Во услови на ескалација на конфликтот на Блискиот Исток, каде Иран изврши напади врз Саудиска Арабија и Обединетите Арапски Емирати, а Соединетите Американски Држави ги штитат своите сојузници, се појавуваат шпекулации дека стратегијата на претседателот Доналд Трамп има подлабоки економски мотиви.
Според дел од аналитичарите, актуелните настани се дел од план за разбивање на единството на групата БРИКС и спречување на процесот на де-доларизација, со цел зајакнување на позицијата на американскиот долар во светот.
Групата БРИКС (Бразил, Русија, Индија, Кина, Јужна Африка, Египет, Етиопија, Иран, Саудиска Арабија, Обединетите Арапски Емирати и Индонезија) во последните години активно работи на намалување на зависноста од доларот во меѓународната трговија.
Земјите-членки зголемуваат меѓусебна трговија во локални валути, особено со Кина, што претставува потенцијална закана за финансиската хегемонија на САД.
Доколку доларот го загуби статусот на главна резервна валута, Соединетите Држави би ја изгубиле можноста слободно да печатат пари и ефикасно да применуваат санкции.
Трамп јавно вети дека ќе се спротивстави на напорите на БРИКС за де-доларизација. Во текот на 2025 година неговата администрација потпиша крупни економски договори со богатите земји од Персискиот Залив (Саудиска Арабија и ОАЕ), обновувајќи ги врските по периодот на отуѓување за време на претходната администрација.
Овие земји, кои неодамна се приклучија на БРИКС и се приближија кон Кина, сега се во директен конфликт со Иран – исто така членка на групата. Додека Кина ја поддржува Иран, САД ги штитат Саудиска Арабија и ОАЕ, што доведува до поделба на БРИКС на два табора: про-кинески и про-американски.
Клучен елемент во оваа стратегија е преземањето контрола врз венецуелската нафта. Почетокот на 2026 година донесе американска воена интервенција во Венецуела, при што беше отстранет претседателот Николас Мадуро, а САД фактички презедоа контрола врз најголемите светски резерви на нафта.
Ова овозможи пристап до огромни количини нафта, контрола на приходите и продажба на глобалниот пазар – вклучително и кон Кина. Со тоа, САД значително ја намалија зависноста од Блискиот Исток и се заштитија од ценовни шокови.
Со затворањето на Ормускиот теснец од страна на Иран и скокот на цените на нафтата, САД можат да продаваат своја и венецуелска нафта по повисоки цени. Европа, која веќе воведе ембарго на руска нафта и гас, сега се соочува со прекини во испораките од Блискиот Исток и е принудена да купува американска нафта по значително повисоки цени.
Ова може да доведе до пренасочување на глобалните енергетски текови и до дополнителни приходи за американската економија.
Доколку ова навистина е дел од поширок план, тој би можел привремено да ја зајакне глобалната хегемонија на САД, но по цена на зголемена нестабилност во светот.
Официјални претставници на Белата куќа ги отфрлаат ваквите шпекулации, истакнувајќи дека акциите се насочени исклучиво кон одбрана на сојузниците и спречување на тероризам.
Конфликтот, сепак, продолжува да предизвикува интензивни дебати за вистинските мотиви зад геополитичките потези на актуелната администрација.