Лидерите на Европската Унија одлучија да обезбедат голем бескаматен заем на Украина за покривање на нејзините воени и економски потреби за следните две години.
Одлуката дојде откако не успеаја да постигнат договор за користење на замрзнатите руски средства, изјавија дипломати во раните утрински часови денес.
„Имаме договор. Одлуката за обезбедување 90 милијарди евра поддршка за Украина за периодот 2026-27 година е одобрена. Презедовме обврска и ја исполнивме“, изјави претседателот на Европскиот совет, Антонио Кошта, на социјалните медиуми.
Со оглед на тоа што јавните финансии низ ЕУ веќе се под притисок од високите нивоа на долг, Европската комисија предложи користење на замрзнатите средства на руската централна банка за да се обезбеди огромен заем за Киев, а втората опција е заедничко задолжување во однос на буџетот на ЕУ.
Втората опција беше одобрена, објави Ројтерс.
Договорот не ги обврзува Унгарија, Словачка и Чешка, кои не сакаа да учествуваат во финансирањето на Украина, се вели во текстот. Унгарија, која е пријателски настроена кон Москва, претходно изјави дека ќе се спротивстави на договорот, исто како што се спротивстави на користењето на руските средства.
Белгискиот премиер Барт де Вевер изјави дека лидерите на ЕУ избегнале „хаос и поделба“ со тоа што одлучиле да ѝ обезбедат на Украина заем наместо да користат замрзнати средства.
„Останавме обединети“, рече Де Вевер по полноќните разговори. Главната тешкотија во користењето на руските пари беше обезбедувањето на Белгија – која поседува 185 милијарди евра од 210 милијарди евра руски средства во Европа – со доволни гаранции против финансиски и правни ризици од евентуално руско дејствување.
Германскиот канцелар Фридрих Мерц изјави дека Украина ќе мора да го врати заемот само ако Русија плати воени репарации и дека ЕУ го задржува правото да ги користи руските средства замрзнати во ЕУ за да врши отплати доколку Русија не плати компензација.
Мерц беше силен поддржувач на планот за замрзнување на средствата, но рече дека конечната одлука за заемот „испраќа јасен сигнал“ до рускиот претседател Владимир Путин.
ЕУ проценува дека на Украина ѝ се потребни дополнителни 135 милијарди евра за да остане солвентна во следните две години.