Американскиот претседател Доналд Трамп во понеделник објави дека ја отпушта Лиза Кук, гувернерка на Федералните резерви, повикувајќи се на наводни неправилности во нејзините хипотекарни кредити. Овој потег се смета за невиден и може да предизвика правни спорови кои би ги тестирале границите на претседателската власт над независноста на централната банка.
Во писмо објавено на социјалните мрежи, Трамп тврди дека постојат доволни причини за отстранување на Кук, првата Афроамериканка во управното тело на Федералните резерви, поради наводни лажни изјави во документите за хипотекарни кредити од 2021 година. Според него, Кук декларирала два имота – еден во Мичиген и еден во Џорџија – како нејзини примарни резиденции за да добие поповолни услови за заем.
Кук одговори преку изјава испратена од нејзиниот адвокат Абе Лоуел, нагласувајќи дека Трамп нема законска основа ниту овластување да ја отстрани од позицијата на која беше назначена од поранешниот претседател Џо Бајден во 2022 година. „Ќе продолжам да ги извршувам моите обврски за поддршка на американската економија“, изјави Кук, додавајќи дека нејзиниот правен тим ќе преземе сè што е потребно за да го спречи овој потег.
Обвинувањата за хипотекарните трансакции на Кук првпат беа покренати од Вилијам Пулт, директор на Федералната агенција за финансирање на домување, кој минатата недела побара од државниот обвинител Памела Бонди да го истражи случајот. Пулт, близок сојузник на Трамп, тврди дека Кук направила лажни изјави за да обезбеди подобри услови за заем.
Законот за Федералните резерви дозволува отстранување на гувернер само „со причина“, што обично се толкува како сериозно прекршување или неисполнување на должностите. Мандатот на Кук трае до 2038 година, што е подолго од мандатот на кој било претседател, со цел да се заштити независноста на централната банка. Историски гледано, претседателите избегнувале мешање во работата на Федералните резерви за да се одржи довербата во монетарната политика.
Питер Конти-Браун, експерт за историјата на Федералните резерви од Универзитетот во Пенсилванија, истакна дека хипотекарните трансакции на Кук се случиле пред нејзиното назначување и биле дел од јавната евиденција за време на нејзината сенатска потврда. „Идејата дека може да се вратиме назад и да ги сметаме минатите постапки за прекршоци што оправдуваат отпуштање е спротивна на концептот на отстранување со причина“, рече Конти-Браун.
Трамп во писмото ја обвини Кук за „измамничко и потенцијално криминално однесување“ и изјави дека нема доверба во нејзиниот интегритет. Правните експерти предвидуваат дека овој случај може да доведе до судски спорови кои ќе ја испитаат единствената структура на Федералните резерви и границите на извршната власт. Овој потег се гледа и како дел од напорите на Трамп да изврши поголемо влијание врз монетарната политика, особено во насока на намалување на каматните стапки.