Регион

Словенија и Хрватска во преговори за нова нуклеарна централа „Кршко 2“

Словенија официјално и достави на Хрватска предлог за изградба на нова заедничка нуклеарна централа „Кршко 2“ (JEK 2), кој е значително помалку атрактивен од сегашниот модел на управување со постоечката централа Кршко, каде двете земји имаат по 50% удел.

Словенија официјално и достави на Хрватска предлог за изградба на нова заедничка нуклеарна централа „Кршко 2“ (JEK 2), кој е значително помалку атрактивен од сегашниот модел на управување со постоечката централа Кршко, каде двете земји имаат по 50% удел. Хрватска мора да одговори до крајот на септември или почетокот на октомври, според извештајот на хрватскиот портал „Нови лист“. Оваа иницијатива доаѓа во време кога Словенија започна консултации за референдум за проектот, чија цена се проценува на до 11 милијарди евра, со цел да се заврши до 2040 година.

Според предлогот, на Хрватска ѝ се нуди само 25% сопственост во новата централа, без право на одлучување. Дополнително, четвртина од уделот би ѝ припаднала на словенечката државна компанија ГЕН (која веќе управува со постоечката Кршко), додека словенечката влада би поседувала 51% – обезбедувајќи си мнозинство. Хрватска нема да може да ја користи произведената електрична енергија, туку би добивала само 25% од профитот од продажбата, исклучиво на словенечкиот пазар. Ова е во контраст со сегашниот договор, каде Хрватска добива половина од производството.

„Не ни треба профит, ни треба електрична енергија“, реагираше Давор Гргиќ, претседател на Хрватското нуклеарно друштво, кој го нарече предлогот „категорично неприфатлив“. Тој нагласи дека Хрватска треба енергија за да ги субвенционира сметките на ранливите граѓани, а не само финансиски приходи.

Во јуни 2025, на состанокот меѓу хрватскиот премиер Андреј Пленковиќ и словенечкиот Роберт Голоб на границата кај Виница, двете страни изразија принципиелна заинтересираност за заеднички проект. Голоб тогаш рече дека Словенија е „многу заинтересирана“ за учество на Хрватска, но без детали за уделот. Постоечката Кршко (696 MW) обезбедува околу 20% од електричната енергија на Словенија и 15% за Хрватска, а нејзиното продолжување до 2043 е веќе одобрено.

Минатата недела, хрватскиот министер за економија Анте Шушњар изјави дека би сакал нуклеарна централа „на хрватска почва“. Во Парламентот се спомна можноста за изградба кај термоцентралата Пломин, која мора да се затвори до 2032/33. Хрватска и Словенија размислуваат и за мали модуларни реактори (SMR), а GEN Energija преговара со италијански и француски компании (како EDF) за соработка.

Словенија во јуни започна тромесечни консултации за JEK 2, а референдумот е откажан во октомври 2024 поради политички причини, но проектот останува приоритет за да се дополнат објавените обновливи извори. Хрватска, пак, го поддржува проширувањето, но бара рамноправност. Реакциите на X се поделени: Хрватски корисници го нарекуваат „српски трик“, додека словенечките го гледаат како „неопходен за енергетска независност“.

Најнови вести од: Регион

Нов услов за странските работници во Хрватска – ќе мора да учат хрватски!

Наскоро ќе се воведе обврска за странските работници да учат и да полагаат испит на хрватски јазик како услов за продолжување на нивната дозвола за работа во Хрватска, а исто така им се овозможува полесно да ги менуваат работодавачите. Хрватската влада на денешната седница усвоила измени на Законот за странци и ги испратила во парламентот. Измените се прават, заради усогласување со законодавството на ЕУ, односно со Директивата за единствена постапка за обработка на барањата за издавање единствена дозвола за престој и Пактот за азил и миграција, кој воведува нови правила за управување со миграцијата и воспоставување заеднички систем за азил на ниво на Европската унија.

„Нетпрес“: Тројцата убиени во Бугарија биле од паравоена организација, која соработувала со бугарските власти

Тројцата убиени мажи, кои вчера биле пронајдени во поранешниот планинарски дом „Петрохан“ на Стара Планина во Бугарија биле припадници на паравоена ренџерска агенција, јавија бугарските медиуми. Трите жртви пронајдени убиени во „Петрохан“ се Дечо В. (45), Ивајло И. (49) и Пламен Ст. (51), објави бТВ. Тие биле членови на паравоена организација.

To top