Македонија била цивилизацискиот светилник, што ја просветлил Источна Европа!
Амвросиј истакнува: Историската важност и апостолскиот континуитет, нашиот духовен код не започнува во средниот век, туку има цврст апостолски темел. Уште кога апостол Павле го слушнал повикот: „Дојди во Македонија и помогни ни“, македонскиот идентитет влегол во христијанската историја како конкретен народ, а не како обична географска територија.

Кога Свети Наум го основал овој манастир во 905 година на брегот на Охридско Езеро, тој не градел само ѕидови туку ја градел душата на еден народ. Заедно со Свети Климент, тој ја создаде Охридската книжевна школа, која функционираше како прв словенски универзитет, низ кој поминале над 3.500 ученици. Во време кога се верувало дека на Бога може да му се обраќа само на три јазици (еврејски, грчки и латински), нашите просветители ја победија оваа бесмислена „тријазична ерес“. Тие не само што создадоа писмо, туку му го дадоа на нашиот народ најголемото цивилизациско достоинство – правото да се моли, да мисли и да создава на својот мајчин македонски јазик. Значењето на охридската духовна традиција ги надминува нашите граници и претставува извориште, од кое се напојувала целокупната словенска цивилизација.
Фактите говорат дека во 991 година македонскиот цар Самуил испратил голем број охридски црковни ракописи во киевска Русија, за да ѝ го помогне во нејзиното покрстување. Токму тие македонски ракописи, како славните „Новгородски ливчиња“, биле директниот темел за развојот на раната руска писменост. Со ова се докажува дека Македонија била цивилизацискиот светилник, што ја просветлил Источна Европа.

Духовната мисија на манастирот „Свети Наум“ денес е суштински повик за наше национално и духовно будење во едни нови предизвикувачки времиња. Историски, Охридската црква и нејзините манастири биле единствениот бедем и штит, што го зачувале македонскиот идентитет во вековите кога сме немале своја држава. Затоа, улогата на овој манастир не смее да биде сведена само на туристичка посета. Свети Наум овде градел луѓе, а нашата света должност е тој простор повторно да го отвориме како жив едукативен и духовен центар. Тоа е најсилниот штит со кој еден народ ја брани својата иднина. Нашата современа мисија преку овој манастир е да им понудиме на младите генерации место каде што ќе го градат својот здрав карактер, каде што ќе се учат на традиционалните вредности и длабоко ќе ја засакаат својата татковина. Ако им ја засадиме таа искра на достоинство во срцата, тие ќе останат тука и ќе ја чуваат Македонија. Додека го чуваме тој духовен дом, нашата вера и нашите млади луѓе – македонскиот народ ќе остане вечен и никогаш нема да може да биде мал.
Народот што ги чува својата вера, својот јазик и своето семејство не може да биде избришан никогаш од лицето на земјата!
Затоа, нашиот ден овде не е само рутина на богослужби. Секоја наша утринска и вечерна молитва и секој прочитан псалм на мајчин јазик претставуваат продолжување на духовниот и национален континуитет на македонскиот народ.

Монасите во Свети Наум денес се стражари на еден вечен оган – кој не само што ја осветлува нашата славна историја, туку треба да им го осветли патот и на новите генерации, учејќи ги дека народот што ги чува својата вера, својот јазик и своето семејство, никогаш не може да биде избришан од лицето на земјата. Старите ракописи, фрески и икони на овој манастир не се само неми музејски експонати; тие се живиот духовен пасош на македонскиот народ. Во време кога се обидуваат да ни го оспорат идентитетот, токму овие артефакти се нашиот најсилен одбранбен штит, бидејќи тие сведочат дека ние сме древен, европски и културотворен народ. Ние бевме извозници на цивилизација! Доказите, потврдени и од големиот византолог Владимир Мошин, недвосмислено говорат дека во 991 година, за време на македонскиот цар Самуил, од Охрид биле испратени голем број црковни ракописи во киевска Русија за да го помогнат покрстувањето на Словените под кнезот Владимир. Прочуените „Новгородски ливчиња“, кои се остаток од македонско евангелие од X век, послужиле како директна матрица за изработка на првите руски книги, како Остромировото евангелие. Тоа значи дека Охрид и македонската држава биле духовните светилници што ги овозможиле христијанизацијата и еманципацијата на половина Источна Европа!
Затоа, кога денес нашиот државен врв прави огромни напори да ја подигне Македонија на високо меѓународно рамниште и да го зацврсти нашето достоинство меѓу европските народи, тие треба да знаат дека ние имаме длабок историски мандат за тоа. Ние не сме нација создадена од политички декрети, туку народ што низ овие светилишта ја описменил и ја облагородил Европа. Нашата мисија денес е да го вратиме тој сјај – претворајќи ги нашите манастири во живи едукативни и патриотски центри, каде што новите генерации ќе црпат самодоверба од овие стари ракописи и икони, свесни дека му припаѓаат на народ што стои во темелите на европската цивилизација, посочува монахот Амвросиј.