Македонецот од Тетово Иво Бошкоски е првиот лекар на светот кој вовел иновативна метода со специјална гастроскопија со која се пасивизира хормонот на гладот и дава исклучителни резултати во процесот на слабеење.
Професорот Бошкоски ја воведува револуционерната метода Ендоскопската вертикална гастропластика или поедноставно Endosleeve која може да помогне во глобалната битка со еден од најголемите со современи здравствени предизвици за светот.
Оваа метода овозможува намалување на волуменот на желудникот и губење до 14-20% од почетната тежина. Со години, за да се постигне поголемо губење на тежината, оваа рестриктивна ендоскопска процедура се комбинира со аблација на желудочната мукоза (GMA), термичка аблација на желудочната мукоза, која е богата со клетки кои го произведуваат грелин (хормонот на гладот).
Пред неколку дена, за прв пат во светот, во водечката италијанска болница ,,Џемели“ од страна на македонскиот лекар Бошкоски беше употребена сонда од најнова генерација (Moviva®), што овозможува побрзо „согорување“ на поголем дел од желудочната слузница.
Резултатите од овие две комбинирани процедури се слични на оние од баријатриската хирургија, со намалување од 29-32% на почетната тежина на 18 месеци.
Д-р Иво Бошкоски е признат научник и клиничар во областа на гастроентерологијата во глобални рамки, а главно работи на билио-панкреатична ендоскопија.
Дебелината е глобален проблем, толку голем што според Светската федерација за дебелина, до 2035 година, над половина од светската популација ќе биде со прекумерна тежина или дебела. Затоа е важно да се имплементираат сите алатки за превенција од многу рана возраст, како и да се обезбедат решенија за оние кои веќе се борат со проблемот, пишува во анализата на болницата Џемели која е една од водечките италијански и светски здравствени установи .
Денеска, нема недостаток на опции за третман, од фармаколошки терапии (GLP-1 и аналози на рецепторот GLP-1/GIP) до баријатриска хирургија. Но, постои и трета опција, баријатриска ендоскопија, која добива сè поголема популарност, како поради нејзината достапност (вклучително и во однос на ресурсите на NHS) така и поради нејзината ефикасност. А болницата „Џемели“ каде што работи македонскиот лекар Бошкоски е пионер во овој вид процедура.
„Ендоскопската вертикална гастропластика“, објаснува професорот Иво Бошкоски, редовен професор по гастроентерологија на Католичкиот универзитет „Сакро Куоре“ и медицински директор на Одделот за дигестивна ендоскопија во Фондацијата Поликлинико Џемели IRCCS, „е минимално инвазивна процедура развиена за ендоскопски третман на дебелина. Постапката го намалува волуменот на желудникот (се „стеснува“ со ендоскопско „шиење“) и го забавува празнењето на желудникот, што создава чувство на исполнетост. Во болницата Џемели, оваа процедура се нуди од 2013 година; бевме први во Европа и втори во светот (само САД беа пред нас).“ Моментално, е индицирана за пациенти со дебелина (од детска до геријатриска возраст), т.е. со индекс на телесна маса (ИТМ) поголем од 30.
Најновото издание на упатствата на Италијанското здружение за хирургија на дебелина и метаболички заболувања (SICOB) препорачува употреба на баријатриска ендоскопија кај пациенти со дебелина од класа I (ИТМ помеѓу 30 и 34,9 kg/m2) и барем една поврзана коморбидитет, како и кај пациенти со дебелина од класа II (ИТМ ≥ 35), без оглед на присуството или отсуството на коморбидитети. Сепак, упатствата не препорачуваат ниту „за“ ниту „против“ употреба на баријатриска ендоскопија кај пациенти со прекумерна тежина (ИТМ помеѓу 27 и 29,9 kg/m2) и барем една поврзана коморбидитет, која не е контролирана со медицинска терапија. Оваа индикација се дискутира од случај до случај од страна на мултидисциплинарниот тим за третман на дебелина.
Заедничките упатства на ASGE/ESGE (Американско и Европско здружение за гастроинтестинална ендоскопија) наместо тоа препорачуваат ендоскопска гастропластика (Endosleeve) за пациенти со БМИ помеѓу 27 и 29,9 и коморбидитети (професорот Иво Бошкоски е коавтор на двата документи).
„Во нашата болница“, објаснува професорот Кристијано Спада, професор по гастроентерологија на Католичкиот универзитет во Светото срце и директор на Одделот за хируршка дигестивна ендоскопија во Фондазионе Поликлинико Џемели IRCCS, „индикацијата за ендоскопска вертикална гастропластика ја одредува мултидисциплинарниот тим „Патека на дебелина“, кој индивидуално го доделува најдобриот третман за секој пациент“.
„Ендоскопската процедура, која трае 25-30 минути“, продолжува професорот Бошкоски, „се изведува под општа анестезија или длабока седација. На стандарден гастроскоп се монтира спојувач, кој се користи за „шиење“ на дел од желудникот одвнатре, исклучувајќи го. „Стеснувањето“ ги вклучува антрумот и телото на желудникот, додека желудочното дно е поштедено (бидејќи дистензијата на желудочното дно со храна создава чувство на ситост). Во последниве години, комбинацијата на оваа процедура со терапија со GLP-1 агонист, дури и при ниски дози (па дури и со периоди на суспензија), има голем успех.“ Сепак, оваа процедура постигнува намалување на телесната тежина од не повеќе од 14-20% од почетниот БМИ.
Затоа, во поново време“, продолжува професорот Бошкоски, „размислувавме за подобрување на ефектите врз губењето на тежината со комбинирање на ендоскопска вертикална гастропластика со термичка мукозна аблација (GMA) на фундусот на желудникот“. Тука се наоѓаат ентероендокрините клетки кои произведуваат грелин („хормонот на глад“), кои имаат тенденција да бидат „преактивни“ кај дебелите луѓе. Откако ќе се уништи мукозата на фундусот на желудникот (со аргонска плазма), кај пациенти кои се подложени на ендоскопска вертикална гастропластика, регенерираната мукоза е здрава и ги подобрува ефектите врз губењето на тежината, достигнувајќи намалување од 28% на почетниот БМИ на 12 месеци и намалување од 32% на почетниот БМИ на 18 месеци. Ова се прелиминарните резултати од студијата што сè уште е во тек во болницата „Џемели“, спроведена на над 20 пациенти, која ќе биде објавена до крајот на годината.
Но, во меѓувреме, истражувањата и технолошките подобрувања продолжуваат.
„Пред неколку дена“, вели професорот Кристијано Спада: „Бевме први во светот што ја користевме ажурираната верзија на оваа ласерска сонда (наречена Moviva® и ја доби ознаката CE) за мукозна аблација, што ни овозможува побрзо да третираме поголема површина на желудочната мукоза. Постапката беше извршена кај четириесетгодишна жена со БМИ од 38. Комбинацијата на овие две техники (баријатриска ендоскопија и аблација на мукозата на фундусот на желудникот) ни овозможува да постигнеме резултати од губење на тежината споредливи со оние од традиционалната баријатриска хирургија, но со минимално инвазивна техника.“
Болницата Џемели е во сопственост на Ватикан со таму се лекуваат и Папите.
Фото: Клиника Џемели