Војната во Иран, блокадата на Ормутскиот Теснец, скокот на цените на горивата и поскапувањето на новите автомобили донесоа нови правила на пазарот низ цела Европа.
Купувачите сè почесто се свртуваат кон постари возила, кои стануваат сè поскапи и сè потешко достапни. Новите автомобили се поскапи, а половните – особено оние што се најмногу увезуваат кај нас – веќе не се толку евтини како порано.
Податоците од големите платформи за продажба, како AutoScout24, го потврдуваат овој тренд: цените на возилата стари 10-15 години се зголемиле за околу девет проценти на годишно ниво.
Главните причини се повеќе: постарите возила се поевтини за одржување, имаат помалку сложена електроника и не бараат скапи претплати за софтверски функции. Поскапувањето на горивата, пак, ги принудува купувачите да бараат поекономични и поевтини решенија, што дополнително ја зголемува побарувачката за половни автомобили. Особено се бараат постари модели, бидејќи цените на новите продолжуваат да растат.
Цените на горивата во Европа не се вратија, ниту пак ќе се вратат насега на предвоените нивоа. Од февруари 2026 година, бензинот поскапе меѓу 10 и 27 проценти во зависност од земјата, додека дизелот во Германија, Франција и Италија надмина две евра за литар, а во Холандија долго време се движи околу 2,5 евра.
Како директна последица, сè повеќе возачи се откажуваат од купување нов автомобил и се насочуваат кон пазарот на половни возила. Кога трошоците за гориво растат, расте и вкупната цена на поседување возило – без разлика дали е ново или старо. Затоа купувачите бараат или повисока ефикасност или пониска влезна цена. Половните возила нудат и двете, особено постарите електрични модели чии цени доживеаја голем пад.
Бројките го потврдуваат ова: во април 2026 година, цените на половни автомобили во Европа се зголемиле за 1,9 проценти во однос на март. Во Шпанија растот е 3,8 проценти на годишно ниво, а просечното возило е за околу 500 евра поскапо од лани. Во Италија е забележан раст од четири проценти во април, а во Германија и Швајцарија – околу 1,9 проценти.
Интересен тренд е големиот пад на цените на тригодишни електрични модели (кои губат и до 50 отсто од вредноста), но истовремено одличната состојба на батериите. Сепак, најголем раст на цените доживуваат хибридните возила.
Парадоксот е очигледен: поскапото гориво и потешката достапност на новите автомобили предизвикаа масовно бегство кон „поевтините“ половни возила, но и тие веќе не се толку евтини. Побарувачката порасна, залихите се намалуваат, а цените ја следат својата логика.