Цените на нафтата паднаа, а акциите пораснаа откако САД и Иран соопштија дека се согласиле на рамковен договор за ставање крај на војната, за кој американскиот претседател Доналд Трамп рече дека ќе доведе до повторно отворање на клучната бродска рута низ Ормускиот теснец. Суровата нафта Брент, глобалната референтна цена за нафта, падна за 4,7% на 83,24 долари за барел, а акциите во Азија и Европа скокнаа како реакција на договорот. Пакистан, кој посредува за завршување на војната меѓу САД и Иран, соопшти дека официјалната церемонија на потпишување ќе се одржи во петок, 19 јуни, во Швајцарија.
Заменик-министерот за надворешни работи на Иран, Казем Гарибабади, потврди во телефонски повик на државната телевизија дека е финализиран договорот со САД, додека Трамп објави на социјалните мрежи „нека тече нафтата!“. Но, Вандана Хари од фирмата за анализа на енергетските пазари Ванда Инсајдс рече дека недостатокот на детали за тоа што е договорено веројатно ќе внесе немир и неизвесност на пазарот.
- „Ова може да значи недела неизвесност и нестабилност за пазарот на нафта“, додаде таа.
Ормускиот теснец е ефикасно затворен кратко откако САД и Израел започнаа воздушни напади врз Иран на 28 февруари. По почетокот на конфликтот, Техеран се закани дека ќе ги нападне бродовите што го користат клучниот воден пат, низ кој нормално минуваат околу 20% од светската нафта и течен природен гас. Глобалните енергетски пазари беа во див период во последните месеци, при што цените честопати нагло растеа или паѓаа како одговор на развојот на настаните во војната меѓу САД и Израел со Иран. Суровата нафта Брент, која се тргуваше за околу 70 долари за барел пред почетокот на конфликтот, достигна врв од околу 120 долари за време на војната.
Азиските берзи пораснаа во понеделник откако инвеститорите го поздравија рамковниот договор. Јапонскиот индекс на акции Nikkei 225 затвори со 5% повисока цена, додека Kospi во Јужна Кореја заврши со пораст од 5,2%. Регионот беше особено силно погоден од повисоките цени на енергијата бидејќи е во голема мера зависен од Блискиот Исток за снабдување со нафта и гас.
Во Европа, германскиот Dax и францускиот Cac 40 индекс пораснаа за околу 1,7%, а во Лондон FTSE 100 се зголеми за 0,6%. Експертите за енергетскиот пазар, исто така, предупредија дека движењето на нафта низ теснецот веројатно нема веднаш да се врати на нивоата од пред војната. Тој, исто така, рече дека има голем број танкери што чекаат да го користат водниот пат и дека рестартирањето на производството на нафта и враќањето на товарењето на бродовите на нормално ниво може да потрае со недели. Адмиралот Марк Монтгомери, пензиониран контраадмирал на американската морнарица и виш соработник во Фондацијата за одбрана на демократиите, изјави за програмата „Тудеј“ на Би-Би-Си дека враќањето во нормала нема да биде преку ноќ.
- „Би рекол дека ќе бидат потребни еден месец или 45 дена за целосно да се постигне нормална рамнотежа на пумпање, а бродовите да се движат непречено“, рече тој.