За три месеци ќе го прославиме 102-от роденден на последниот македонски ,,Анзак” Мајкл (Мик) Велоски.
АНЗАК (Австралиски и Новозеландски армиски корпус) биле војници кои првично биле дел од Првата светска војна и служеле во битката на Галиполе во 1915 година кога австрлиската армија претрпела тежок пораз од Турците кои биле преводени од Мустафа Кемал Ататурк.
Претставувајќи ја Британската империја, тие се бореле во Египет, Палестина и Западниот фронт, воспоставувајќи наследство на храброст, издржливост и другарство. Денот на АНЗАК (25 април) ги одбележува овие војници и сите кои служеле.
Иако отсуствувале од АНЗАК во Првата светска војна, македонските Австралијанци се пријавиле во австралиската војска за време на подоцнежните конфликти. На пример, записите од Втората светска војна документираат војници од македонско потекло, како што е Мик Велоски или Петар Васил, кој се борел во австралиската 8-ма дивизија и преживеал години како воен заробеник.
Мик Велоски е роден во Егејска Македонија на 25 август 1924 година и дошол во Австралија како 11-годишно момче.
Неговите блиски објавуваат негово сеќавање од учеството во борбите против Јапонците во кое тој кажува дека е горд Македонец.
Михаил Велоски се приклучил во воените редови за време на Втората светска војна во 1942 година, станувајќи дел од Кралските австралиски воздухопловни сили (RAAF). Неговата воена служба го одвела директно во воените операции на Пацифичкиот фронт против силите на Царска Јапонија.
Клучните географски точки и текот на неговата воена служба вклучуваат:
* Дарвин (Darwin): На почетокот на својата служба, Велоски бил стациониран во Дарвин (северна Австралија), град кој во тој период претрпел серија тешки воздушни напади од јапонската авијација. [1]
* Бачелор (Batchelor): По престојот во Дарвин, неговата единица била префрлена во блиската воена воздухопловна база Бачелот, која служела како клучна точка за сојузничките бомбардери во северниот дел на Австралија. [1]
* Холандски Тимор (Dutch Timor): Како дел од офанзивните дејствија, Велоски бил испратен на Холандски Тимор (денешна Индонезија). На оваа стратешка и опасна позиција на Пацификот останал воено активен сè до самата капитулација на Јапонија и официјалниот крај на Втората светска војна во 1945 година. [1]
Поради ова воено минато и фактот што како млад Македонец го ризикувал својот живот за слободата под австралиското знаме, Велоски во современата македонска дијаспора во Австралија се смета за историски симбол и олицетворение на „македонски Анзак“ (Macedonian ANZAC). Неговата униформа од воздухопловните сили од 1944 година денес е зачувана како дел од семејното и заеднинското историско наследство.
По војната, во 1946 година, тој го искористил своето искуство за да го уреди првиот македонски радио-час во Австралија како и весникот „Македонска искра“.