„Немам што да изгубам. Ниту деца, ниту жена, ми останува само голиот живот. А него секогаш можам да го дадам за Македонија.’ – кажал Сократ Маркилов, кој одлежал 17 години во бугарските затвори како македонски национален деец. Тој е основач на тајната Независна македонска организација – „Илинден“ во Пиринскиот дел на Македонија, денес во Бугарија, и еден од основачите на легалната Обединета македонска организација (ОМО) – „Илинден“. Починат е на денешен ден, на 4 август 1993 година. Поради својата македонска национална определба, тој бил прогонуван и затворан од бугарските државни органи и затоа станува маченик за македонската национална кауза во комунистичка Бугарија.“ – има напишано „Македонска нација“ во својата статија со наслов „Македонски легенди: Сократ Маркилов“ од 17 април 2019 година.
Во статијата се истакнува: Сократ Маркилов е роден на 12 април 1921 година во село Бутково, 51 км северозападно од градот Сер, во Егејскиот дел на Македонија, денес во Грција. За време на Втората светска војна стапил во антифашистичкото движење. По Втората светска војна Маркилов живеел во градот Петрич. Незадоволен од односот на бугарските власти кон македонското прашање, тој презема низа активности да ги организира македонскиот народ во Пиринска Македонија и македонската емиграција во Бугарија.
Во 1968 година, Сократ Маркилов е еден од основачите на тајната Независна македонска организација – „Илинден“ во Пиринскиот крај и меѓу македонската емиграција. Истовремено е еден од најактивните дејци на организацијата. Поради својата македонска национална определба и активности во врска со македонската кауза, Сократ Маркилов бил, прогонуван, протеруван и затворан од бугарските власти уште од 1956 година. Во бугарските затвори тој одлежал вкупно 17 години. Првиот пат добил пресуда на 12 години, а во 1973 година бил уапсен и наредната 1974 година бил осуден на 5 години затвор. Покрај Сократ Маркилов, поради неговите замакедонски активности страдало и неговото семејство. Тоа било интернирано од комунистичките бугарски власти во градот Ловеч, при што неговата жена извршила самоубиство.
За време на комунизмот во Бугарија Сократ Маркилов станува маченик за македонската национална кауза. Сепак и покрај сите лични загуби во текот на својот живот, тој не се откажува од борбата за македонската кауза. Маркилов продолжува со своите активности и по падот на кумунизмот на почетокот на деведесетите години на минатиот век. Во април 1990 година тој е еден од оснивачите на легалната Обединета македонска организација (ОМО) – “Илинден“.
Истовремено Маркилов учествува во организацијата на првиот и најмасовен собир на Македонците во Бугарија, кај Роженскиот манастир во 1990 година. Од овој период ќе останат запаметени неговите зборови: „Немам што да изгубам. Ниту деца, ниту жена, ми останува само голиот живот. А него секогаш можам да го дадам за Македонија“.
Сократ Маркилов починал на 4 август 1993 во Бања Банско, Струмица. По негова желба погребен е во Петрич.