Претседателот на Соединетите Американски Држави Доналд Трамп ќе се сретне со претседателот на Русија Владимир Путин денес во Алјаска, најголемата и најоддалечената американска држава, за да разговараат за прекинување на војната во Украина. Средбата е закажана да се одржи во воената база Елмендорф-Ричардсон, на околу 10 километри од Анкориџ, за која Си-Ен-Ен објави дека е единствената во Алјаска, што ги исполнува безбедносните барања. Почетокот на самитот, кој многумина го сметаат како историски, е најавен за 11:30 часот по локално време, односно во 21:30 часот по централноевропско време. Како што најави Јуриј Ушаков, помошникот на рускиот претседател за надворешна политика, средбата ќе биде целосно координирана и ќе започне со лице-в-лице средба. Потоа ќе уследи проширен состанок со учество на делегациите на двете земји.
Доцна синоќа Трамп денес изјави дека целта на неговата средба со рускиот колега Владимир Путин денес во Алјаска е да се подготви за можна средба меѓу Путин и украинскиот претседател Володимир Зеленски, за која нагласи дека ќе биде поважна. „Сè што сакам да направам е да ‘поставам маса’ за следната средба, која би требало да се случи наскоро. Би сакал тоа да се случи многу наскоро.“ – нагласи Трамп, објави Би-Би-Си. Тој додаде дека би сакал можната средба меѓу Путин и Зеленски да се одржи во Алјаска. Трамп го изнесе своето мислење дека „Путин и Зеленски ќе склучат мир“.
„Поважна ќе биде втората средба. Ќе имаме средба со претседателот Путин, претседателот Зеленски, со мене и можеби ќе донесеме некои од европските лидери, но можеби не.“ – укажа американскиот претседател. На прашањето дали е подготвен да му понуди на Путин пристап до ретки земни минерал, за да се стави крај на војната во Украина, Трамп одговори дека неговата средба со Путин е „голема, важна средба“ што, на крајот, ќе „спаси многу животи“. „Ќе дознаеме кој каде стои, ќе го знам тоа во првите две минути. Ако е лош состанокот, ќе заврши многу брзо. Ако е добар состанокот, ќе завршиме со мир во значително блиска иднина.“ – напомна Доналд Трамп. Тој повтори дека се среќава со Путин „за да спаси илјадници војници неделно“. „Ќе видиме што ќе се случи. Верувам дека состанокот ќе биде од големо значење, бидејќи може да спаси многу животи.“ – рече Трамп, објави Скај њуз.
На прашањето дали самитот во Алјаска е еден вид „награда за Путин за инвазијата на Украина“, Трамп подвлече дека тоа е „ситуација што не смеела никогаш да се случи.“ „Не започна под мое водство и не беше ниту зборувано за тоа четири години. Сите се виновни, Путин е виновен.“ – рече Трамп. Тој додаде дека верува оти доаѓањето на Путин во Алјаска, во Соединетите Американски Држави, значи дека е подготвен да склучи договор. „Да не сум јас претседател, тој (Путин) би ја зазел цела Украина. Но сега јас сум претседател и тој нема да се плетка со мене.“ – кажа претседателот на САД Доналд Трамп доцна синоќа.
Сепак, Трамп се сомнева во можноста за договор за прекин на огнот по средбата со Путин. „Не сум сигурен дека ќе обезбедиме моментен прекин на огнот, но мислам дека ќе го имаме тоа. Мене повеќе ме интересира моментен мировен договор, брз мир.“ – изјави тој за „Фокс њуз“. Американскиот претседател процени дека веројатноста неговата средба со Путин во Алјаска да не успее е околу 25 проценти. Тој рече дека нема да преговара за договор.
Трамп одби да потврди дека ќе одржи заедничка прес-конференција со Путин, но рече дека тоа не би било лоша идеја. „Планирам да одржам прес-конференција. Не знам дали ќе биде заедничка. Дури и не сме разговарале за тоа. Мислам дека би било добра идеја прво да се одржи заедничка, а потоа и индивидуално. Нешто во таа насока. И ако состанокот е неуспешен – само ќе одржам прес-конференција и ќе се вратам во Вашингтон.“ – објасни Трамп. Според американскиот секретар за финансии Скот Бесант, санкциите против Русија би можеле да бидат заострени, ако состанокот во Алајска не успее.
Официјален Кремљ објави дека не се очекува денес потпишување документи по самитот меѓу рускиот претседател Владимир Путин и американскиот претседател Доналд Трамп во Алјаска, изјави портпаролот на Кремљ Дмитриј Песков. „Би било погрешно однапред да се предвидуваат резултатите од самитот Русија-САД во Алјаска. Сега зборуваме за самитот Русија-САД, а прашањата поврзани со позицијата на Украина се однесуваат на следните фази. Посетата на Стив Виткоф на Русија имаше резултат, овие сигнали овозможија да се премине на подготовка на средбата меѓу лидерите на Русија и САД. На самитот во Алјаска ќе се разговара за прашања, поврзани со решавањето на украинскиот конфликт. Путин и Трамп, по самитот во Алјаска, ќе го изложат опсегот на договори и разбирања, што ќе бидат постигнати.“ – соопшти официјален Кремљ спроти денешната средба во Алјаска.
Нагласена е руската официјална позиција дека „Трамп демонстрира невообичаено уникатен пристап кон решавање на најсложените прашања, а Москва и Путин лично високо ги ценат овие акции“. „Трамп искрено сака да помогне во решавањето на украинскиот конфликт преку политички и дипломатски средства. Русија ја гледа политичката волја на Путин и Трамп да ги решат прашањата поврзани со украинскиот конфликт преку дијалог.“ – соопшти официјален Кремљ. Помошникот на рускиот претседател за надворешна политика Јуриј Ушаков, исто така, рече дека претседателите ќе се насочат на расправа за можностите за долгорочно мирно решавање на украинскиот конфликт.
„Администрацијата на американскиот претседател Доналд Трамп вложува големи напори за прекин на борбите во Украина.“ – изјави рускиот претседател Владимир Путин на состанокот пред самитот во Алјаска. Рускиот лидер на состанокот со членовите на владата и претседателската администрација изјави дека има намера да ги информира за напредокот на преговарачкиот процес за решавање на украинската криза. Путин изјави дека не ја исклучува можноста за нов договор за контрола.
„Администрацијата на Трамп вложува значително енергични и искрени напори за запирање на борбите, за завршување на кризата и постигнување договори, што се во интерес на сите страни вклучени во овој конфликт. Со цел да се создадат долгорочни услови за мир меѓу нашите земји, како во Европа, така и во светот како целина – ако до следните фази постигнеме договори во областа на контролата врз стратегиското офанзивно оружје.“ – нагласи претседателот на Русија Владимир Путин на средбата со членовите на руската влада и претседателската администрација спроти денешниот претседателски самит во Алјаска.
Свето Тоевски