Македонија

Немерливиот придонес на Благоја Корубин кон градењето и одржувањето на јазичната култура и свеста за македонскиот јазик

Благоја Корубин е еден од најистакнатите повоени македонисти, јазичар-практичар и еден од столбовите на македонската лексикологија и стандардниот македонски јазик. Немерлив е неговиот придонес кон градењето и одржувањето на јазичната култура и јазичната свест за македонскиот јазик. Тој е постојано актуелен со своето македонистичко дело и сега кога сме соочени со растечки хаос и стихија во мајчиниот јазик и во секојдневната говорна комуникација во медиумите, во јавноста, во политичката комуникација. Затоа денес, на 17 февруари, по повод 31-та година од смртта на Корубин, ги реактуелизираме неговите заложби за свесно интервенирање во јазичната област, за барање и изнаоѓање творечки решенија за сите проблеми и дилеми во секојдневната употреба на стандардниот македонски јазик.

Поаѓајќи од заложбата на Корубин во настојувањата да се запазува чистотата на мајчиниот јазик и поврзано со тоа најпрвин да се посега по речникот од народниот  јазик, авторот на овој текст изнесува во широката македонска јавност сопствен новосоздаден збор „влијателник“ како првичен  и можен теоретски предлог за замена на широко користениот збор „инфлуенсер“.

Исто така, ако тргнеме од заложбите и поуките на Благоја Корубин, зарем може да има дилема дали да ги употребуваме денес изразите, со кои нѐ бомбардираат политичарите, „инфлунсерите“, јавните личности: наместо „вин-вин решение“ да употребуваме „решение од кое добиваат сите“, наместо „Сејф сити“ да го затврдиме зборовниот состав „Безбеден град“, наместо „имплементација“ – спроведување, примена, наместо „перцепција“ – гледање, сметање и слични значенско и контестуално соодветни решенија, наместо „наратив“ да користиме став, мислење, поглед?

Дали можеме во духот на ставовите на Корубин зборот „инклузија“ да го отстраниме од нашиот речник и да посегнеме кон убавите народни зборови како што е „опфаќање“, „вклучување“, „припаѓање кон нешто“?

Практичните и стручно втемелени совети и јазични поуки на Благоја Корубин служеа со децении како главен извор за подобрување на јазичната култура кај говорителите на македонскиот јазик. Немерлив е неговиот придонес кон градењето и одржувањето на јазичната култура и јазичната свест за македонскиот јазик, особено преку рубриката „Јазично катче“ во весникот „Нова Македонија“, во која цели 30 години ја популаризираше правилната употреба на македонскиот јазик. 

Корубин ставаше посебна нагласка на јасноста и правилноста во употребата на македонскиот јазик. Нему му се јавуваа голем број луѓе со најразлични прашања и со молби за решавање одредени јазични проблеми. Му се јавуваа дури и лектори, специјалисти за јазикот и бараа помош за некои нејасни нешта, што се појавуваа во нивната работа. Корубин стручно и компетентно бараше  и предлагаше решение во духот на зборообразувачките модели и законитостите на макeдонскиот јазик. 

Зборот „клучка“, што се однесува на патиштата, е „јазичен изум“ на Благоја Корубин. Откако почна изградбата на новите современи автопатишта во Македонија, кои се  се вкрстуваат, се преплетуваат, започна и долгогодишното талкање по соодветно решение како да се нарекуваат. Почна да се користи српскиот збор „петља“, некои понекогаш велеа „петелка“, „јазол“. Корубин го предложи зборот „клучка“. Сега овој збор е влезен како норма во нашата комуникација и сосема соодветствува со односната состојба на автопатите. Постојат и повеќе други примери на зборови, што се плод на творечкиот дух на Благоја Корубин. 

Денес јазичната политика и јазичното планирање претставуваат свесна интервенција во динамичниот стандарден македонски јазик. Најсистематично и најобемно дело во оваа област ни остави Благоја Корубин, порачувајќи дека јазичната норма треба да се негува. Оти во нејзиниот развој таа треба да штити од обезличување и од силата на стихијата… Уште од крајот на 60-тите години и во текот на 90-тите години од минатиот век Корубин пишуваше за македонскиот литературен јазик, за нормата на народниот и на литературниот јазик, за стихијата и свеста во развојот на литературниот јазик за односот кон литературнојазичната норма (грижата за неа, свесната интервенција во неа, усвојувањето), потоа за чистотата на македонскиот јазик, како да се развива неговиот речник…

Благоја Корубин (Прилеп, 1 март 1921 – Скопје, 17 февруари 1995), беше македонист, национален деец, првоборец во НОБ, филолог, преведувач, научен советник, истражувач и раководител на Одделението за современ македонски јазик при Институтот за македонски јазик „Крсте Петков Мисирков“. Бил долгогодишен претседател на Друштвото на литературните преведувачи на Македонија (1959-1966) и на Сојузот на друштвата за македонски јазик на Македонија. Автор е на стручни и научни книги, голем број статии, сеќавања.

