Македонија

Шасивари: На влезот на Собранието, покрај христијански фрески, треба да има и фрески од џамии, а во пленарната сала и стихови од Куранот!

„За да се спречи доминацијата на христијанската над муслиманската вера со помош на државата и со цел Собранието на Македонија да ги претставува подеднакво сите граѓани, почитувајќи ја мултирелигиозната реалност, треба да се додадат на муралниот мозаик: ‘Кругови на цивилизацијата’ во пленарната сала на Собранието и првите стихови од Светиот Куран: ‘Читај! Во името на твојот Господ кој создал’! Но, треба да се изработат и да се додадат на главниот влез на Собранието и три нови фрески од најстарите џамии во Македонија: од Султан Муратовата и Мустафа-пашината џамија од Скопје, како и од Шарената џамија во Тетово!“ – нагласува во своја колумна д-р Јетон Шасивари, професор по уставно право од Штуловиот универзитет во Тетово и доскорешен заменик-член на меѓународната експертска правна Венецијанска комисија.

Во колумната со наслов „Секуларен сурогат“, која ја објави информативната агенција на албански јазик Илирија-ИНА, Шасивари, покрај другото, Шасивари наведува: Фотографиите кога свештеникот изведува верска церемонија со осветување службени возила во дворот на Министерството за внатрешни работи, со присуство на полицајци, предизвикаа бројни реакции во јавното мислење: некои го оправдаа овој чин, нагласувајќи дека во православната традиција постои молитва за осветување возила и оти тоа е симболичен гест насочен кон заштита и безбедност. Другите реагираа остро, оценувајќи дека оваа практика е спротивна на уставниот принцип на секуларизмот (световноста) и оти државните институции треба да бидат религиозно неутрални.

Сепак, дали Македонија е световна држава, дали е религиозно неутрална, или станува збор за антирелигиозна политичка (државна) идеологија? Суштината на прашањето за односите меѓу државата и религијата во Македонија не е во попрскувањето со света вода, или осветувањето, туку таму каде што граѓаните се претставени, односно во Собранието на Македонија како највисок државен орган и претставнички орган на сите граѓани, носител на највисоката власт, уставната и законодавната.

Во пленарната сала на Собранието, меѓу другото, се наоѓа и мурален мозаик: „Кругови на цивилизацијата“ изработен во 1999 година, на кој се прикажани ликовите на браќата Кирил и Методиј, а во горниот дел се напишани првите стихови од Светото Евангелие според Јован, преведено од глаголица на кирилица: „Искони бъя слово“ – „На почетокот беше словото“. На главниот влез на Собранието се наоѓаат и фрески: „Причестување на апостолите“, „Предавство на Јуда“ и „Распетие“, направени (изненадувачки!) во времето на социјалистичка Македонија во 1974 и 1982 година.

Нема поилустративен и попрактичен пример за дискриминација за тоа која религија е државна, или која света книга е официјална и доминантна во државата Македонија и дали државата е религиозно неутрална кога Собранието како највисок државен орган се идентификува само со една вероисповед и една вера, кога Собранието е обележано со симболиката само на христијанството, само на една вера.

За да ги претставува Собранието подеднакво сите граѓани, почитувајќи ја мултирелигиозната реалност, треба да се додадат на муралниот мозаик: „Кругови на цивилизацијата“ во пленарната сала на Собранието и првите стихови од Светиот Куран: „Читај! Во името на твојот Господ кој создал“! Но, треба да се изработат и да се додадат на главниот влез на Собранието и три нови фрески од најстарите џамии во Македонија: Султан Муратовата џамија и Мустафа-пашината џамија -Скопје и Шарената џамија -Тетово. На овој начин односот држава-религија ќе биде целосен и врамнотежен кога сè ќе биде таму, бидејќи во спротивно во Македонија ќе продолжи доминацијата на една вера над друга со помош на државата. – наведува професорот Јетон Шасивари во својата колумна.

Најнови вести од: Македонија

Неуспешните обиди на Бугарите да ги спречат Кажимјеж Фелешко и други полски македонисти во меѓународната афирмација на самобитноста на македонскиот јазик

