Катарскиот премиер, шеик Мохамед бин Абдулрахман ал-Тани, денеска ќе ги посети Њујорк и Вашингтон, каде што се очекува да се сретне со клучни американски официјални лица, вклучително претседателот Доналд Трамп, потпретседателот Џ.Д. Венс, државниот секретар Марко Рубио и специјалниот пратеник за Блискиот Исток Стив Виткоф. Оваа посета доаѓа во контекст на зголемените тензии во регионот, по неодамнешниот израелски напад врз Доха, и ќе се фокусира на дискусии за тој инцидент, како и за напредокот во преговорите за прекин на огнот и ослободување на заложниците во Појасот Газа.
Која е целта на посетата ?
Посетата на ал-Тани е директна реакција на израелскиот воздушни напад врз Доха на 9 септември 2025 година, во кој загинаа шест лица, вклучително пет членови на Хамас и еден припадник на катарските безбедносни сили. Хамас тврди дека нападот бил насочен кон нивната преговарачка делегација, која била сместена во стамбени објекти во главниот град на Катар, додека израелската армија потврди дека целта била раководството на Хамас, одговорно за нападот на 7 октомври 2023 година. Нападот се случи во областта West Bay Lagoon, близу до амбасади, училишта и стамбени комплекси, предизвикувајќи експлозии и чад над градот, што предизвика меѓународна осуда.
Вчера, ал-Тани остро го критикуваше израелскиот премиер Бенјамин Нетанјаху, велејќи дека со овој напад „ја убил секоја надеж“ за ослободување на израелските заложници во Газа, нарекувајќи го актот „државен терор“. Катар го осуди нападот како „кукавич luk“ и „флагрантно кршење на меѓународното право“, а формираше правен тим за да одреди одговор, вклучително можност за затворање на политичкиот офис на Хамас во Доха. Хамас потврди дека лидерите, вклучително главниот преговарач Халил ал-Хаја, го преживеале нападот, но загинал неговиот син, менаџерот на канцеларијата и тројца други членови.
Израел не потврди дали целите биле елиминирани, но израелскиот амбасадор во САД, Јехиел Леитер, изјави дека „ако не ги погодиле овој пат, ќе ги погодат следниот“. Нетанјаху го бранеше нападот како „оправдан“, нагласувајќи дека Хамас лидерите се одговорни за војната, и се закани со нови акции. Американскиот претседател Трамп изрази незадоволство од нападот, нарекувајќи го „несреќен“, но ја поддржа целта за елиминација на Хамас, вети дека нема да се повтори на катарска територија и повика на смирување на тензиите.
Улога на Катар во преговорите
Катар, заедно со Египет и САД, е клучен посредник во индиректните преговори меѓу Израел и Хамас за прекин на огнот во Газа, каде што од октомври 2023 година загинале над 64.000 Палестинци, според министерството за здравство на Хамас. Доха со години служи како база на политичкото раководство на Хамас, делумно на барање на САД, за да се олеснат преговорите. Нападот предизвика глобална осуда од земји како Саудиска Арабија, ОАЕ, Турција и други, кои го нарекоа „брутална агресија“ и „повреда на суверенитетот“. ООН Генералниот секретар Антонио Гутереш го осуди како „флагрантно кршење на суверенитетот на Катар“.
Дискусиите во САД се очекува да се фокусираат на зачувување на посредничката улога на Катар и натраг на преговорите за прекин на огнот, кои вклучуваат ослободување на 48 преостанати заложници. Ал-Тани веќе најави дека Катар ќе продолжи со посредништвото, но ќе го преиспита партнерството со Израел и ќе одржи итна арапско-исламска самит во Доха викендов. Оваа посета може да влијае на регионалните односи, особено со оглед на блиските врски меѓу Катар и САД, вклучително американската воена база во Доха.