Централниот совет на Македонците во Германија (ЦСМГ) со седиште во Берлин, вчера поднесе формална жалба до претседателката на Европската комисија (ЕК), Урсула фон дер Лаен, обвинувајќи ја Бугарија за сериозно кршење на основните договори на Европската унија (ЕУ) за, како како што наведуваат оттаму, „идентитетско-политички уцени“ кон Македонија во процесот на евроинтеграциите.
Со жалбата се бара македонскиот јазик да биде институционално потврден како самостоен и меѓународно признат. При тоа, ЦСМГ предупредува дека нови условувања од Бугарија се директен удар врз националниот идентитет и европските вредности и бара санкции за Бугарија и бришење на бугарските услови од прего
Во жалбата доставена до Европската Комисија, Советот тврди дека бугарските барања не се дел од европското законодавство (acquis communautaire) туку претставуваат билатерални национални позиции кои директно се косат со основните вредности на Европската унија.
Во фокусот на жалбата е Протоколот од 17 јули 2022 година, кој, според Советот, преку различни механизми бил вграден во преговарачката рамка на Македонија со ЕУ.
Организацијата, која е официјално регистрирано здружение во Германија и ги застапува Македонците во земјата, наведува дека со бугарските условувања се повредуваат повеќе членови од Договорот за Европската Унија, меѓу кои забрана на дискриминација по етничка и јазична основа, забрана за почитување на националниот идентитет, а повреден е и членот 49 според кој пристапните преговори мора да се водат врз основа на правото на ЕУ, како и членот 21, поврзан со стабилноста и кохерентноста на европската надворешна политика.
Во жалбата се нагласува дека македонскиот јазик е меѓународно признат јазик со официјални ISO-кодови и признавање од Обединетите нации, ОБСЕ и институции на ЕУ, а се потсетува и на одлуката на германскиот Бундестаг од 2023 година со која експлицитно се признаваат македонскиот идентитет, култура и јазик.
„Доколку позицијата на Бугарија според која македонскиот јазик не претставува самостоен јазик добие институционално признание во контекстот на ЕУ, ќе настане конкретна правна несигурност за лицата од македонско потекло во Германија и во целата Унија. Не би било исклучено германските училишни сведителства во кои македонскиот јазик е наведен како наставен предмет да бидат доведени во прашање во нивната доказна вредност во рамките на внатре-европскиот промет при аплицирања, при признавањето на студиските постигнувања или во рамките на признавањето на професионалните квалификации според Директивата 2005/36/EЗ“, предупредуваат од ЦСМГ.
Истовремено, додаваат оттаму, евентуалното толкувањето од страна на ЕУ на македонскиот јазик како нешто друго освен самостоен јазик би можело долгорочно да ја еродира правната основа за признавањето на сите квалификации, сведителства и овластувања поврзани со македонскиот јазик. За ЦСМГ особено чувствителни се ситуациите на прекугранично признавање на професионалните квалификации, во кои признавањето на јазичните квалификации во друга земја-членка зависи од неспорното постоење на соодветниот јазик како самостоен јазик.
„Евентуално институционално прифаќање на бугарските позиции би можело да предизвика сериозна правна несигурност за Македонците во Германија и пошироко во Европската унија, а во прашање би можеле да се доведат училишни свидетелства, професионални квалификации, лиценци за судски преведувачи, како и признавањето на дипломи и јазични сертификати поврзани со македонскиот јазик. Непосредно и на посебен начин погодени од оспорувањето на постоењето на македонскиот јазик се преведувачки и преведувачи кои положиле државни испити и се судски овластени, толкувачки и толкувачи за македонскиот јазик, чии квалификации се стекнати преку испитни органи на германските сојузни покраини, јазични посредници кои работат за германски органи, судови, социјални установи, болници и образовни институции, наставнички и наставници по македонски јазик во рамките на дополнителната наставата по мајчин јазик, како и ученички и ученици кои го изучуваат македонскиот јазик како наставен предмет во германските училишта“, предупредуваат од ЦСМГ.
Советот уште наведува дека македонскиот јазик веќе е составен дел од германскиот образовен систем преку наставата по мајчин јазик во повеќе германски покраини, додека државни испити за судски преведувачи и толкувачи по македонски јазик се спроведуваат во Берлин, Хесен, Баварија и Северна Рајна-Вестфалија.
Поради сето ова од Европската комисија се бара бришење на упатувањата кон Протоколот од 2022 година од преговарачката рамка, официјална одлука дека јазикот, идентитетот и историјата не смеат да бидат дел од пристапните преговори, покренување постапка против Бугарија, како и институционална потврда дека македонскиот јазик е самостоен и меѓународно признат јазик. Советот дополнително потсетува дека Бугарија дека не ги спроведува пресудите на Европскиот суд за човекови права (ЕСЧП) во Стразбур поврзани со регистрацијата на македонски организации во земјата.
„Бришење на упатувањата кон Протоколот од 17 јули 2022 година во преговарачката рамка за пристапување на Република Македонија, одлука на Европскиот совет со која изрично се утврдува дека прашањата на националниот јазик, идентитет и историја не се составен дел на пристапните преговори, покренување постапка по член 7 од ДЕУ против Бугарија, односно постапка за повреда на договорите според член 258 од ДФЕУ, изрично институционално разјаснување од Европската комисија дека македонскиот јазик е самостоен, меѓународно признат јазик и обезбедување на реципрочност — Бугарија моментално игнорира 14 пресуди на Европскиот суд за човекови права кои налагаат регистрација на македонските малцински организации во Бугарија“, бараат Македонците од Германија.
ЦСМГ укажува дека Македонија веќе направила историски отстапки на патот кон ЕУ — од промена на знамето, преку уставни измени, до промената на државното име со Преспанскиот договор — и дека понатамошни отстапки што го засегаат националниот идентитет „повеќе не се прифатливи“.
Централниот совет на Македонците во Германија е основан во 2019 година во Берлин како чадор-организација на македонските здруженија во Германија и активно дејствува во областа на заштитата на македонскиот јазик, култура и правата на дијаспората