Данската премиерка Мете Фредериксен изјави дека нејзината земја е во „судбоносен момент“ поради заканите на американскиот претседател Доналд Трамп дека ќе го преземе Гренланд, обвинувајќи ги САД дека потенцијално ќе му го свртат грбот на НАТО, пренесува „Гардијан“.
Зборувајќи на дебатата на партиските лидери на политички митинг во неделата, Фредериксен рече дека Данска е „на раскрсница“.
„Ние сме на раскрсница, а ова е судбоносен момент“, изјави таа.
„Она што е во прашање е поголемо од она што окото може да го види, бидејќи ако она што го доживуваме од Американците е дека тие всушност му го свртуваат грбот на западната алијанса, дека му го свртуваат грбот на нашата соработка во НАТО со заканување на сојузник, што не сме го доживеале досега, тогаш сè ќе престане.“
Нејзините коментари дојдоа пред клучната недела во сè позатегнатите односи меѓу Данска, Гренланд и САД, во која министрите за надворешни работи на Данска и Гренланд, Ларс Леке Расмусен и Вивијан Мотцфелд, треба да се сретнат со американскиот државен секретар Марко Рубио.
Во петокот, Трамп рече дека САД ќе преземат акција во врска со Гренланд „без разлика дали им се допаѓа или не“, додавајќи: „Ќе направиме нешто со Гренланд, или на добриот или на потешкиот начин“. Неговата администрација постојано одбиваше да ја исклучи употребата на воена сила, иако Данска и Гренланд се сојузници во НАТО.
Гренландскиот премиер Јенс-Фредерик Нилсен, заедно со лидерите на четирите други политички партии во земјата, одговори со заедничка изјава: „Не сакаме да бидеме Американци, не сакаме да бидеме Данци, сакаме да бидеме Гренландци. Иднината на Гренланд мора да ја одлучат Гренландците.“
Фредериксен рече дека иако го видела Трамп оттогаш, не разговарала за Гренланд со него од телефонскиот повик пред една година. Данска, според неа, „прави сè што може за да преовлада нашата позиција во американската реалност“, но мора да „застане цврсто“ по прашањето за Гренланд.
„Во наше време, ќе има многу неуспеси каде што можете да изберете само помеѓу она што е правилно и погрешно, а ова е еден од нив“, додаде таа.
Опишувајќи ја моменталната ситуација како „конфликт околу Гренланд“, таа истакна дека Данска добила „огромна поддршка“ од земјите во НАТО.
На националната конференција за народ и одбрана во Селен, северозападна Шведска, шведскиот премиер Улф Кристерсон се изјасни во поддршка на соседна Данска.
Тој рече дека САД треба да ѝ се заблагодарат на Данска за нејзината долгогодишна лојалност, наместо да упатуваат „заканувачка реторика“ против Данска и Гренланд.
Кристерсон, исто така, го осуди нападот на САД врз Венецуела, велејќи дека тоа го крши меѓународното право и „ризикува да охрабри повеќе земји да дејствуваат слично“.
Шведска во неделата објави дека ќе инвестира околу 15 милијарди шведски круни (1,21 милијарди фунти) во територијални капацитети за воздушна одбрана. „Светот што го познаваме продолжува да се потресува“, рече Кристерсон. „Сфатете го сериозно, но не паничете. Не треба да се плашиме, но треба да бидеме подготвени“.