Земјите од ЕУ имаат пет години да се подготват за војна, според воениот план што ќе го презентира Европската комисија во четврток, а во кој увид имал Политико.
„До 2030 година, на Европа ѝ е потребна доволно силна европска одбранбена позиција за веродостојно да ги одврати своите противници, како и да одговори на какви било агресии“, се вели во нацрт-планот, кој ќе го дискутираат министрите за одбрана пред да биде презентиран пред Колеџот на комесари денеска. Следната недела ќе оди пред лидерите на ЕУ.
Планот за одбранбена подготвеност 2030 е знак за растечката улога на ЕУ во воените работи, реакција на војната на рускиот претседател Владимир Путин против Украина и нејасната посветеност на американскиот претседател Доналд Трамп кон европската безбедност.
„Милитаризирана Русија претставува постојана закана за европската безбедност во догледна „иднина“, се вели во документот, кој првпат го објави Bloomberg.
Иако земјите од ЕУ брзо ги зголемуваат своите буџети за одбрана, голем дел од тие трошоци „остануваат претежно национални, што доведува до фрагментација, инфлација на трошоците и недостаток на „интероперабилност“, се вели во документот од 16 страници.
Извршното тело на ЕУ ги притиска земјите да купуваат оружје заедно и бара најмалку 40 проценти од набавките за одбрана да бидат заеднички договори до крајот на 2027 година – во споредба со помалку од една петтина сега. Планот, исто така, побарува најмалку 55 проценти од набавките на оружје да доаѓаат од компании од ЕУ и Украина до 2028 година и најмалку 60 проценти до 2030 година.
Во документот се вели дека ЕУ ќе помогне да се мобилизираат до 800 милијарди евра за трошење за одбрана, вклучувајќи ја програмата SAFE од 150 милијарди евра за заеми за оружје, Европската програма за одбранбена индустрија од 1,5 милијарди евра – која сè уште е во процес на преговори – Европскиот фонд за одбрана и, откако ќе биде усвоена во 2027 година, следниот повеќегодишен буџет на блокот.
Во него се нагласува дека земјите ќе останат под контрола, нагласувајќи дека „земјите-членки се и ќе останат суверени за нивната национална одбрана“.
И покрај тој внимателен јазик, некои земји-членки се спротивставуваат на тоа што ЕУ игра поголема улога во одбраната – традиционално област резервирана за националните влади.
„Главната цел мора да биде да се подготват условите за да можат земјите-членки да ги исполнат своите национални и меѓународни цели за способности“, е ставот на Германија…