„Тему” направи бум во Македонија. Граѓаните “збудалеа” по евтини производи што во голем дел ги купуваат а всушност не им се потребни. Само во јуни низ македонските домови стигнале дури 250 тони пратки – дел бесплатни од царински давачки, дел со платени речиси 700.000 евра увозни давачки. Најмногу се нарачува облека, модни додатоци, мали апарати и козметика.
Од трговската комора алармираат дека проблемот е во тоа што Тему нуди производи по цени кои често се 50-70% пониски од оние во домашните продавници, а за малите трговци ова буквално значи борба за опстанок.
Ниските цени се порди нискиот квалитет и сомнителниот состав, онјалн трговецот нема ниту трошоци за кирии, складирање, продавачи и вработени.
“Само во јуни македонските потрошувачи преку Тему нарачале 250 тони стоки. Голем дел од пратките се во вредност до 22 евра и влегуваат во Македонија без дополнителни давачки.Купувањето со еден клик брзо, едноставно и достапно – ќе продолжи и во иднина, бидејќи им нуди на граѓаните удобност, широк избор и ниски цени.” вели за Алфа, претседателот на трговската комора на Македонија, Сашо Дукоски.
Со примамливи цени, агресивен маркетинг и умешна психолошка манипулација преку гејмификација, Тему успеа да го претвори купувањето во игра на возбуда и моментална награда.
Апликацијата доделува и дневни бонуси, односно колку почестно се враќате на платформата во текот на денот, толку повеќе награди и поволности добивате.
Психијатрите алармираат дека онлајн купувањето не е само економска навика, туку ментално здравствено прашање. Според нив тоа е „тивка зависност“ што не боли веднаш, но постепено ја нагризува контролата, ја зголемува анксиозноста и ја слабее вистинската способност за радост.
“Луѓето често велат: „Па, само една шнола, кармин или евтина тетратка“ Но токму тие ситници се најопасни: не економски, туку психолошки. Тие ја хранат навиката и ја учат психата дека секоја празнина, досада или анксиозност може да се „закрпи“ со едно кликнување и брза достава. Со тек на време, тоа води кон губење на толеранција, т.е. потреба за сè почести и сè поголеми купувања.Допаминот – истиот хормон на радост – е и хормон на зависностите. Во контекст на онлајн купување, тој создава психолошка илузија: дека сме среќни додека кликнуваме.” – вели д-р Елена Карева Пиловска, психијатар.
Ако ваквото темпо продолжи, проценките се дека Тему и сличните платформи би можеле до 2030 година да заземат 20-25% од вкупната малопродажба во Македонија, а тоа би предизвикало драстичен пад на бројот на локални продавници, поголема зависност од увоз, намалување на вработеноста, а ќе се наметне и силен притисок врз домашните производители да ја намалат цената на сметка на квалитетот.