Денес, на 3 јули 2026 година се навршуваат 25 години од смртта на истакнатиот полски славист и македонист Кажимјеж Фелешко, еден од големата низа полски македонисти, кој има дадено драгоцен придонес кон меѓународните студии на македонскиот јазик, третиран како засебен јазик во семејството на јужнословенските јазици. Оваа годишнина е повод за осврнувањето на научното творештво негово, но и на цела една голема низа други исто така истакнати полски македонисти, кои повеќе децении во континуитет се вклучени во студиите за македонскиот јазик, во македонистиката во Полска, а со тоа и во широката меѓународна афирмација за македонскиот јазик. Во овој контекст е посебно за истакнување и една од најголемите полски македонистки и членка на Македонската академија на науки и уметности Зузана Тополинска, која во 2020 година ќе изнесе шокантно сведоштво во интервју за „360 степени“ дека Бугарите ѝ нуделе дури и пари да се откаже од македонистиката и македонскиот јазик. „Бугарите се циркус, поради својата несигурност во врска со поради македонскиот јазик!“ – ќе каже академик Тополинска во тоа свое интервју. Во 2005 година професорката Лилјана Минова – Ѓуркова ќе изнесе уште еден вџашувачки момент: при доделувањето на почесниот докторат на науки на Станислав Гајда, полски филолог и македонист, од страна на Универзитетот УКИМ, Бугарите им упатувале и ултиматуми не само на група македонски македонисти, туку и на самиот Гајда, „да се откажат од Македонците и македонските дијалекти во Бугарија“! Ова Ѓуркова го напишала во соодветно полско списание во статија посветена на доделувањето на почесниот докторат на науки на Гајда, инаку полски филолог-македонист, како и член на Полската академија на науки.    

Ошлис: Македонецот Наум Охридски е европски просветител, но и дипломат, а Европа ако ја изгуби Македонија, набргу ќе се изгуби и саматата себеси! (3)

Големиот германски македонист проф.д-р Волф Ошлис силно ја застапува македонската историска перспектива и нагласува дека дејноста и традицијата на Свети Наум Охридски е дел од македонското јазично-културно и просветителско наследство. Во своите истапувања на Меѓународниот семинар за македонски јазик и култура во Охрид во изминатите години Ошлис ја ја аргументирал повеќе пати својата констатација дека Наум е еден од основноположниците на македонската култура, јазик, религија и наука, без никаква врска со други народи во Балканот. Во својот научен труд со наслов „Македонецот Наум Охридски и Германецот Регино фон Прим како европски дипломати“ Ошлис, дури, го означува македонскиот просветител и како еден од првите и тоа врвни европски дипломати, поради развиените контакти, што ги имал со тогашните владетели и видните личности од нивните царски дворови, во рамки на своето учество во тогашната Моравска мисија на македонските и сесловенски просветители Кирил и Методиј, започната во 863 година меѓу народите во Средна Европа.

„СДК“: На „Маркова нога“ ќе се обнови спомен-плочата за седумте младинци од Лерин, ѕверски убиени на 17.1.1944 од бугарскиот фашистички окупатор

„На седумте младинци борци од Лерин, ѕверски убиени на 17 јануари 1944 година од бугарскиот фашистички окупатор“, пишува на спомен-плочата на граничниот премин Маркова Нога. Повторното отворање на граничниот премин Маркова Нога во Преспа ќе нема само политичко, и економско начење. Преминот ќе биде и место за историско сеќавање бидејќи непосредно до него, на македонската страна, се наоѓа спомен-плочата за седумте младинци од Лерин кои беа измачувани и убиени од фашистичките сили за време на Втората светска војна, објави информативниот портал „СДК“.

Монах Амвросиј: Свети Наум ја градеше душата на древниот македонски народ, кој стои со својот идентитет во темелите на европската цивилизација! (2)

„Во тишината на бреговите на Охридското Езеро манастирот ‘Свети Наум’ со векови ја чува духовната светлина на македонскиот народ.  За да ја разбереме духовната мисија на манастирот ‘Свети Наум’ денес мораме да погледнеме во длабочината на нашиот историски и духовен континуитет. Кога Свети Наум го основал овој манастир во 905 година на брегот на Охридското Езеро, тој не градел само ѕидови, туку ја градел душата на еден народ. Ова свето место не е само нем споменик од минатото, туку жива лулка, во која пулсираат македонскиот идентитет и нашата национална меморија. Манастирот ‘Свети Наум’ е жива историска енциклопедија, во која е впишан целиот македонски национален и духовен код. Овде не се вкрстувале само патиштата на обичните луѓе, туку овде се кршеле копјата на најголемите империи, а манастирот секогаш останувал исправен како светилник на нашата самобитност. Затоа, манастирот ‘Свети Наум’ не е само историја. Тој е жив доказ дека еден народ, што го изградил својот идентитет врз писменост, вера и манастирска непокорност, никогаш не може да биде избришан од мапата на светот!“ – нагласува во интервју за „Нова Македонија“ монахот Амвросиј, жител на ова свето место и моментно студент на Московската духовна академија.

Мицкоски: Очекувам во јунскиот извештај на ЕУ да бидеме најдобри исто како во декемврискиот, има уште време за разговори со опозицијата за изборниот закон

Премиерот Христијан Мицкоски денеска повтори дека очекува во јунскиот извештај на ЕУ да бидеме најдобри исто како и во декемврискиот. Тој уште еднаш повика на разговори со опозицијата за Изборниот законик, за што кажа дека се уште има шанса да биде донесен и да биде исполнет и десетиот чекор од зададениот грејс период.

To top