„Апсурдите на политиката на Бугарија, всушност, се јавуваат со нивниот историскиот пристап и пројавените стремежи кон македонскиот народ. Бугарија нашиот јазик го определува само како лингвистичка форма која ја зборува населението. Со тоа, не само што јазикот не е именуван како македонски, туку се определува дека е некој издвоен или „нормиран“ облик на говор. За да се постигне целосна јазична, културна, историска демакедонизација, се користи и Преспанскиот договор, со кој се губат македонските обележја на државата и на политичките институции и дел од културниот идентитет, одземајќи им го правото на Македонците на македонска држава и нација.“ – истакнува универзитетската професорка д-р Јованка Кепеска во интервју за Македонската информативна агенција – МИА.
Таа нагласува дека со бугарските услови за нашиот влез во ЕУ целосно се негираат македонскиот народ, македонскиот јазик и македонската историја. „Следствено на тоа Бугарија го негира и македонското малцинство во Бугарија, инсистирајќи и Албанија да признае бугарско малцинство кај себеси. И покрај научната и правната теорија, кои укажуваат дека националните малцинства се делови од народот поврзани со матицата, Бугарија ја премостува територијата на Македонија, поврзувајќи го македонското (за Бугарија бугарско) малцинство во Албанија, со Бугарија. Тоа може да укаже и на можните потези на Бугарија за засновување права и врз сега ‘неидентификуваната’ македонска територија.“ – посочува Кепеска.
Како што објаснува таа, со ветото за прием во ЕУ од страна на Бугарија поставено е Македонија да се натера на откажување на идентитетот на македонскиот народ, кој „бил бугарски до 1944 год“, и од посебноста на македонскиот јазик, претставувајќи го само како уставен. Македонија да се услови да прифати Бугарите да се внесат во Уставот како конститутивен народ и да се институционализира неговата општествена позиција со цел преку образованието и културата, кај македонскиот народ, постапно, да се вгради бугарското чувство, – нагласува Кепеска.
Бугарија се стреми и да ја претстави кирилицата како бугарска азбука што ја создава св. Кирил и да се одбележува денот на првите просветители св. Кирил и Методиј да е бугарски државен празник.
Инаку, според Кепеска, нема место за „заедничка историја на македонскиот и на бугарскиот народ“ од времето на феудализмот, туку за споделена историја во некои периоди. „А уште помалку, може да има место за некаква нова нација. Затоа што македонската нација не настанува од ништо, или од некаков нов почеток во 21 век, туку таа се остварува во реален историски процес. За олку значајни општествени прашања е потребно долго разговарање и во неограничен рок. И со повеќедисциплинарен научен придонес, а не преку политички обврзани комисии.“ – истакнува Јованка Кепеска во интервјуто за МИА.
Јованка Кепеска (1940 година, Прилеп) е универзитетска професорка и социолог која со години се занимава со прашања поврзани со идентитетот, јазикот и државата. Таа е ќерка на авторот на Граматиката на македонскиот јазик Круме Кепески. Зад себе има повеќе од триста научни трудови, статии и есеи. Пишува за националниот идентитет, јазичната политика и односите на нашата држава со соседните држави. Со својата осма по ред книга „Македонски идентитетски прашања“ таа се надоврзува на темит,е со кои долго време се занимава: идентитетот, јазикот и местото на Македонија во современите политички и културни процеси.