Американскиот претседател Доналд Трамп вчера потпиша извршна уредба со која се финализира планот за продажба на апликацијата TikTok на американски и глобални инвеститори, во согласност со законот од 2024 година што предвидува забрана ако кинеската компанија ByteDance не ја продаде. Оваа одлука, потврдена од Белата куќа, го овозможува TikTok да продолжи да работи во САД, но под строга контрола за заштита на националната безбедност.
Уредбата, потпишана во Овалната соба, прогласува дека предложениот договор претставува „квалификувана продажба“ според законот, кој бара ByteDance да се откаже од контрола врз американските операции до јануари 2025 или да се соочи со забрана. Според неа:
- Сопственост: TikTok US ќе биде под мнозинска (околу 80%) контрола на американски субјекти, со ByteDance и кинески инвеститори под 20%.
- Управување: Нов управен одбор од седум членови, со мнозинство Американци (шест), вклучувајќи експерти за кибербезбедност и национална безбедност.
- Заштита на податоци: Интензивно следење на софтверот, алгоритмите и протокот на податоци, со забрана за ByteDance да пристапува до американски кориснички податоци. Алгоритмот ќе се лиценцира на новата компанија, ретрениран исклучиво со американски податоци.
- Вредност: Новата американска компанија е проценета на околу 14 милијарди долари, без алгоритмот (кој се проценува на 30–40 милијарди долари).
- Рок: Финализирањето е одложено до 16 декември, со потреба за одобрение од Кина, која бара лиценцирање на алгоритмот според своите закони.
Трамп изјави дека разговарал со кинескиот претседател Си Џинпинг, кој ги одобрил напорите, и најави вклучување на инвеститори како Мајкл Дел (Dell Technologies), Руперт Мардок (Fox Corp.) и Лаклан Мардок, заедно со Oracle (кој ќе управува со операции и алгоритамот) и Silver Lake. „Имаше отпор од кинеска страна, но сакавме TikTok да работи, а приватноста на Американците да биде заштитена“, рече потпретседателот Џ.Д. Венс за време на потпишувањето.
Дел од републикански конгресмени, како Брет Гатри, Гас Билиракис и Ричард Хадсон, побараа повеќе детали: „Мора да обезбедиме заштита од влијание на кинеската комунистичка партија.“ Законот од 2024, потпишан од Бајден, беше одбиен од Врховниот суд, но Трамп го одложи четири пати за да се преговара.
Трамп, кој има 15 милиони следбеници на TikTok и го користи за кампања, смета дека апликацијата му помогнала во изборот 2024. Белата куќа отвори официјален профил минатиот месец. Договорот, иако во рана фаза, ќе се финализира во 120 дена, со лиценца за алгоритмот од Кина.
Оваа одлука балансира економски интереси со безбедносни, но остава прашања за алгоритмот и кинеското одобрение.