Партијата Македонска алијанса за европска интеграција (МАЕИ) ја изразува длабоката загриженост и цврстото противење на Македонската заедница од Општина Пустец во врска со одлуката на Владата на Република Албанија за отворање на три прифатни центри за мигранти на територијата на оваа општина, поточно во Административната единица Зрноско, на спортското игралиште во Пустец и на спортското игралиште во селото Долна Горица.
Оваа одлука произлегува од нормативниот акт „ За одобрување на Националниот план за контингенција за мешани миграциски текови 2026–2028 година“, објавен во Службен весник, според кој, во случај на криза, за управување со миграциските текови е предвидено формирање на 20 прифатни центри за мигранти на територијата на Република Албанија во текот на следните две години. Овие центри се планирани за мигранти од Авганистан, Пакистан, Иран, Сирија, Либан и Газа, кои ја користат Албанија како транзитна земја кон Европската Унија.
Македонска алијанса за европска интеграција го осудува фактот дека оваа одлука е донесена без никакви јавни консултации со жителите на Македонската заедница во општина Пустец, без вклучување на локалната самоуправа и без дијалог со локалните актери, со што сериозно се кршат принципите на локалната самоуправа, транспарентноста и партиципативната демократија.
Нагласуваме дека сите три области предвидени за изградба на прифатни центри се наоѓаат на брегот на Преспанското Езеро, додека целата територија на Општина Пустец е дел од Националниот парк Преспа, заштитено подрачје од особено еколошко, културно и туристичко значење. Понатаму, Општина Пустец е прогласена за туристичко подрачје, додека селото Зрноско е вклучено од самата Албанска влада во програмата од 100 туристички села.
Жителите на Македонската заедница во Преспа не бараат прифатни центри за мигранти, туку конкретни инвестиции во инфраструктура, туризам, земјоделство и одржлив развој, со цел Преспа да се трансформира во вистинска туристичка дестинација и да се запре процесот на депопулација на областа.
Отворањето на овие центри, во комбинација со целосниот недостаток на државни инвестиции, ризикува дополнително продлабочување на емиграцијата на жителите на општина Пустец од нивното родно место, сериозно загрозувајќи го постоењето и континуитетот на Македонската заедница во оваа област.
Македонска алијанса за европска интеграција бара од Албанската влада:
• Итно отстранување на Општина Пустец од мапата предвидена за формирање прифатни центри за мигранти;
• Планирање и спроведување на конкретни инвестиции во инфраструктурата и локалниот развој, земајќи го предвид фактот дека областа на Преспа е запоставена од сите влади во последните 35 години.
Македонска алијанса за европска интеграција оценува дека оваа одлука претставува директно кршење на член 16 од Законот бр. 96/2017 „За заштита на националните малцинства во Република Албанија“, кој изрично забранува преземање државни мерки што го менуваат или имаат за цел да го променат демографскиот состав на единиците на локалната самоуправа населени со национални малцинства.
Поставувањето прифатни центри за мигранти во општина со автохтоно македонско население претставува демографска интервенција со долгорочни последици, која сериозно го загрозува опстанокот, идентитетот и одржливоста на оваа заедница, а истовремено ќе има негативно влијание врз развојот на туризмот во регионот на Преспа.
Македонска алијанса за европска интеграција ќе ги искористи сите законски и институционални патишта за заштита на правата на Македонската заедница во Општина Пустец и ги повикува државните институции да го почитуваат законот, животната средина, идентитетот и волјата на автохтоните жители на Преспа.