Регион

Триесет години од Дејтонскиот мировен договор

Дејтонскиот договор, потпишан на 14 декември 1995 година, ја заврши војната во Босна и Херцеговина.

Точно пред 30 години, на 14 декември 1995 година, во Париз беше официјално потпишан Дејтонскиот мировен договор, со кој заврши три и пол годишната војна во Босна и Херцеговина (1992–1995). Договорот, иницијален во Дејтон, Охајо, на 21 ноември 1995 година, го стави крајот на конфликтот што однесе околу 100.000 животи и расели над два милиони луѓе.

Преговорите во воздухопловната база Рајт-Патерсон во Охајо, предводени од американскиот дипломат Ричард Холбрук, беа напнати и траеја три недели. Потписници беа претседателот на Босна и Херцеговина Алија Изетбеговиќ, претседателот на Србија Слободан Милошевиќ и претседателот на Хрватска Фрањо Туѓман.

Договорот ја зачува Босна и Херцеговина како единствена држава, но ја подели на два ентитета: Федерација на Босна и Херцеговина (51% од територијата) и Република Српска (49%). Ова решение донесе мир, но и цементираше етнички поделби.

Патот до Дејтон вклучуваше распад на Југославија, геноцидот во Сребреница во јули 1995 година (каде беа убиени над 8.000 Бошњаци) и неуспешни претходни мировни иницијативи.

Триесет години подоцна, Босна и Херцеговина сè уште се соочува со последиците: политички блокади, економски тешкотии и длабоки етнички поделби. Комплетираниот устав и институции често се критикувани како пречка за функционална држава и евроинтеграции.

Дејтон беше неопходен за прекин на војната, но наследството останува комплексно – мир без целосно помирување.

Најнови вести од: Регион

Ниту една земја од Западен Балкан нема да влезе во ЕУ и по 2030 година, тврди најдобриот европознавач на евроинтеграциите

Многу политичари во ЕУ веруваат дека би било неодговорно, во сегашната состојба на Унијата, да се примат нови членови – и кон самата ЕУ, но и кон новите членови кои на тој начин би биле поканети во нефункционален клуб

Повторно грчка криза? Телеграф за ризиците од Бугарија во Еврозоната

Лондонскиот весник „Телеграф“ објави анализа во која влезот на Бугарија во Еврозоната на 1 јануари 2026 година се оценува како ризичен чекор, во време на политички превирања, распространета корупција и раст на државниот долг, што би можело да стане причина за нова финансиска криза во Европа.

To top