Бизнис

Почеток на глобална енергетска катастрофа: Откако Иран го затвори теснецот, бродови горат во персискиот залив (ВИДЕО)

Блискиот Исток повторно станува центар на глобалната енергетска неизвесност – пазарите внимателно го следат секој нареден потег, а цените на нафтата и гасот веќе реагираат.

3 минути за читање
freepik.com

Заедничките воени удари на Соединетите Американски Држави и Израел врз Иран, започнати во саботата (28 февруари 2026), предизвикаа драматична ескалација на Блискиот Исток и сериозни нарушувања во глобалното снабдување со енергија. Иранската револуционерна гарда (ИРГК) де факто го затвори Ормускиот теснец, клучната поморска артерија низ која минуваат околу 20–21% од светската трговија со нафта и значителен дел од течниот природен гас (LNG).

Според извештаи од Европската поморска мисија Aspides и Reuters, бродовите во теснецот добиваат предупредувачки VHF-пораки од ИРГК дека „премин не е дозволен“ и дека „ниеден брод не смее да помине“. Иако Техеран официјално не објави целосно затворање, сообраќајот драстично опадна – платформата MarineTraffic покажува намалување од околу 70% во движењето на бродовите, а повеќе трговски и контейнерски бродови извршиле U-поврат или застанале во Персискиот Залив. Јапонските, европските и други големи превозници (вклучително Hapag-Lloyd) објавија суспензија на транзитот низ теснецот, цитирајќи „официјално затворање“ или „екстремно безбедносни ризици“.

Последните информации укажуваат и на директни напади врз бродови:

  • Танкер под знаме на Палау е погоден близу Оман (во теснецот или во близина), со повредени четири членови на екипажот (според извештаи од Оман и UKMTO).
  • Напади со дронови и ракети се пријавени врз пристаништа во регионот (вклучително Jebel Ali и Duqm), а Хутите (поддржани од Иран) најавија нови напади врз бродови во Црвеното Море и Аденскиот Залив.
  • Нема официјални извештаи за масовни кинетички напади директно во теснецот од ИРГК, но претходните закани и радиопораки ефективно го парализираа сообраќајот.

Цените на нафтата реагираа остро: Барелот WTI скокна на околу 67 долари (пораст од 5 долари во последен месец), додека Brent се приближува кон 80 долари според проценките на Barclays и Eurasia Group. Аналитичарите предупредуваат дека долготрајно ограничување или целосно затворање може да ги удвои цените (до 120+ долари по барел во првите денови), особено ако се прошири кон Саудиска Арабија или други заливски производители.

Кина, која увезува околу 90% од иранскиот извоз (1,5 милиони барели дневно), се соочува со најголем ризик, додека Европа и САД се потпираат на резерви, но цените на горивата ќе растат брзо. Американскиот претседател Доналд Трамп се соочува со критики од демократите, кои велат дека ескалацијата ќе ги зголеми трошоците за живот пред изборите за Конгресот во 2026 година. Конгресменката Роса ДеЛауро предупреди дека „наместо решавање на кризата со цените, администрацијата ризикува нова енергетска нестабилност“.

Историски паралели (како нападот врз саудиските рафинерии во 2019 година) покажуваат дека краткорочни прекини можат да предизвикаат големи скокови, но долгорочно – ако дојде до пад на режимот во Техеран – Иранските огромни резерви (четврти во светот) би можеле да го зголемат производството. Сепак, транзициите (Ирак 2003, Либија 2011) често носат хаос и саботажи.

Глобалниот пазар засега има „амортизер“ од резерви во САД, Саудиска Арабија и Русија, но секој нареден потег – особено ако теснецот остане затворен – ќе предизвика драматични последици за цените на горивата ширум светот, вклучително и во Европа и Македонија. Ситуацијата се развива во реално време – пазарите и владите го следат со страв.

Поврзани теми:

САД|актуелно|Израел|Иран|цена на нафта|ирански резерви

Повеќе на оваа тема:

Најнови вести од: Бизнис

Николоски: Следната година ќе се вози по една лента на автопатот Битола-Прилеп

Тој потенцираше дека проблемот со неколку сопственици на вили во село Ореовец ќе биде решен, но го отвори пршањето зошто политичката партија Левица ги штити истите кога овој проблем може да ја чини државата до 100 милиони евра

Синдикалната кошница поевтина за 54 денари за мај – За живот на едно семејство потребни се 69.000 денари

Мајската вредност на минималната синдикална кошничка е 68.743 денари. Толку пари се потребни за намирување на основните месечни потреби на просечно четиричлено семејство што живее во сопствен дом. Трошоците се за 54 денари пониски во однос на априлските, кога жиевеачката чинела 68.797 денари.

Крај на евтиниот одмор: Колку чини една ноќ во Охрид, Струга и Дојран

Охрид, Струга и Дојран и ова лето остануваат меѓу најбараните домашни туристички дестинации, но цените за сместување јасно покажуваат дека одморот во Македонија веќе не е толку достапен како порано.

(Фото): Горивата поскапеа, но што велат експертите – Има ли оптимизам за стабилизација?!

Минатата недела Народна банка ја ревидираше проекцијата за инфлација на 4%, наместо претходно очекуваните 2,5%. И послабиот економски раст е резултат на поскапите енергенси. Овие бројки се темелат на оптимистичко сценарио дека војната ќе заврши брзо и нафтата до крајот на годинава ќе се продава по 80 долари за барел.

Клик, па колапс: Измамата „Конти“ собрала 15 милиони евра од граѓаните

Македонецот често нема доверба во институција, но има огромна доверба во „човек од народот“. Ако банка предупредува, тоа звучи како бирократија. Ако финансиски експерт објаснува дека принос од 5 насто неделно не е возможен, тоа звучи како ароганција. Но, ако соседот покаже screenshot од трансакција, тогаш математиката престанува да биде важна.

ТИТАН Усје одбележа две години од „Иноваториум“ – едукативен центар за развој на дигитални и инженерски вештини кај младите

ТИТАН Усје повеќе од 70 години е дел од заедницата, а преку програмата „Партнерство со училиштата“, која се реализира од 2009 година, компанијата континуирано инвестира во подобри услови за учење и развој на учениците
Сите вести од Бизнис

Најнови вести

To top