Економијата на Европската Унија во првата половина од 2025 година забележа подобри резултати од предвидените, што укажува на нејзината отпорност и способност за создавање нови работни места, поткрепена од силната домашна побарувачка, поволните финансиски услови и стабилниот пазар на труд во Европа, се наведува во Извештајот на претседателот на Еврогрупата, Паскал Донохју, доставен до претседателот на Европскиот совет, Антонио Кошта, пред Самитот на ЕУ закажан за 23 и 24 октомври.
„Иако се очекува во втората половина од годината моментумот на раст да забави, сепак се предвидува стапката на раст за 2025 година да ги надмине претходните очекувања. Процесот на намалување на инфлацијата продолжува, што заедно со повисоките плати ја обновува куповната моќ на домаќинствата и ја одржува потрошувачката,“ додава Донохју.
Извештајот, кој ќе биде основа за дискусиите за економската состојба на ЕУ на претстојниот Самит, вклучува анализа на Еврозоната, фискалната политика и јавните финансии. Донохју истакнува потреба од зголемено финансирање за одбрана и безбедност, напредок во развојот на дигиталното евро, зајакнување на меѓународната улога на еврото, формирање на Унија на пазарите на капитал и активно меѓународно ангажирање за погласна улога на Европа.
Тој нагласува дека неодамнешните тензии во глобалната трговија и зголемените царини создаваат нови предизвици, но стабилните економски основи и силниот финансиски сектор на Европа продолжуваат да ја поддржуваат економијата на Еврозоната.
„Го споделуваме ставот дека царините им штетат на сите, вклучително и на оние кои ги воведуваат, и веруваме дека отворената и фер трговија останува најефикасниот начин за зголемување на просперитетот за сите,“ вели првиот човек на Еврогрупата.
Според Донохју, проширувањето на Еврозоната со приемот на Бугарија како 21-ва членка од 1 јануари 2026 година е доказ за стабилноста на европската економија и привлечноста на еврото како „сидро на просперитетот“.
Претседателот на Еврогрупата истакнува дека земјите членки се свесни за итните потреби за финансирање на одбраната и безбедноста и се посветени на исполнување на своите обврски во овие области.
„Иако ја сфаќаме сложеноста на задачата, ќе се справиме со овој предизвик на начин што ќе ја заштити фискалната одговорност. Со исклучок на трошоците поврзани со одбраната, фискалното ограничување останува соодветно и ја повторивме нашата посветеност да ги спроведеме среднорочните планови и новата рамка за економско управување,“ вели претседателот на Еврогрупата.
Стапката на инфлација во септември достигна највисоко ниво од воведувањето на еврото во 1999 година, според пресметките на Евростат, кои започнаа во 1996 година.
Донохју додава дека земјите членки ќе работат на приспособување на буџетите за да одговорат на повисоките трошоци за одбрана на среден рок.
Тој посочува дека, и по повеќе од 25 години, Еврозоната сè уште нема единствен дигитален систем за малопродажни плаќања, а во услови на нов геополитички и финансиски контекст, неевропски решенија за плаќања може да ја пополнат оваа празнина, изложувајќи ја Европа на стратешки зависности.
„Овие случувања ја нагласуваат потребата итно да се продолжи со воведување на дигитално евро за да се зајакне стратешката автономија на Европа во дигиталното доба. Дигиталното евро е заеднички европски проект и градењето на јавната свест и доверба е клучно за неговиот успех. Од суштинско значење е граѓаните и бизнисите јасно да ја разберат целта на дигиталното евро, неговата функција и придобивки,“ смета Донохју.
Според него, зголемената глобална неизвесност и геоекономската фрагментација влијаат на меѓународната улога на еврото, па затоа е неопходно нејзино зајакнување за да се обезбеди отпорност и стабилност на ЕУ.
„Привлечноста на еврото зависи од континуираниот напредок во клучните приоритети на политиката: развој на стабилни и ликвидни пазари на капитал преку Унијата за штедење и инвестиции, ефикасни и отпорни прекугранични плаќања, здрави макроекономски политики и веродостојна институционална рамка,“ вели Донохју.
Тој нагласува дека е време за решителни реформи за создавање на Унија на пазарите на капитал, што ќе ја подобри конкурентноста на ЕУ, и повикува на одржлив напор на европско и национално ниво.
„Развојот на стабилна и интегрирана Унија на пазарите на капитал, која ќе биде од суштинско значење за подобрување на конкурентноста на ЕУ, бара одржлив напор и решителен напредок,“ порачува Донохју, додавајќи дека таквата Унија ќе поттикне поголемо разбирање на можностите што ги нудат пазарите.
Тој заклучува дека, во услови на променлив глобален амбиент, ЕУ мора да соработува тесно со своите партнери, особено во рамките на Г7, за да ги оствари своите глобални амбиции.