Македонија Колумни

Уставни измени во 2001: Треба да се спречи Македонија и целосно да ја изгуби својата „македонска душа“ како држава! (3)

Ноемвриските уставни амандмани од 2001 година „инсталираа“ „фабрички дефект“ во функционирањето на политичкиот систем преку воведувањето на „консензуалната“, „договорна демократија“, предвидена да ја практикуваат „етничките поглавари“ на Македонците и Албанците. Експертите посочуваат дека таквата „договорна демократија“ ја претвори Македонија во непрогласена „двонационална држава“ со „отворена перспектива“ наместо унитарна држава да стане и „двокантонална федерација“, или можеби и конфедерација. Сегашната претседателка на Република Македонија Гордана Силјановска-Давкова учествувајќи на една научна расправа во МАНУ пред 19 години, тогаш како професорка по уставно право и уставен систем, констатираше дека „во 2001 година врз македонската држава беше спроведен рамковен и уставен инженеринг во режија на меѓународната заедница“. Силјановска-Давкова уште тогаш имаше изнесено предупредување дека е реална заканата „Македонија да стане ‘држава без душа’ (‘soulles state’).

Пишува: м-р Свето Тоевски

На денешен ден, на 16 ноември 2001 година беа донесени измените на Уставот на Република Македонија врз основа на Охридскиот рамковен договор. Авторот на овие редови истапува пред најшироката општествено-политичка јавност во Македонија како самостоен научен истражувач во политичките науки со серија свои уставно-правни и политиколошки анализи во врска со карактерот и можните последици од тие уставни амандмани, изнесувајќи строго научни факти и јазик на науката, без етнички конотации и далеку од политички ставови на која било партија во Македонија. Посебно се застапени ставови на истакнати европски и светски уставни, правни и политички експерти, но и и експерти од други научни дисциплини како од Македонија така и од Европа и светот. Тие експерти аргументираат дека постојат разновидни опасности по функционирањето на Македонија како држава., поради амандманските промени на највисокиот правно-политички акт на Македонија. опасност

Во универзитетскиот учебник „Политички систем“ од 2023 година, заеднички со проф. д-р Јелена Трајковска-Христовска и доц. д-р Марко Кртолица од Правниот факултет „Јустинијан Први“, нивната колешка професорката по уставно право и политички систем д-р Рената Тренеска-Дескоска прецизно укажува каква „консензуална“, односно „консоцијална демократија“ „инсталираа“ „рамковните амандмани“ во македонскиот устав во 2001 година. Но и со какви последици. „Консензуалната демократија“ има и друго име: „консоцијална демократија“. Тоа значи „договорна демократија“ врз етнички принцип, во македонскиот случај главно меѓу Македонците и Албанците.

„На консоцијалната демократија ѝ се забележува дека е недоволно ефикасна во постигнувањето стабилна и успешна власт, поради тоа прекумерната употреба на вето во одлучувањето од страна на малцинските групи  може да доведе до целосен застој. Опасноста од употребата на правото на вето е можноста од тиранија на малцинството, а тоа право на вето го имаат сите малцински групи. Консоцијативната демократија се смета како опасна, затоа што ја слабее кохезијата во државата, односно води кон внатрешна конфедерализација на системот. Консоцијалната демократија е решение од ‘крајна нужда’ во државите, кои се соочуваат со сериозна опасност од распад по етничките шевови.“ – нагласува Тренеска-Дескоска.

