Екс премиерот Љубчо Георгиевски во најновото интервју се става над македонските великани и тврди дека тој прв проговорил за независна Македонија.
Георгиевски вели дека тој е пред Делчев, Мисирков, Чуповски….
,,Моето место никој не може да го земе, од мене првпат чувте за самостојна Македонија”, вели Георгиевски иако историјата вели поинаку.
Многу личности и организации предходно зборувале и се залагале за самостојна (независна/автономна) Македонија пред 1990 година, во различни периоди и контексти.
Идејата се појавува уште во 19. век и продолжува низ 20. век, често како автономија во рамки на Отоманската империја, Балканска федерација или целосна независност, наспроти претензиите на соседните држави.
Рани поборници и организации (крај на 19. и почеток на 20. век)
Внатрешна македонска револуционерна организација (ВМРО) и нејзините водачи (Гоце Делчев, Даме Груев, Јане Сандански и други) ја подигнаа девизата „Македонија на Македонците“.
Формално се залагаа за автономија, но во многу документи и изјави тоа се сфаќаше како самостојна држава (често во рамки на идна балканска федерација). Илинденското востание (1903) беше дел од таа борба.
Крсте Петков Мисирков – во книгата ,,За македонцките работи” (1903) јасно се залага за посебен македонски народ, јазик и национална/политичка посебност (македонски сепаратизам), што е основа за самостојност.
Димитрија Чуповски (и Македонската колонија во Санкт Петербург) активно пропагираше независна македонска држава, испраќаше меморандуми до Големите сили (1913), го издаваше Македонски глас и правеше карти на етничка Македонија.
Меѓу другите кои се залагале за независна Македонија се и Ѓорѓија Пулевски, Стефан Дедов, Дијамандија Мишајков и групи како Македонското научно-литературно другарство.
И левото крило на внатрешната македонска револуционерна организација (ВМРО обединета) и Коминтерната (резолуција од 1934) се залагаа за обединета и независна Македонија со посебна нација.
По Втората светска војна во Југославија и дијаспората за посебна македонска држава се залагале Методија Андонов-Ченто (прв претседател на Президиумот на АСНОМ). Тој се бори за поголема самостојност/независност на Македонија и обединување, наместо потчинување на федералните југословенски органи.
Беше осуден и затворен (11 години) поради тоа. Рехабилитиран е по независноста.
Драган Богдановски* (емигрантски активист) – од 1950-тите/1960-тите во Европа ја водеше Движењето за ослободување и обединување на Македонија, издаваше весници како Македонска нација и отворено бараше независна и обединета Македонија.
Беше киднапиран од југословенските служби, осуден на 13 години затвор (како политички затвореник), а по ослободувањето учествуваше во основањето на ВМРО-ДПМНЕ (1990).
Идејата беше присутна и кај други дијаспорски активисти, леви и десни струи, како и во одредени манифести и резолуции. Во социјалистичка Југославија отвореното залагање за целосна независност беше потиснувано како сепаратизам, па многу гласови кои доаѓаа од емиграцијата беа казнувани.
Овие личности и движења претставуваат континуитет на борбата што кулминираше со референдумот во 1991 година. Историската интерпретација варира но документарните извори потврдуваат дека идејата за самостојна Македонија постоела и се артикулирала многу пред 1990.