Македонија

Немерливиот придонес на Благоја Корубин кон градењето и одржувањето на јазичната култура и свеста за македонскиот јазик

Благоја Корубин е еден од најистакнатите повоени македонисти, јазичар-практичар и еден од столбовите на македонската лексикологија и стандардниот македонски јазик. Немерлив е неговиот придонес кон градењето и одржувањето на јазичната култура и јазичната свест за македонскиот јазик. Тој е постојано актуелен со своето македонистичко дело и сега кога сме соочени со растечки хаос и стихија во мајчиниот јазик и во секојдневната говорна комуникација во медиумите, во јавноста, во политичката комуникација. Затоа денес, на 17 февруари, по повод 31-та година од смртта на Корубин, ги реактуелизираме неговите заложби за свесно интервенирање во јазичната област, за барање и изнаоѓање творечки решенија за сите проблеми и дилеми во секојдневната употреба на стандардниот македонски јазик.

Поаѓајќи од заложбата на Корубин во настојувањата да се запазува чистотата на мајчиниот јазик и поврзано со тоа најпрвин да се посега по речникот од народниот  јазик, авторот на овој текст изнесува во широката македонска јавност сопствен новосоздаден збор „влијателник“ како првичен  и можен теоретски предлог за замена на широко користениот збор „инфлуенсер“.

Исто така, ако тргнеме од заложбите и поуките на Благоја Корубин, зарем може да има дилема дали да ги употребуваме денес изразите, со кои нѐ бомбардираат политичарите, „инфлунсерите“, јавните личности: наместо „вин-вин решение“ да употребуваме „решение од кое добиваат сите“, наместо „Сејф сити“ да го затврдиме зборовниот состав „Безбеден град“, наместо „имплементација“ – спроведување, примена, наместо „перцепција“ – гледање, сметање и слични значенско и контестуално соодветни решенија, наместо „наратив“ да користиме став, мислење, поглед?

Дали можеме во духот на ставовите на Корубин зборот „инклузија“ да го отстраниме од нашиот речник и да посегнеме кон убавите народни зборови како што е „опфаќање“, „вклучување“, „припаѓање кон нешто“?

Практичните и стручно втемелени совети и јазични поуки на Благоја Корубин служеа со децении како главен извор за подобрување на јазичната култура кај говорителите на македонскиот јазик. Немерлив е неговиот придонес кон градењето и одржувањето на јазичната култура и јазичната свест за македонскиот јазик, особено преку рубриката „Јазично катче“ во весникот „Нова Македонија“, во која цели 30 години ја популаризираше правилната употреба на македонскиот јазик. 

Корубин ставаше посебна нагласка на јасноста и правилноста во употребата на македонскиот јазик. Нему му се јавуваа голем број луѓе со најразлични прашања и со молби за решавање одредени јазични проблеми. Му се јавуваа дури и лектори, специјалисти за јазикот и бараа помош за некои нејасни нешта, што се појавуваа во нивната работа. Корубин стручно и компетентно бараше  и предлагаше решение во духот на зборообразувачките модели и законитостите на макeдонскиот јазик. 

Зборот „клучка“, што се однесува на патиштата, е „јазичен изум“ на Благоја Корубин. Откако почна изградбата на новите современи автопатишта во Македонија, кои се  се вкрстуваат, се преплетуваат, започна и долгогодишното талкање по соодветно решение како да се нарекуваат. Почна да се користи српскиот збор „петља“, некои понекогаш велеа „петелка“, „јазол“. Корубин го предложи зборот „клучка“. Сега овој збор е влезен како норма во нашата комуникација и сосема соодветствува со односната состојба на автопатите. Постојат и повеќе други примери на зборови, што се плод на творечкиот дух на Благоја Корубин. 