Уште појасно кажано, Охридскиот рамковен договор и од него произлезените уставните амандмани од 16 ноември 2001 година вградија „фабрички дефект“ во уставот и во политичкиот систем: да функционира не на нормален начин како во другите развиени европски и светски држави, туку преку етнички договарања меѓу лидерите (читај: „етничките поглавари“ на Македонците и Албанците, а повремено и на другите етнички заедници. Па кога ќе се закараат за ова, или она етничко право, тогаш ќе „зачкрипи“, или напати и ќе запре, поточно ќе дојде до блокада и парализа во „машинеријата“ на донесување одлуки во државата. Македонија има поради уставните амандмани од 2001 година не само неефикасен политички систем, туку и внатрешен расцеп по етнички линии, со оглед на, како што предупреди професорката Рената Тренеска-Дескоска, „можноста од тиранија на малцинството“ кога тоа ќе го (зло)употребува правото на етничко вето преку принципите на бадинтер во донесувањето политички одлуки од интерес за албанската и другите етнички заедници.

 Поради масивната интервенција на меѓународниот фактор во врска со конфликтот во 2001 година, олицетворен во тогашната администрација на САД и во ЕУ, како што забележа професорот Лазаров, Македонија се претвори во „експериментална лабораторија“ за уставни и политички опити со македонскиот народ и неговата држава.

Учествувајќи на 10 декември 2007 година во научната расправа во МАНУ, која се одржа на тема „Еволуција на уставниот систем на Македонија кон усвојување на уставниот Договор на ЕУ“, д-р Гордана Сиљановска-Давкова, тогаш професорка по уставно право и политички систем во Правниот факултет „Јустинијан Први“, истапи во својот научен реферат со констатацијата дека во 2001 година врз македонската држава беше спроведен „рамковен и уставен инженеринг“ во режија на меѓународната заедница.

 „Основните решенија на Рамковниот договор беа обликувани така што преставуваа постконфликтна реконструкција на Македонија како слаба држава, во која меѓународните претставници се ‘градители на државата’, (‘state builders’), а граѓаните се ‘локални засегнати страни’ (‘local stateholders’)! Под притисок на сила, во услови кога дел од македонската државна територија беше надвор од контролата на македонските власти, беше сменет Уставот на Република Македонија. Првпат во историјата на конституционализмот е сменета една преамбула без да се донесе нов устав. ‘Меѓународната заедница’ активно учествува во внатрешната политика на Р. Македонија во рамки на градењето на државата, демократијата и мирот. Притоа е реална заканата Македонија да стане ‘држава без душа’  (‘soulles state’).“ – нагласи Гордана Сиљановска-Давкова во излагањето, што се преточи во научниот труд „Глобализацијата, демократијата и македонскиот рамковен и уставен инженеринг“

Во заклучокот Сиљановска-Давкова предупреди уште пред 18 години: „Со Рамковниот договор и со уставните амандмани од 2001 година македонското мултиетничко општество се преобрази во двонационална држава. Очигледен е расцепот меѓу Македонците и Албанците во смисла на два етнички, религиозно и јазично одвоени сегмента, кои речиси никаде не се вкрстуваат освен во општествениот статус. Македонија мора да гради интегративен модел на демократија, наместо консоцијална, ако сака да не ја доживее судбината на Кипар и на Либан, или за да не се соочи со белгискиот синдром.“

(продолжува)

Авторот изнесува согледувања од сопствена уставно-политиколошка анализа, кои немаат никаква поврзаност со ниедна политичка партија во Република Македонија. Согледувањата на авторот не се став на редакцијата на „Експрес“).

Најнови вести од: Македонија Колумни

Мицкоски за ужасниот напад врз девојката во Охрид: Жестоко го осудувам ова дивјаштво! Сѐ ќе сториме сторителот да одговара пред правда!

Премиерот Христијан Мицкоски упати остра осуда за нападот врз младата девојка во Охрид, изразувајќи поддршка до нејзиното семејство, ветувајќи дека институциите ќе сторат сè сторителот да биде изведен пред лицето на правдата.

