Новите сеопфатни царини на претседателот Доналд Трамп официјално стапија во сила, додека тој продолжува со својата бурна кампања за прекројување на глобалната трговија. По месеци на хаотични закани и повлекувања, повисоките царински стапки за речиси сите трговски партнери на САД започнаа веднаш по полноќ по њујоршко време. Трамп ја потпиша директивата пред една недела, но мораше да остави време американската царина и граничната полиција да ги направат неопходните промени за да можат да ги собираат наметнатите царини.
Според процените на „Блумберг економикс“, со овие мерки просечната царинска стапка на САД ќе се искачи на 15,2 отсто, далеку над 2,3 отсто од минатата година и на највисоко ниво од времето на Втората светска војна.
По низа бурни преговори, Европската унија, Јапонија и Јужна Кореја прифатија царини од 15 отсто на нивните производи, вклучувајќи и клучни извозни стоки како автомобилите, кои инаку би се соочиле со стапка од 25 отсто. Другите земји добија стапки кои варираат од 10 отсто до значително повеќе.
Некои обиди за добивање подобри услови пропаднаа во последен момент. Претседателот на Швајцарија замина од Вашингтон во средата без да успее да ја намали царината од 39 отсто, а Трамп ги удвои царините за индиските производи на 50 отсто, а тие ќе почнат да се применуваат за три недели, тие се казна за земјата која купува руска нафта.
Преговорите за повисоки царини за производите од Мексико, Канада и Кина, кои се меѓу најголемите трговски партнери на САД, продолжуваат по посебен пат. Трамп исто така најави дека наскоро ќе воведе царини за клучни индустрии, меѓу кои фармацевтската и индустријата за чипови.
Следните месеци ќе бидат тест за предвидувањата и на Трамп и на неговите критичари — дали царинскиот режим ќе предизвика драматични промени во американската економија. Трамп вети дека повисоките царини ќе ги намалат трговските дефицити и ќе ги натераат компаниите да го вратат производството во САД. Неговите критичари пак предупредуваат дека тоа може да предизвика неконтролирана инфлација и недостиг на производи во продавниците.
Досега, ниту едното ниту другото не се оствари, но неодамнешните економски податоци укажуваат на потенцијални проблеми. Бројките за вработеност во јули покажаа најголема негативна ревизија на растот на работни места во САД од пандемијата со Ковид-19. Економскиот раст на САД забави во првата половина од годината, додека потрошувачите го намалија трошењето, а компаниите се приспособуваа на новите трговски правила.
Невработеноста сè уште е ниска, а цените не експлодираа, бидејќи компаниите засега апсорбираат најголем дел од трошоците. Но, некои експерти предупредуваат дека потрошувачите и бизнисите на крајот ќе ја платат цената.