На едно четиричлено семејство во Македонија во јули му се потребни 68.498 денари само за да ги покрие основните месечни потреби, покажува новата пресметка на синдикалната минимална кошница. Доколку семејството нема сопствен дом и плаќа кирија за стан од 60 квадратни метри, потребниот износ се зголемува на 83.873 денари. Кошницата во јули е пониска за само 156 денари во споредба со јуни. Намалувањето е статистички регистрирано, но практично незабележливо за семејствата што секој месец треба да обезбедат речиси 70.000 денари за храна, домување, облека, превоз, образование, здравје и други основни потреби.
Пресметката на Сојузот на синдикатите на Македонија се однесува на четиричлено семејство кое нема автомобил. Тоа значи дека во сумата не се вклучени купување возило, гориво, регистрација, осигурување, сервисирање и поправки, трошоци што за голем број домаќинства претставуваат значаен дел од месечниот буџет.
Најголемата ставка и натаму е храната. За храна и безалкохолни пијалаци во јули се потребни 25.012 денари, односно 36,5 проценти од вкупната кошница. Повеќе од секој трет денар во основниот семеен буџет завршува во маркетите и продавниците за прехранбени производи.
За образование се пресметани 7.192 денари, за облека и обувки 6.511 денари, а за станарина, вода, електрична енергија и греење 6.379 денари. Оваа ставка не ја вклучува дополнителната кирија што ја плаќаат семејствата без сопствен стан.
За рекреација и култура се потребни 5.592 денари, за транспорт 5.041 денар, за ресторани и хотели 4.131 денар, а за комуникации 3.677 денари. Личната хигиена и одржувањето на домот чинат 2.667 денари, здравствените потреби 1.196 денари, а останатите стоки и услуги уште 1.100 денари.
Разликата меѓу трошоците и најниските примања ја покажува реалната тежина на кошницата. Минималната нето-плата во 2026 година изнесува 26.046 денари, што значи дека една минимална плата покрива помалку од 40 проценти од основните потреби на четиричлено семејство.
Дури и две минимални плати, со вкупен приход од 52.092 денари, не се доволни. На семејството би му недостигале 16.406 денари за кошницата без кирија, а доколку плаќа стан, месечниот недостиг би изнесувал 31.781 денар. Оваа споредба е пресметана врз основа на официјалната минимална плата и јулската вредност на синдикалната кошница.
Просечната нето-плата во првото тримесечје од 2026 година изнесувала 48.779 денари. И таа е за речиси 20.000 денари пониска од износот потребен за основните трошоци на едно четиричлено семејство и за над 35.000 денари пониска од кошницата во која е вклучена кирија.
Просечната плата, сепак, не ја добиваат сите работници. Таа е статистички просек во кој влегуваат и највисоките примања, додека голем број вработени заработуваат значително помалку. За домаќинствата со еден вработен, со минимални примања, со пензионери или со повремени приходи, покривањето на кошницата зависи од задолжување, користење заштеди, помош од роднини или откажување од дел од потребите.
Во пресметката наречена „минимална“ се вклучени и средства за образование, комуникации, рекреација и култура, бидејќи ССМ ги третира како дел од нормалното функционирање на едно семејство, а не како луксуз. Износите, сепак, се ограничени и не предвидуваат значителни непланирани трошоци, поскапо лекување, поправки во домот, купување апарати или отплата на кредит.
ССМ подолг период бара минималната плата да се зголеми на 600 евра, а останатите плати да пораснат за по 100 евра. Барањето го темели на растечкиот јаз меѓу примањата на работниците и реалните трошоци што ги покажува синдикалната кошница.
Јулското намалување од 156 денари не ја менува главната слика: за основен живот на четиричлено семејство без автомобил се потребни 68.498 денари, а со изнајмен стан сметката се приближува до 84.000 денари месечно.