Борче Ристовски е дигитален апстрактен уметник и основач на брендот Ethereal By Ristovsky лоциран на релација Виена (Австрија) – Велес (Македонија).
Создава живописни апстрактни мозаици, текстурални ритми и бохо флорални дигитални дела за модерни простори.
Ристовски јавно се запрашува зошто еден збор МАКЕДОНИЈА предизвикува толку многу реакции:
Кажете „Македонија“, и одеднаш некој од Грција чувствува потреба да објасни дека името му припаѓа нему, некој од Бугарија инсистира дека вашиот јазик и идентитет се туѓи или „измислени“, додека некој од Србија посегнува по „Вардарска бановина“, како историјата да завршува таму каде што започнува нивниот претпочитан наратив.
И искрено морам да прашам: што точно е тоа во нашето постоење што толку многу ве мачи?
Со децении, балканските држави се натпреваруваа за влијание врз Македонија. По Балканските војни, географскиот регион Македонија беше поделен меѓу неколку држави. Тоа не е навреда. Тоа е историја.
И сепак, повеќе од еден век подоцна, наместо конечно да научиме нешто од таа историја, сè уште гледаме како другите луѓе ни објаснуваат кои сме, што сме, кој јазик го зборуваме и од кога наводно ни е дозволено да постоиме.
Никогаш не би му рекол на Грк дека нема право да биде Грк. Никогаш не би му рекол на Бугарин дека неговиот јазик не постои. Никогаш не би му рекол на Србин дека неговата нација е измислена. Никогаш не би му рекол на Албанец дека не му е дозволено да се нарекува Албанец.
Па што го тера некого да мисли дека е прифатливо да се прави истото со Македонците?
И можеби најголемата иронија од сè е што Македонија е наводно „небитна“, „измислена“ и „непостоечка“ – сепак некои луѓе посветуваат зачудувачка количина време и енергија за да докажат дека таа не треба да постои.
Ако сме навистина толку безначајни, зошто зборот Македонија толку многу ве мачи?
Не бараме Солун. Не бараме Софија. Не бараме Белград. Не бараме ничиј туѓ идентитет.
Бараме нешто многу поедноставно:
Престанете да посегнувате по нашата.
Историјата на Македонија е сложена и испреплетена со историјата на сите народи на Балканот. Никој не ги поседува авторските права за минатото. Александар не носел современ пасош. Самоил не живеел во свет на денешните национални држави. И луѓето што живееле во 19 век не можат едноставно да бидат наметнати во која било модерна национална рамка што ни одговара денес.
Историјата треба да се истражува, дебатира и разбира – а не да се користи како оружје за да се избрише идентитетот на живите луѓе во 21 век.
Затоа, расправајте за империи, мапи, договори и средновековни владетели колку што сакате. Но, има едно нешто што не е предмет на преговори:
Јас сум Македонец.
Мојот јазик е македонски.
Мојата татковина е Македонија. 🇲🇰
Не го велам ова против Грците, Бугарите, Србите, Албанците или кој било друг. Напротив. Сакам секој од нив да биде слободен и горд што е точно тоа што е.
Едноставно очекувам исто почитување за возврат.
И секој што треба да го негира мојот идентитет за да го заштити својот, можеби конечно треба да престане да се опседнува со Македонија – и да почне да се прашува зошто моето постоење толку многу го мачи.
Не мора да исчезнеме за да бидете вие тоа што сте.
И не мора да станете помалку од тоа што сте за да бидеме Македонци.
Навистина е толку едноставно.
Преходно Борче напиша отворено писмо до ЕУ:
Отворен апел до Европската Унија 🇲🇰🇪🇺
Почитувани претставници на Европската Унија,
Ова не е порака против Европа. Напротив, тоа е порака од некој што сè уште сака да верува во Европа и во вредностите врз кои таа тврди дека е изградена.
Со години, на граѓаните на Македонија им се кажуваше дека имаме европска перспектива. Ни беше кажано дека реформите, компромисот, добрососедските односи и политичката храброст ќе нè доближат до европското семејство.
Македонија направи тешки компромиси. Некои од нив допреа до прашања што, за секоја нација, се многу повеќе од дипломатска терминологија – нашето име, нашата историја, нашиот јазик, нашиот идентитет и нашето чувство на припадност.
Сето ова беше прифатено со надеж дека компромисот ќе ја отвори вратата.
Сепак, премногу често, секогаш кога Македонија исполнува еден услов, се појавува друг.
И тука се поставува прашањето што Европската Унија искрено мора да си го постави:
Колку компромиси можете да побарате од мала нација пред компромисот да престане да се чувствува како европска интеграција и да почне да се чувствува како постојан услов за докажување на сопственото право на постоење?
Ние не бараме привилегии.
Ние не бараме да се приклучиме кон Европската Унија без реформи.
Ние не бараме историјата да се пишува според нашите желби.
Ние бараме нешто многу поедноставно: истите правила, истите критериуми и истото достоинство што Европа им го ветува на сите свои народи.
Македонскиот јазик не треба континуирано да биде предмет на политички преговори. Македонскиот идентитет не треба да зависи од одобрението на соседна држава. Историските спорови треба да ги проучуваат и дебатираат историчарите, а не да се претвораат во политички инструменти што ја одредуваат европската иднина на цели генерации.
Ние сме Македонци. Нашиот јазик е македонски. Нашата татковина е Македонија.
Со ова кажување, не одземаме ништо од никого друг. Не бараме од Грк да биде помалку Грк, од Бугарин да биде помалку Бугарин, од Србин да биде помалку Србин, или од Албанец да биде помалку Албанец.
Едноставно бараме исто почитување за возврат.
Можеби најболниот дел од целото ова патување не е само долгото чекање.
Тоа е постепеното губење на довербата.
Генерации Македонци пораснаа слушајќи дека нивната иднина е во Европа. Европското знаме стоеше покрај македонското знаме како симбол на надеж – надеж дека еден ден ќе припаѓаме на заедница во која големината на земјата не ја одредува вредноста на нејзиниот народ и во која билатералните спорови не се посилни од европските принципи.
Затоа денес не бараме друго ветување.
Бараме кредибилитет.
Ако Македонија ги исполнува европските критериуми, дозволете ѝ да напредува според тие критериуми. Ако не ги исполнува, кажете ни јасно што мора да се реформира и оценете нè според истите стандарди што се применуваат за сите други.
Но, ве молам, не дозволувајте европската иднина на целиот народ да зависи бесконечно од спорови околу тоа кој има право на неговото име, на неговиот јазик, на неговата историја или на неговиот идентитет.
Европската Унија не е само пазар, институција или геополитички проект. Таа е ветување дека достоинството, различноста, владеењето на правото и еднаквоста значат нешто.
Македонците не бараат од Европа да избере страна во нашата историја. Ние бараме од Европа да остане верна на своите принципи.
Направивме многу за да стигнеме до Европа.
Сега е време Европа да ни покаже дека овој пат навистина води некаде.
Ние не бараме сожалување. Ние не бараме посебен третман. Ние бараме фер третман.
И по толку години чекање, верувам дека го заслуживме правото да го побараме тоа.
Со почит,
Македонец кој сè уште сака да верува во европското ветување. 🇲🇰🇪🇺
@Europarl_EN @EU_Commission @AmbassadorEU @eu_enlargement_ @MartaKosEU
Неговата работа и дизајни можете да ги погледнете на неговиот [Instagram профил (@ristovsky_)](https://www.instagram.com/ristovsky_/) или преку неговата галерија на [ArtHelper](https://www.arthelper.com/borche-ristovski).
Фото: инстаграм Принтскрин