По речиси 13 години пауза, повторно во функција е ставен продуктоводот Солун-Скопје. Станува збор за поранешниот нафтовод преку кој се дистрибуираше нафта од Грција до скопската рафинерија Окта. Како честитка за Нова година, на 31 декември 2025 година повторно беше пуштен во функција овој продуктовод, а првата пратка дизел веќе е испорачана, со најави дека следната испорака ќе следи во наредниот период. Реактивирањето доаѓа по 13 години неактивност, откако системот беше надвор од употреба од 2013 година.
Пораката од грчката страна, пренесена преку извршниот директор на HelleniQ Energy, Андреас Сијамисис, е дека коридорот ќе функционира како „вертикална“ рута за снабдување со деривати, со дизелот како главен производ поради највисоката побарувачка во регионот, но со потенцијал да се транспортираат и други деривати.
Во техничка смисла, станува збор за линија долга околу 213 километри, од кои приближно 70 километри се на грчка територија. Изградена е во 2002 година преку компанијата „Вардакс“, во која HelleniQ Energy има 80% удел, а државата (преку македонската страна) 20%. Во изминатите години се најавуваше пренамена од транспорт на сурова нафта кон транспорт на преработени производи, што и го објаснува актуелното позиционирање како продуктовод, а не класичен нафтовод.
Капацитетот што се наведува за системот е до 2,5 милиони тони годишно, што на хартија го прави сериозна логистичка алтернатива за пазар кој е целосно увозно зависен. Во контекст на цената на услугата, Радио Слободна Европа објави дека транспортот е договорен да биде околу 20 евра по тон, при што дел од приходот би се прелеал и кон македонската страна преку 20% удел.
Реактивирањето има две паралелни наративи. Првиот е економски: цевководниот транспорт по дефиниција носи пониски логистички трошоци и помала зависност од камионски конвои, временски застои и флуктуации во копнените рути. Вториот е геополитички: грчките проценки го рамкираат коридорот како инфраструктура што, покрај Македонија, може полесно да поддржи снабдување и кон Косово, јужна Србија и Бугарија, со што Солун дополнително ја засилува улогата на регионална енергетска порта.
Но, прашањето што директно ја интересира јавноста – дали ова ќе ги намали цените на горивата – останува условено. Транспортот е само една ставка во финалната цена на пумпа, каде доминираат берзанските котации, акцизите и ДДВ. Реалниот ефект, ако се појави, ќе биде повеќе во стабилноста на снабдувањето и намалувањето на ризиците од прекини, отколку во драматично поевтинување преку ноќ.
Во практиката, ова е и тест за институциите и пазарот: државата вели дека ја обезбедува инфраструктурата и регулативата, а приватните компании ќе одлучуваат дали ќе го користат продуктоводот. Тоа значи дека „враќањето на цевката во живот“ не е автоматски гаранција за поголема конкуренција, туку можност што ќе зависи од комерцијалната логика на увозниците и условите што ќе ги добијат.