваквите инциденти ќе станат секојдневие доколку државата не донесе конкретен акциски план. Иако Центарот за управување со кризи (ЦУК) и општините препорачуваат чистење на дивите депонии со храна околу селата и соодветно обезбедување на трлата, сточарите велат дека тоа не е доволно и дека е потребна контролирана дислокација или намалување на бројот на мечките во местата каде што тие претставуваат директна закана по човечкиот живот.
Видеото е на ТВ21