Полската опозиција зборува за „државен удар“, претседателот го прекина патувањето.
Полска е соочена со најостриот институционален судир во последните години, откако денеска полицијата беше распоредена пред зградата на Уставниот суд (Trybunał Konstytucyjny) во Варшава, а претседателот на судот Богдан Швјенчковски беше суспендиран. Опозициската партија „Право и правда“ (PiS) и нејзиниот лидер Јарослав Качињски го квалификуваа настанот како „државен удар“ или „удар врз Уставниот суд“.
Според официјални информации, полицијата влегла на теренот на судот по инциденти пред зградата, вклучително и фрлање опасни предмети кон службениците. Судијата Ана Корвин-Пјотровска, избрана од сегашното парламентарно мнозинство, објави суспензија на претседателот на судот Богдан Швјенчковски и на неговиот заменик. На официјалната веб-страница на судот се појави информација за суспензијата, додека дел од структурите поврзани со претходното раководство тврдат дека станува збор за незаконско преземање на контролата.
Претседателот на Полска, Карол Навроцки, кој е близок до опозицијата, го прекина службеното патување за Сенегал и го сврте авионот назад кон Варшава. „Во ваков момент претседателот мора да биде во Полска. Го прекинувам летот за Сенегал. Се враќам“, напиша тој на платформата X.
Јарослав Качињски остро реагираше, нарекувајќи ги настаните „удар врз Уставниот суд“ и предупредувајќи дека Полска се претвора во „полициска држава“. Тој повика на протести. Од друга страна, властите тврдат дека полицијата дејствувала во рамки на своите надлежности за да обезбеди безбедност, по предупредување за можни закани кон судиите и вработените.
### Позадина на конфликтот
Кризата е резултат на долгогодишниот спор за составот на Уставниот суд. Претходната влада на PiS назначи судии чиј статус се оспорува од сегашната коалиција предводена од премиерот Доналд Туск. Претседателот Навроцки одби да ги прими заклетвите на неколку судии избрани од сегашниот парламент, додека раководството на судот предводено од Швјенчковски одбиваше да ги прими новите судии на должности. Ова доведе до фактичка блокада на работата на институцијата.
Настаните од денес ја ескалираа тензијата до ниво на отворен институционален конфликт, во кој едната страна зборува за „враќање на уставниот ред“, а другата за „државен удар“ и обиди за силово преземање на клучна институција.
Во моментов нема информации за воена интервенција или класичен воен државен удар. Станува збор за политичко-правен судир околу контролата врз Уставниот суд, кој ги подели полските политички елити и ја зголеми поларизацијата во земјата. Претседателот Навроцки се очекува наскоро да пристигне во Варшава, а понатамошниот развој на настаните ќе биде клучен за стабилноста на институциите.
🚨🇵🇱 BREAKING 🇵🇱🚨
Donald Tusk sent the police to take over the Constitutional Tribunal in Warsaw. https://t.co/YwybtpPjpc
— Based Poland 🇵🇱 (@Poland_Based) October 30, 2026