Претседателот на Република Српска, Милорад Додик, денеска во Москва оствари средба со рускиот министер за надворешни работи, Сергеј Лавров, при што двајцата разговараа за политичката ситуација во Босна и Херцеговина, со посебен фокус на улогата на високиот претставник Кристијан Шмит и наводното кршење на Дејтонскиот мировен договор. Средбата се одржа во услови на зголемени тензии во регионот, а Лавров ја искористи за да го повтори рускиот став за, како што тврди, западното мешање во внатрешните работи на Босна и Херцеговина.
Лавров оцени дека ситуацијата во Босна и Херцеговина е исклучително сложена, особено за Република Српска, и ја припиша оваа состојба на „грубото мешање на Западот“ во внатрешните работи на земјата. „Сето ова е резултат на директно кршење на Дејтонскиот договор и принципите евидентирани таму, вклучувајќи го и принципот на еднаква застапеност на трите конститутивни народа и два ентитета“, изјави Лавров, според преносот на RTRS. Тој го опиша назначувањето на Кристијан Шмит за висок претставник како „нелегално“, нагласувајќи дека Шмит „нема мандат“ од Советот за безбедност на ОН и дека неговите активности се „наметнување на решенија по наредба на Западот“.
Шефот на руската дипломатија изрази задоволство од средбата со Додик и неговиот тим, вклучително и Душко Перовиќ, претставникот на Република Српска во Русија. „Мило ми е што ве гледам вас, заедно со вашиот тим, кој ја претставува Република Српска во Русија. Добредојдовте уште еднаш. Фактот што нашите западни колеги ја кршат Повелбата на ОН не значи дека мора да ја укинеме таа повелба. Веруваме дека Дејтонскиот договор е апсолутно фер и затоа веруваме дека меѓународното право е на наша страна“, рече Лавров. Тој додаде дека Русија, како постојана членка на Советот за безбедност на ОН и гарант на Дејтонскиот договор, нема да молчи пред, според него, очигледните прекршувања на договорот и дека ќе работи со други земји за да се изнајде „праведно решение“.
Од своја страна, Милорад Додик му се заблагодари на Лавров за континуираната поддршка на Русија кон Република Српска и за личниот ангажман на рускиот министер и претседателот Владимир Путин. „Ве поздравувам вас и членовите на вашата делегација. Се согласувам со вас во вашата проценка на општата состојба во Босна и Херцеговина. Би сакал да ви се заблагодарам вам, претседателе Владимир Путин, и на Русија, за вашите доследни активности во текот на годините, за интересот што го покажавте за ситуацијата во Република Српска“, рече Додик. Тој истакна дека односите меѓу Република Српска и Русија никогаш не биле доведени во прашање и дека ова пријателство останува цврсто.
Додик нагласи дека 30 години по потпишувањето на Дејтонскиот договор, Босна и Херцеговина се соочува со „најголемиот проблем досега“, повикувајќи се на, според него, неправедните постапки на високиот претставник и западните сили. Тој ја истакна потребата од „навремена акција“ за да се одговори на овие предизвици, сугерирајќи дека Република Српска мора да преземе чекори за заштита на своите интереси во рамките на меѓународното право.
На почетокот на средбата, Додик му подари на Лавров фотографии од српско-рускиот храм во Бања Лука, информирајќи го дека куполите на храмот се веќе поставени. Овој гест беше симболичен израз на културните и духовните врски меѓу Република Српска и Русија, кои Додик често ги нагласува во своите јавни настапи.
Оваа средба доаѓа во време на засилена реторика од страна на Додик против високиот претставник Кристијан Шмит, чие назначување во 2021 година не беше потврдено од Советот за безбедност на ОН, што Русија и Додик го користат за да ја оспорат неговата легитимност. Додик, кој беше осуден на една година затвор и шестгодишна забрана за политичка активност поради непочитување на одлуките на Шмит, продолжува да ја отфрла надлежноста на високиот претставник и да бара поддршка од Русија за зајакнување на позициите на Република Српска.
Лавров, од друга страна, ја искористи средбата за да ја потврди руската позиција дека Дејтонскиот договор, потпишан во 1995 година, е единствената правна рамка за функционирање на Босна и Херцеговина и дека секое отстапување од него, вклучително и дејствијата на Шмит, е спротивно на меѓународното право. Оваа позиција е дел од пошироката руска надворешна политика, која често се спротивставува на западните иницијативи во регионот на Западен Балкан.
Средбата меѓу Додик и Лавров е уште еден показател за блиските односи меѓу Република Српска и Русија, кои се засноваат на политичка, економска и културна соработка. Додик во повеќе наврати изразил благодарност за руската поддршка, особено во контекст на неговите напори да се спротивстави на централните институции во Сараево и на меѓународните притисоци. Сепак, овие активности предизвикуваат загриженост кај западните земји, кои го обвинуваат Додик за поткопување на територијалниот интегритет и суверенитетот на Босна и Херцеговина, како и за загрозување на Дејтонскиот договор.