Свето Тоевски

„Нова Македонија“

 

Најнови вести од: Македонија

Ѓорѓиевски: Постигнат е договор – булеварот „Борис Трајковски“ конечно се довршува!

„Со искрено задоволство ја споделувам веста, што со години ја чекаа повеќе од 100 илјади жители, кои секојдневно го користат еден од најклучните сообраќајни правци во Скопје: булеварот „Борис Трајковски“. Денес остварив средба со стопанствениците долж трасата и постигнавме договор за забрзано спроведување на експропријацијата, процес кој во минатото останал недовршен.“ – објави на својот фејсбук-профил градоначалникот на Скопје Орце Ѓорѓиевски.

Костадиновски: Што е спорно ако биде Наумовски уставен судија? И јас сум бил советник на тројца претседатели!

Нема ништо спорно во предлогот професорот Гоце Наумовски да биде нов уставен судија, без оглед што бил советник на премиерот, смета претседателот на Уставниот суд Дарко Костадиновски.

Лидија Раичевиќ, кандидат за државен јавен обвинител: Обвинителот треба да учествува активно во откривањето на кривичните дела!

Лидија Раичевиќ, кандидат за државен јавен обвинител за Канал77 истакна дека борбата против корупцијата не може да се спроведе без активна улога на јавниот обвинител.

ВМРО-ДПМНЕ: Заев и Филипче летаа со државен хеликоптер од Скопје до Прилеп, ДУИ користеше авион до Ниш, но заврши времето на злоупотреби!

СДС повторно покажува дека нема никаква визија и идеја за развој на Македонија. СДС без идеи секојдневно растура пердуви во јавноста и шири дезинформации, се наведува во соопштението од ВМРО-ДПМНЕ. Јавноста добро памети дека Заев и Филипче одеа на настани во Македонија со државен хеликоптер. ДУИ владиниот авион го користеше и за летови до Ниш. Јавноста добро се сеќава дека од 30 дена, владиниот авион ексминистрите на ДУИ и СДС го користеле 25 дена. – истакнува ВМРО ДПМНЕ во своето соопштение.

Ужас на хокеарски натпревар: Убиецот, кој се идентификувал како жена, со пиштол ги ликвидирал поранешната сопруга и децата (Видео)

Три лица загинаа, а тројца се тешко ранети во пукање за време на младински хокеарски натпревар меѓу средни училишта во Потакет, Род Ајленд. Меѓу жртвите е и напаѓачот кој ја убил поранешната сопруга и детето, кој потоа извршил самоубиство. Според полициски извори, убиецот, за кој се смета дека е и татко на еден од играчите на натпреварот, е 56-годишниот Роберт Дорган, кој се претставувал под името Роберта и наводно се идентификувал како жена.

Советот на јавни обвинители испрати до Владата позитивни мислења за Анита Тополова-Исајловска, Ленче Ристовска, Ненад Савевски и Лидија Раичевиќ

Советот на јавните обвинители ги разгледа пријавите на петте кандидати за нов државен јавен обвинител. Дадено е позитивно мислење за кандидатурите на в.д. државната јавна обвинителка Анита Тополова-Исајловска, обвинителката Ленче Ристовска, судијата од Кривичниот суд, Ненад Савевски и обвинителката од скопското Обвинителство Лидија Раичевиќ. Разгледувајќи ја кандидатурата на поранешниот претседател на Кривичниот суд Владимир Панчевски, Советот на јавните обвинители едногласно одлучи дека тој не го исполнува условот за непрекинат работен стаж од најмалку 10 години како јавeн обвинител, или како судиja од областа на кривичното право.

Мицкоски – Варнс: Заедничка заложба за јакнење на односите и партнерството меѓу Македонија и САД во области од заемен интерес

Унапредување на билатералната соработка, заедничките приоритети и можностите за продлабочување на партнерството во области од заемен интерес биле темите за кои разговарале денеска претседателот на Владата на Република Македонија Христијан Мицкоски и вршителката на должноста амбасадор на Соединетите Американски Држави Никол Варнс.

Најнови вести

To top