Владата на Исланд започна долго планиран референдум за ЕУ по заканите на Трамп за анексија на соседниот Гренланд, но откако мнозинството граѓани рекоа „НЕ“, сметајќи дека е најдобро да ги решат своите најголеми проблеми, претежно економски, на национално ниво, а не како дел од ЕУ.
Исландската премиерка Криструн Фростадотир изјави по референдумот дека многу Исланѓани се чувствуваат безбедно во ваквото опкружување. Тие се чувствуваат безбедно под капата на НАТО. Имаме добар билатерален одбранбен договор со САД. Имавме силни врски со ЕУ преку договорот за ЕЕА“, рече таа.
Дебатата за повторно отворање на преговорите со ЕУ доведе до рекордна излезност, со учество од 82 проценти од исландските гласачи, што е највисока излезност на референдум откако Исланд гласаше за напуштање на Кралството Данска и стана република во 1944 година.
Поранешниот шеф на исландската дипломатија и претставник на опозицијата Гудлаугур Тор Тордарсон верува дека ЕУ, и покрај потурбулентниот свет, има тенденција да го преценува сопствениот магнетизам. „Ако се плашите од Трамп, тогаш мора да бидете ужаснати кога ќе видите што се случува во Франција и Германија со Ле Пен и АфД. Поблиските врски со ЕУ нема да помогнат многу ако САД всушност станат непријателски настроени кон своите сојузници. Ако американскиот систем не успее, без оглед на ЕУ, тогаш сме пропаднати“, рече тој.
Порталот „ЕуОбсервер“, во својата анализа на референдумот, процени дека Исланѓаните ловат риба во своите води подолго од повеќето земји од ЕУ и дека е поетички да се донесуваат закони во најстариот парламент во светот (930 година од н.е.), отколку во беж лавиринти од состаноци на комитети на ЕУ и работни групи во наднационалните институционални згради во Брисел.
„И иако Рејкјавик го почувствува геополитичкиот мирис на кафето со гласањето за ЕУ, периферијата на постарите лица од селото донесе победа на „Не“ од 52,8 проценти во нордиската микродржава. Ќе има само шест од 720 претставници во Европскиот парламент, што би изгледало како намален статус за гордата нација и чувар на јазот меѓу Гренланд, Исланд и Велика Британија, стратешко тесно грло што го контролира морскиот пристап од Арктикот до Атлантскиот Океан“, се наведува во анализата.
Во неа се додава и дека исландската романса на идентитетот е луксуз во новата ера на тврда моќ. „Исланд нема морнарица ниту вооружени сили (иако тие би можеле да бидат финансиани од средствата на ЕУ во рамките на програмата „SAFE“), што го прави ранлив на руските хибридни закани и таканаречените „мали зелени луѓе“ (окупациски сили без ознаки). Ова е исто така луксуз затоа што Исланд сепак има корист од пристапот до единствениот пазар како членка на Европската економска зона и де факто би можел да се потпре на одбранбена помош од нордиските и балтичките земји, Полска, Велика Британија и Украина во случај на напад“, се наведува во порталот.
„Нетпрес“