Врвни светски експерти предупредуваат дека со уставните измени од 2001 Македонија може да стане „македонско-албанска држава“! (2)

На 16 ноември 2001 година Собранието на Македонија ги прогласи 15-те амандмани на уставот, кои произлегоа врз основа на Охридскиот рамковен договор од 13 август 2001 година. Амандманите 4, 5, 6, 7, 8, 9, 10, 11, 12, 13, 14, 15, 16 и 17 станаа составен дел на највисокиот правно-политички акт на Македонија. Овие 15 амандмани на уставот на Македонија од 16 ноември 1991 година означија длабоки и суштински, би се рекло тектонски промени во уставниот поредок и политичкиот систем на државата. Македонија престана да биде национална држава на македонскиот народ. Првпат во историјата на конституционализмот е сменета една преамбула без да се донесе нов устав. Во новата преамбула, наметната со масивната надворешна интервенција на меѓународниот чинител, беа ревидирани историската меморија и историската вистина за државотворноста на македонскиот народ, потврдена со одлуките на Првото заседание на АСНОМ од 1944 година. И не само тоа: тие уставни промени од 16 ноември 2001 година, нагласуваат уставните и други експерти во своите научни студии, можат да бидат причина во одредени услови сегашното унитарно државно устројство да биде заменето со бинационален државен концепт, македонско-албански.

Пецаков: Најостро го осудувам насилниот настан што го потресе Охрид, ги повикувам надлежните институции да постапат

„Најостро го осудувам насилниот настан што го потресе Охрид во текот на вчерашниот ден. Како личност и како градоначалник згрозен сум, Охрид е згрозен! “ – објави попладнево градоначалникот на Охрид на својот фејсбук-профил во врска со случајот на претепаната и тешко повредена девојка, која била оставена во без свест на улица пред маркет во Охрид, откако, според пријавените информации, била физички нападната од нејзиното момче. По инцидентот, таа итно била пренесена во болница, каде што била задржана на лекување, а осомничениот е приведен. За случајот, полицијата го лиши од слобода 31-годишниот Х.К. од Охрид.

Лиав Оргад и Виолета Ачковска: Уставните измени од 16.11.2001 ја избришаа Македонија како национална држава на македонскиот народ, но и придобивките од АСНОМ! (1)

 На 16 ноември 2001 година Собранието на Македонија ги прогласи 15-те амандмани на уставот, кои произлегоа врз основа на Охридскиот рамковен договор од 13 август 2001 година. Амандманите 4, 5, 6, 7, 8, 9, 10, 11, 12, 13, 14, 15, 16 и 17  станаа составен дел на највисокиот правно-политички акт на Македонија. Овие 15 амандмани на уставот на Македонија од 16 ноември 1991 година означија длабоки и суштински, би се рекло тектонски промени во уставниот поредок и политичкиот систем на државата. Македонија престана да биде национална држава на македонскиот народ. Првпат во историјата на конституционализмот е сменета една преамбула без да се донесе нов устав.

Митевски: Мисирков и кога немавме држава согледа што го дефинира идентитетот на македонскиот народ! Денес се чува неговата идеја!

„Симбол на интелектуалната храброст, на научната посветеност и на стремежот кон македонската национална самобитност. Најдостоинствен начин да го чествуваме Мисирков е неговите идеи да не останат само дел од историското паметење, туку да бидат поттик и инспирација за современата научна и културна дејност.“ – ова се некои од пораките од отворањето на третото издание на манифестацијата „Мисиркови денови“, која годинава е посветена на 100-годишнината од смртта на Крсте Петков Мисирков (1874–1926) – прв кодификатор на македонскиот јазик, славист, историчар, публицист, етнограф и преведувач.

„Н.М.“: Македонските граѓани децидно против „Бугари во Устав“ во замена за „преговори со ЕУ“!

„Францускиот предлог за надминување на спорот меѓу Македонија и Бугарија (влез на Бугари во Устав за почеток на преговори со ЕУ), според истражување на јавното мислење спроведено од три независни агенции, никако не успева да обезбеди поширока општествена поддршка.“ – се нагласува во анализата, која ја објави весникот „Нова Македонија“.

Најнови вести

To top