Договорот за двонеделно примирје меѓу САД и Трамп му овозможи на Трамп да се извлече од опасната ситуација кога требаше да избере помеѓу ескалација на конфликтот, во согласност со неговата закана дека „целата цивилизација ќе умре вечерва“ и повлекување што ќе го поткопа неговиот кредибилитет, пишува Би-Би-Си.
Сепак, американскиот претседател можеби купил само привремен одмор.
САД и Иран сега влегуваат во двонеделни разговори во обид да постигнат трајно решение. Патот најверојатно ќе биде тежок, но пазарите реагираа со олеснување. Цената на барел нафта падна под 100 долари за прв пат по неколку денови, а американските берзански индекси пораснаа, што укажува на оптимизам дека најлошото помина.
Овој исход во никој случај не беше сигурен дури и во вторникот наутро, на 7 април, кога Трамп се закани со смрт на иранската цивилизација, „која никогаш нема да се врати“.
Не е јасно дали токму оваа неверојатна закана од американскиот претседател го принуди Иран да се согласи на примирје што претходно го одби.
Она што е сигурно е дека ниту еден модерен американски претседател никогаш не изговорил, па дури и навестил ваква запалива изјава, која дојде само два дена по слична објава на социјалните мрежи.
Дури и ако двонеделното примирје резултира со траен мир, овој конфликт и зборовите на Трамп можеби суштински го променија начинот на кој остатокот од светот гледа на Соединетите држави.
Нација која некогаш се претставуваше како гарант на стабилноста, сега ги тресе темелите на меѓународниот поредок, а претседател кој уживаше во уривање на нормите во внатрешната политика, сега го прави истото на светската сцена.
Демократите остро ги осудија зборовите на Трамп во вторникот, а некои отидоа дотаму што повикаа на негов импичмент. „Јасно е дека претседателот е во влошена здравствена состојба и не е способен да раководи“, напиша конгресменот Хоакин Кастро на X. Чак Шумер, лидерот на демократите во Сенатот, рече дека секој републиканец кој не гласал за прекин на конфликтот со Иран „ги сноси сите последици од ова, без оглед на тоа“.
Белата куќа веројатно ќе тврди дека токму оваа преговарачка потпора успеала. За претседател кој се соочува со опаѓање на популарноста, зголемени критики во неговата партија и економија оптоварена со цените на енергијата, секое излегување од конфликтот веројатно ќе биде олеснување. Во својата најава за прекин на огнот, Трамп изјави дека САД ги „исполниле и надминале“ сите свои воени цели и дека војската на Иран била значително ослабена.
Но, многу американски цели остануваат сомнителни, како што е судбината на иранскиот збогатен ураниум. Иран, исто така, продолжува да има влијание врз регионалните сојузници, како што се бунтовниците Хути во Јемен. Дури и ако Техеран целосно го отвори Ормускиот теснец, неговата способност да ја контролира таа клучна точка сега е појасна од кога било.
Во изјавата по најавата на Трамп, иранскиот министер за надворешни работи Сејед Абас Арагчи рече дека Иран ќе ги прекине своите „одбранбени операции“ и ќе дозволи безбедно поминување низ Ормус „во координација со иранските вооружени сили“. Тој додаде дека САД ја прифатиле „општата рамка“ на иранскиот план од 10 точки.
Тој план, сепак, вклучува повлекување на американските сили од регионот, укинување на економските санкции, плаќање воени репарации и дозволување на Иран да ја задржи контролата врз Теснецот.