Лидерите на Шкотска, Велс и Северна Ирска ќе се соберат во понеделник во Кардиф за да потпишат заедничка декларација со која ќе го бараат правото на одржување референдуми за независност. Ова е прв пат во историјата сите три деволуирани нации да бидат предводени од про-независносни први министри.
На самитот во хотелот St David’s ќе учествуваат шкотскиот прв министер Џон Свини (SNP), велшкиот прв министер Рун ап Јоерт (Plaid Cymru) и северно-ирската прва министерка Мишел О’Нил (Sinn Féin). Кон нив ќе се приклучи и Мери Лу Макдоналд, претседателка на Sinn Féin и лидерка на опозицијата во ирскиот парламент.
Според информациите на The Telegraph, тројцата лидери ќе потпишат меморандум за разбирање во кој ќе ја потврдат правото на самоопределување на своите нации.
Договорот ќе опфати четири области: економија, енергетика, Европа и меѓународна соработка, како и самоопределување. Сите три партии ќе се согласат дека нивните нации треба да бидат во Европската унија – Шкотска и Велс како нови членки, а Северна Ирска како дел од обединета Ирска.
Џон Свини изјави дека „за прв пат Шкотска, Велс и Северна Ирска се предводени од про-независносни први министри. Нема појасен знак дека статус квото не е одржливо и дека Вестминстер мора да се подготви за иднина по Обединетото Кралство“.
Според него, премиерот Енди Бернам се соочува со можноста да остане запаметен како последниот премиер на Обединетото Кралство.
Состанокот доаѓа откако Бернам во Долниот дом сугерираше дека нов шкотски референдум би можел да се одржи ако постои „јасен консензус“ за тоа, споредувајќи ја ситуацијата со Северна Ирска според Добропеточниот договор. Извори блиски до Свини тврдат дека Бернам направил сериозни грешки во толкувањето на позициите на британската влада за Унијата.
Паралелно, американскиот претседател Доналд Трамп во саботата во Даблин изјави дека би „сакал“ да види обединета Ирска, нарекувајќи ја „голема работа“.
Британскиот премиер Енди Бернам во писмо до Свини инсистираше дека нов шкотски референдум е „надвор од дискусија“ пред следните општи избори, нагласувајќи дека нема консензус за независност ниту во Шкотска, ниту јасна мнозинска поддршка за обединување во Северна Ирска.
По потпишувањето на меморандумот, тројцата први министри ќе одржат заедничка прес-конференција. Партијата Plaid Cymru планира да изврши притисок за поголеми даночни и трошочни овластувања за Велс, вклучувајќи приходи од Кралскиот имот и замена на формулата Барнет.