По повеќе од 12 часа разговори вчера, лидерите на ЕУ завршија со уште еден Европски совет, кој донесе малку конкретни одлуки.
Ретко кога неспособноста на блокот да преземе водечка улога во меѓународните односи била толку очигледна.
Лидерите на три од 10-те најголеми економии во светот – германскиот канцелар Фридрих Мерц, францускиот претседател Емануел Макрон и италијанската премиерка Џорџија Мелони – заедно со 24 други лидери можеа само да го свртат погледот, да се караат меѓу себе или да понудат празни зборови додека бомбардирањата, ракетните напади и убиствата продолжуваа, објавува Политико.
„Во овие многу турбулентни времиња во кои живееме, поважно е од кога било да се одржува меѓународниот поредок базиран на правила“, изјави за новинарите претседателот на Европскиот совет, Антонио Коста, кој претседаваше со состанокот во Брисел. „Алтернативата е хаос. Алтернативата е војна во Украина. Алтернативата е војна на Блискиот Исток.“
Но, во најголем дел, сè се сведува на зборови.
Во врска со Иран, лидерите заклучија дека имаат мало влијание или волја да интервенираат на кој било значаен начин. Што се однесува до Украина, повеќе од четири години по почетокот на руската инвазија – конфликт во кој тие имаат и влијание и волја – тие не успеаја да ги надминат внатрешните поделби за да одобрат испраќање 90 милијарди евра во Киев.
„Едноставно немаше волја на масата за вклучување во конфликтот со Иран“, рече висок европски владин претставник, кој, како и другите цитирани во овој напис, доби анонимност за да разговара за разговорите зад затворени врати.
Конечната изјава на самитот ветуваше дека нема нова мисија, само зајакнување на постојните поморски операции на ЕУ во регионот. До крајот на разговорите, лидерите на ЕУ дојдоа до горчливо сознание: Европа има мала моќ или склоност да ги обликува настаните.
„Блискиот Исток е навистина загрижувачки за нас, но дали ние воопшто сме играч во оваа приказна?“ праша функционер на ЕУ кој учествуваше во дискусиите. „Тие се обидуваат да го најдат своето место во оваа дискусија, имаме многу изјави и ставови, но дали има улога за Европејците во решавањето на овој процес?“
Очигледно не, според Каја Калас, шефицата за надворешна политика на ЕУ, која ги предупреди лидерите дека „започнувањето војна е како влегување во љубовна врска – лесно е да се влезе, но тешко е да се излезе“, според двајца дипломати запознаени со нејзините забелешки.
Во превод: Ова не е европска војна и нема да има. На ЕУ ѝ е оставено да прави „она што секогаш го прави“, рече еден функционер на ЕУ, а тоа е да пишува „убави изјави“.
Самитот, исто така, откри дека има преклопувачки војни во Иран и Украина.
На состанокот кој, доколку ги изгуби изборите следниот месец, би можел да биде неговиот последен во 16 години, унгарскиот премиер Виктор Орбан остро го критикуваше пристапот на Европа кон енергетската криза.
„Однесувањето и стратегијата на Европа тука се едноставно глупави“, рече тој, додавајќи дека ЕУ треба да купи руска нафта за да „преживее“.
Орбан го блокираше заемот од 90 милијарди евра од ЕУ за Киев поради спор околу оштетениот нафтовод што транспортира руска нафта преку Украина до Унгарија и други земји од Централна Европа. Затоа Унијата не можеше да понуди многу повеќе од зборови на поддршка за војната во Украина.
Што се однесува до Иран и Украина, ЕУ не постигна ништо. Претходните најави од дипломатите дека лидерите би можеле да разговараат доцна во ноќта или дури и да го продолжат состанокот следниот ден, бидејќи итноста на светската ситуација ги принудува да се соочат со предизвици, не се остварија. Сè беше направено и завршено пред полноќ.
По 12 часа и многу малку одлуки, лидерите имаат малку да им кажат на своите граѓани дома.
„Има многу загрижувачки работи во врска со оваа војна“ на Блискиот Исток, додека ветото на Орбан за заемот од Киев „сè уште е таму, и ние сме исклучително незадоволни од тоа, како и, се разбира, Украина“, изјави шведскиот премиер Кристерсон пред новинарите на излегување од самитот.
И тоа беше сè.