Еврокомесарката за проширување, Марта Кос, остро реагираше на изјавите на српскиот претседател Александар Вучиќ, кој членовите на Европскиот парламент што присуствуваа на протестите во Нови Сад ги нарече „олош“. Според Кос, ваквиот навредлив однос кон европските претставници покажува „сомнително разбирање на демократијата“ и сериозно го нарушува меѓународниот углед на Србија, дополнително комплицирајќи го нејзиниот пат кон членство во Европската Унија.
„Имаме проблем во Белград. Кога европратениците се навредуваат на таков начин, тоа ја доведува во прашање демократската зрелост на една земја кандидат,“ изјави Кос по средбата со шефицата на австриската дипломатија, Беате Мајнл-Рајзингер, во рамките на нејзината посета на Австрија.
Кос нагласи дека српските власти имаат јасни обврски преземени пред Европската комисија, кои вклучуваат воспоставување независно судство, обезбедување слобода на медиумите и спроведување фер и транспарентни изборни правила. Таа истакна дека ваквите изјави и однесувањето на Вучиќ се во спротивност со демократските принципи што се очекуваат од земја кандидат за членство во ЕУ.
Паралелно, петмина високи претставници на Европската зелена партија испратија писмо до претседателката на Европската комисија, Урсула фон дер Лајен, претседателката на Европскиот парламент, Роберта Мецола, и претседателот на Европскиот совет, Антонио Кошта. Во писмото тие бараат од институциите на ЕУ недвосмислено да го осудат однесувањето на Вучиќ, посочувајќи дека неговите навреди, закани за кривично гонење на европратеници и кампањите за дезинформации претставуваат директен напад врз демократските вредности и европските принципи.
„Европската унија не смее да молчи пред авторитарната реторика и заплашувањето. Ова е удар врз европската демократија и врз аспирациите на граѓаните на Србија,“ се вели во заедничката изјава на Зелените.
Лидерите на Зелената партија потсетија дека поддршката за мирните протести е основен столб на секое демократско општество. Тие предупредија дека со своите постапки, Вучиќ не само што го загрозува демократскиот напредок во Србија, туку и ја доведува во прашање европската перспектива на земјата. Според нив, ваквото однесување бара силен и единствен одговор од ЕУ за да се заштитат демократските вредности и да се поддржат граѓаните на Србија кои се борат за правда, транспарентност и владеење на правото.
Оваа реакција доаѓа во контекст на зголемените тензии во Србија, каде што студентските протести, започнати по трагичниот колапс на покривот на железничката станица во Нови Сад во ноември 2024 година, при што загинаа 16 лица, прераснаа во пошироко движење против корупцијата и авторитарното владеење на Вучиќ. Овие протести, кои се сметаат за најголеми во модерната историја на Србија, дополнително ја истакнуваат потребата од реформи за зајакнување на демократијата и владеењето на правото, што се клучни услови за напредокот на Србија кон ЕУ