Регион

Триесет години од Дејтонскиот мировен договор

Дејтонскиот договор, потпишан на 14 декември 1995 година, ја заврши војната во Босна и Херцеговина.

Точно пред 30 години, на 14 декември 1995 година, во Париз беше официјално потпишан Дејтонскиот мировен договор, со кој заврши три и пол годишната војна во Босна и Херцеговина (1992–1995). Договорот, иницијален во Дејтон, Охајо, на 21 ноември 1995 година, го стави крајот на конфликтот што однесе околу 100.000 животи и расели над два милиони луѓе.

Преговорите во воздухопловната база Рајт-Патерсон во Охајо, предводени од американскиот дипломат Ричард Холбрук, беа напнати и траеја три недели. Потписници беа претседателот на Босна и Херцеговина Алија Изетбеговиќ, претседателот на Србија Слободан Милошевиќ и претседателот на Хрватска Фрањо Туѓман.

Договорот ја зачува Босна и Херцеговина како единствена држава, но ја подели на два ентитета: Федерација на Босна и Херцеговина (51% од територијата) и Република Српска (49%). Ова решение донесе мир, но и цементираше етнички поделби.

Патот до Дејтон вклучуваше распад на Југославија, геноцидот во Сребреница во јули 1995 година (каде беа убиени над 8.000 Бошњаци) и неуспешни претходни мировни иницијативи.

Триесет години подоцна, Босна и Херцеговина сè уште се соочува со последиците: политички блокади, економски тешкотии и длабоки етнички поделби. Комплетираниот устав и институции често се критикувани како пречка за функционална држава и евроинтеграции.

Дејтон беше неопходен за прекин на војната, но наследството останува комплексно – мир без целосно помирување.

Најнови вести од: Регион

Спречени 93% од извозот од регионот поради блокирањето на транспортерите, аларм од српското стопанство

По соопштението на претставниците на Европската Унија дека за одредени професии, како што се возачи на камиони, спортисти или уметници, се разгледуваат нови визни правила за престој во Шенген-зоната, транспортерите од Црна Гора и Македонија ги прекинаа блокадите.

Нов скандал во Црна Гора: Избега Милош Меденица, осуден за организиран криминал, син на поранешната претседателка на Врховниот суд

Нов скандал ја стресе Црна Гора. Полицијата, од средата вечерта, е во потрага по Милош Меденица, син на поранешната претседателка на Врховниот суд, Весна Меденица, кој исчезна без трага веднаш откако заедно со својата мајка беше осуден на 10 години затвор. По налог на судот, вчера е распишана локална потерница по него.

Македонија и Црна Гора го прекинаа протестот – Србија и БиХ продолжуваат со блокадите

Протестите и блокадите на товарните превозници од Србија и Босна и Херцеговина продолжуваат во петиот ден, при што се блокирани 22 излезни и 19 влезни теретни терминали на граничните премини кон Шенген-зоната.

Бугарски медиуми: Пратениците речиси се степаа денес во бугарскиот парламент за Изборниот законик (Видео)

Пленарната седница на Народното собрание на Бугарија беше прекината денес, на 29 јануари 2026 година, откако пратениците од „Вазраждане“ и „Алијансата за права и слободи“ (АПС) речиси се пресметаа физички. Тензијата ескалираше за време на дебатите за измените во Изборниот законик, објави бугарската информативна агенција БТА.

МАЕИ ја тужи албанската влада, поради одлуката за отворање центри за мигранти во Пустец и за загрозување на интересите на Македонците

Партијата на Македонците во Албанија тврди дека одлуката е донесена без консултација со локалните власти и без јавна расправа.

To top