Евровизија е позната по тоа што слави сè, од пејачи на балади во преоблекување до хеви метал бендови со маски на чудовишта, но геополитиката ја загрозува нејзината 70. јубилејна едиција.
Повеќе од 1.000 уметници минатата недела повикаа на бојкот, а неколку земји веќе изјавија дека ќе се воздржат од учество во знак на протест поради учеството на Израел.
Само пред осум години во Лисабон, натпреварот организиран од европските јавни радиодифузери ги вклучуваше уметниците од 43 земји, но само 35 ќе се борат за главната награда на 16 мај оваа година во Виена, што ја означува најмалата едиција во последните неколку години.
Иако присуството на Израел претставува предизвик оваа година, најголемиот светски настан за жива музика долго време е испреплетен со политика, велат експертите.
Унгарија се откажа од натпреварот во 2020 година, одлука што нашироко се смета за поврзана со нејзината сè поконзервативна политичка линија.
Белорусија беше суспендирана во 2021 година поради потиснување на слободата на медиумите, додека Русија беше исфрлена по инвазијата на Украина во 2022 година.
Во меѓувреме, други земји, вклучително и Македонија, се повлекоа во изминатите години, наведувајќи финансиски проблеми.
Санкционирањето на Русија создаде преседан и предизвика „дебата“, рече Кристина Оберг, професорка на Универзитетот Линеус во Шведска и авторка на неколку студии за тоа како Евровизија стана сцена за геополитички тензии против нејзина волја.
Некои прашуваат „зошто не го направиле истото со Израел во однос на тоа да кажат дека не ви е дозволено да учествувате во натпреварот“ поради огромниот број цивилни жртви од двегодишното бомбардирање на Газа од страна на Израел, рече таа.
Се очекува пет радиодифузери, вклучително и Шпанија, да го бојкотираат овогодинешното издание поради учеството на Израел. Ова е невиден потег од страна на еден од „големите пет“, како што жаргонот на Евровизија ги нарекува петте најголеми финансиски придонесувачи кои уживаат автоматска квалификација во Големото финале. Исланд, Ирска, Холандија и Словенија, исто така, одлучија да го одбијат претстојното издание од истата причина, жалејќи се дека неговата политичка неутралност повеќе не е загарантирана.
Повеќе од 1.000 музичари од целиот свет потпишаа петиција под слоганот „без музика за геноцид“ за исклучување на израелскиот јавен радиодифузен сервис КАН како „соучесник“ во „злосторства“ извршени од Израел.
Меѓу потписниците се ѕвездички уметници и бендови како што се Massive Attack, Peter Gabriel, Roger Waters и Sigur Ros.
Организаторот на Евровизија, Европската радиодифузна унија (EBU), го бранеше КАН во минатото, тврдејќи дека ги исполнува сите критериуми за независност.
Исто така, објави промени и заштитни мерки во системот за јавно гласање по обвинувањата за манипулација во корист на израелскиот кандидат минатата година.
Ако повеќе радиодифузери се откажат, тоа би било „некаков вид бавна смрт… затоа што ви треба одреден број земји во него за да се чувствува дека ова е за сите“, рече Оберг.
Домаќин на овогодинешното издание, Австрија го окарактеризира секој културен бојкот како „глупав и бесмислен“.
Сепак, Австрија беше таа што го предводеше патот со тоа што го игнорираше изданието во Мадрид во 1969 година „поради диктатурата на Франциско Франко“, рече хрватско-австралискиот историчар на Евровизија, Дин Вулетиќ.
Евровизија останува главна алатка за промовирање на инклузија и толеранција, а аналитичарите се согласуваат дека отсекогаш била повеќе од натпревар во пеење.
Уметниците парадираат под знамињата на своите земји, а настанот се емитува во живо низ цела Европа, обезбедувајќи извонредна платформа збогатена со социјалните медиуми.
Со 166 милиони гледачи минатата година, финансиските влогови се високи за Евровизија, која стана бренд што треба да се заштити.
„Кога ЕБУ почна да привлекува спонзори кон крајот на 1990-тите, да произведува стока, да го поставува натпреварот во поголеми сали и да продава билети на јавноста, таа исто така почна да презема чекори за да избегне каква било штета на имиџот на натпреварот“, рече Вулетиќ.
Оваа година би можеле да се појават дополнителни тензии бидејќи рефлектори ќе бидат насочени кон Данска „на начин што никогаш порано не се случил“, рече Лисане Вилкен од Универзитетот Архус во Данска.
„Ситуацијата со Гренланд и [американскиот претседател Доналд] Трамп ја стави Данска уште повеќе на мапата“, рече таа.
Острите претензии на Трамп за огромната арктичка територија што ѝ припаѓа на Данска предизвикаа бран загриженост и отпор во рамките на ЕУ.
Експертите предвидуваат дека данскиот влез Сорен Торпегард Лунд би можел да има корист од бран на емпатија, пишува Таипеи Тајмс.