Во третата недела од масовните антивладини протести во Иран, ситуацијата ескалира во најголемата криза од движењето „Жени, живот, слобода“ во 2022–2023 година. Според американска организација за човекови права, досега загинале повеќе од 500 демонстранти, додека иранските власти веќе над 72 часа ја држат земјата во речиси целосен прекин на интернетот и телефонските врски.
„Тајмс“ објави потресни сведоштва од ирански лекари кои се борат за животите на демонстрантите ранети со огнено оружје. Во болниците одекнува „Шифра 99“ – итно предупредување за пациенти со прострелни рани. Еден лекар од Машхад раскажа дека минатиот петок навечер се обидел да ја реанимира 22-годишна девојка застрелана од безбедносните сили: „Ја реанимирав трипати, но почина. Пукаат со боево оружје.“
Д-р Кајван Мирхади, иранско-американски лекар од Њујорк, ги пренесува пораките од колегите во Иран. Само во една болница во Машхад минатиот петок биле регистрирани најмалку 10 смртни случаи, а во блиските установи – 12 и 22 мртви при пристигнувањето. Во Техеран, според анонимен лекар, шест болници регистрирале најмалку 217 смртни случаи само во четвртокот навечер. Болницата Фараби (очен центар) и другите трауматолошки центри се пред колапс поради огромниот прилив на повредени.
Иранските власти го прекинаа интернетот и телефонијата уште од минатиот четврток, што набљудувачи како NetBlocks го оценија како класичен обид за задушување на протестите. Пораките што протекоа се ретки, но потврдуваат брутално задушување: десетици ранети во Керманшах, рации во болници за апсење на повредени демонстранти, масовни апсења и убиства на млади луѓе.
Американскиот претседател Доналд Трамп изјави дека Иран побарал преговори, но дека САД разгледуваат и воени опции. Техеран одговори со закани за одмазда. Протестите се проширија и надвор од Иран – инциденти се регистрирани во Лос Анџелес и Лондон.Иранскиот врховен лидер Али Хамнеи преку карикатура му се закани на Трамп, додека владата ги обвинува САД и Израел за поттикнување на немирите.
Протестите започнаа како штрајк на трговците во Техеран поради економскиот колапс (рекордно ниска вредност на ријалот, галопирачка инфлација, тројно поскапување на основните производи), но прераснаа во отворен бунт против теократскиот режим. Скандирањата „Смрт за Хамнеи!“ и повиците за Реза Пахлави (синот на соборениот шах) се сè погласни.
Владата воведе скромни реформи (зголемување на платите, субвенции), но демонстрантите ги сметаат за „премалку и предоцна“. ИРГК доби наредба за целосно задушување.
Аналитичарите предупредуваат дека ова е најголемиот предизвик за Исламската Република од 1979 година.