Денес јазичната политика и јазичното планирање претставуваат свесна интервенција во динамичниот стандарден македонски јазик. Најсистематично и најобемно дело во оваа област ни остави Благоја Корубин, порачувајќи дека јазичната норма треба да се негува. Оти во нејзиниот развој таа треба да штити од обезличување и од силата на стихијата… Уште од крајот на 60-тите години и во текот на 90-тите години од минатиот век Корубин пишуваше за македонскиот литературен јазик, за нормата на народниот и на литературниот јазик, за стихијата и свеста во развојот на литературниот јазик за односот кон литературнојазичната норма (грижата за неа, свесната интервенција во неа, усвојувањето), потоа за чистотата на македонскиот јазик, како да се развива неговиот речник…

Благоја Корубин (Прилеп, 1 март 1921 – Скопје, 17 февруари 1995), беше македонист, национален деец, првоборец во НОБ, филолог, преведувач, научен советник, истражувач и раководител на Одделението за современ македонски јазик при Институтот за македонски јазик „Крсте Петков Мисирков“. Бил долгогодишен претседател на Друштвото на литературните преведувачи на Македонија (1959-1966) и на Сојузот на друштвата за македонски јазик на Македонија. Автор е на стручни и научни книги, голем број статии, сеќавања.

Свето Тоевски

„Нова Македонија“

 

Најнови вести од: Македонија

„Михаел ќе остане засекогаш дел од нашето училишно семејство“ – училиштето се прости од 18-годишникот, кој загина со татко му на патот Илинден – Миладиновци

Училиштето „Здравко Цветковски“ се прости од својот ученик Михаел Арсовски, кој заедно со својот татко го загуби животот во тешката сообраќајна несреќа на патот Илинден – Миладиновци. „Со длабока тага ја споделуваме веста за трагичната и ненадејна загуба на нашиот ученик Михаел Арсовски, ученик во Г-4а клас, кој заедно со својот татко трагично го загуби животот“, објави училиштето..

ВМРО ДПМНЕ: Силни инвестиции во инфраструктурата во општина Илинден – нови улици, училишта, спортски содржини, но и зголемена поддршка за семејствата

„За период од една година Општина Илинден со посветена работа и јасна визија продолжува да се сразвива и да создава подобри услови за живот на сите граѓани. Во изминатиот период во Општина Илинден се реализираа бројни проекти кои директно го подобруваат секојдневието на граѓаните.“ – истакнува ВМРО ДПМНЕ.

Илјадници Албанци во Приштина, заради поддршка на припадниците на УЧК, меѓу нив и лидерот на ДУИ Али Ахмети со извик: „Да живее УЧК!“

Во центарот на Приштина се одржа „Марш за слобода“, собир за поддршка на поранешните водачи на ОВК на кои им се суди во Специјалниот суд во Хаг за воени злосторства извршени на Косово и Метохија во текот на 1998 и 1999 година, пишува rts.rs. На својот фејсбук профил лидерот на ДУИ Али Ахмети, кој присуствуваше на овој марш и митинг, објави: „Денес, во Приштина марширавме за слобода и во поддршка на Ослободителите. Албанскиот народ ги прогласи како невини Хашим Тачи, Кадри Весели, Јакуп Красниќи и Реџеп Селими. Да живее УЧК!“

„Н.М“: Фашизам е обидот на Костадинов и „Преродба“ да го прогласат македонскиот јазик како бугарски!

Лидерот на бугарската радикална десница Преродба, Костадин Костадинов, во бугарското Народно собрание официјално поднесе иницијатива со која бара македонскиот јазик со законски и институционален акт да биде третиран единствено како „бугарски дијалект“. (!?) Ова не е инцидентен настап на Костадинов, туку континуирана платформа на неговата партија Преродба, која преку негирање на македонскиот национален супстрат демонстрира класични фашизоидни елементи, собирајќи евтини политички поени на домашната сцена. Ова се нагласува во политичката анализа со наслов „Анатомија на една фашизоидна провокација“, која ја објави денес весникот „Нова Македонија“. 

Најнови вести

To top