Бизнис

Почеток на глобална енергетска катастрофа: Откако Иран го затвори теснецот, бродови горат во персискиот залив (ВИДЕО)

Блискиот Исток повторно станува центар на глобалната енергетска неизвесност – пазарите внимателно го следат секој нареден потег, а цените на нафтата и гасот веќе реагираат.

3 минути за читање
freepik.com

Заедничките воени удари на Соединетите Американски Држави и Израел врз Иран, започнати во саботата (28 февруари 2026), предизвикаа драматична ескалација на Блискиот Исток и сериозни нарушувања во глобалното снабдување со енергија. Иранската револуционерна гарда (ИРГК) де факто го затвори Ормускиот теснец, клучната поморска артерија низ која минуваат околу 20–21% од светската трговија со нафта и значителен дел од течниот природен гас (LNG).

Според извештаи од Европската поморска мисија Aspides и Reuters, бродовите во теснецот добиваат предупредувачки VHF-пораки од ИРГК дека „премин не е дозволен“ и дека „ниеден брод не смее да помине“. Иако Техеран официјално не објави целосно затворање, сообраќајот драстично опадна – платформата MarineTraffic покажува намалување од околу 70% во движењето на бродовите, а повеќе трговски и контейнерски бродови извршиле U-поврат или застанале во Персискиот Залив. Јапонските, европските и други големи превозници (вклучително Hapag-Lloyd) објавија суспензија на транзитот низ теснецот, цитирајќи „официјално затворање“ или „екстремно безбедносни ризици“.

Последните информации укажуваат и на директни напади врз бродови:

  • Танкер под знаме на Палау е погоден близу Оман (во теснецот или во близина), со повредени четири членови на екипажот (според извештаи од Оман и UKMTO).
  • Напади со дронови и ракети се пријавени врз пристаништа во регионот (вклучително Jebel Ali и Duqm), а Хутите (поддржани од Иран) најавија нови напади врз бродови во Црвеното Море и Аденскиот Залив.
  • Нема официјални извештаи за масовни кинетички напади директно во теснецот од ИРГК, но претходните закани и радиопораки ефективно го парализираа сообраќајот.

Цените на нафтата реагираа остро: Барелот WTI скокна на околу 67 долари (пораст од 5 долари во последен месец), додека Brent се приближува кон 80 долари според проценките на Barclays и Eurasia Group. Аналитичарите предупредуваат дека долготрајно ограничување или целосно затворање може да ги удвои цените (до 120+ долари по барел во првите денови), особено ако се прошири кон Саудиска Арабија или други заливски производители.

Кина, која увезува околу 90% од иранскиот извоз (1,5 милиони барели дневно), се соочува со најголем ризик, додека Европа и САД се потпираат на резерви, но цените на горивата ќе растат брзо. Американскиот претседател Доналд Трамп се соочува со критики од демократите, кои велат дека ескалацијата ќе ги зголеми трошоците за живот пред изборите за Конгресот во 2026 година. Конгресменката Роса ДеЛауро предупреди дека „наместо решавање на кризата со цените, администрацијата ризикува нова енергетска нестабилност“.

Историски паралели (како нападот врз саудиските рафинерии во 2019 година) покажуваат дека краткорочни прекини можат да предизвикаат големи скокови, но долгорочно – ако дојде до пад на режимот во Техеран – Иранските огромни резерви (четврти во светот) би можеле да го зголемат производството. Сепак, транзициите (Ирак 2003, Либија 2011) често носат хаос и саботажи.

Глобалниот пазар засега има „амортизер“ од резерви во САД, Саудиска Арабија и Русија, но секој нареден потег – особено ако теснецот остане затворен – ќе предизвика драматични последици за цените на горивата ширум светот, вклучително и во Европа и Македонија. Ситуацијата се развива во реално време – пазарите и владите го следат со страв.

Поврзани теми:

САД|актуелно|Израел|Иран|цена на нафта|ирански резерви

Повеќе на оваа тема:

Најнови вести од: Бизнис

Во училиште треба да има посебен предмет за финансиска едукација – ризиците се големи, вели главната економистка во НБРМ

Народната банка презема активности за подобрување на финансиската писменост на населението од сите возрасни групи, со посебен акцент на младите кои се во фаза на образование.

(Фото): Над 2.800 апликации за грантови за отворање на сопствен бизнис, инфо-денови во Ресен, Охрид и Кичево

Голем интерес има за јавните повици од мерката за Претприемништво – Самовработување со грант од Оперативниот план Оперативниот план за активни програми и мерки за вработување и услуги на пазарот на трудот за 2026 година, а минатата недела се пристигнати над 2.800 апликации, информираат од Министерството за економија и труд.

Модернизација на Железницата – Ќе се купуваат нови возови и електрични локомотиви

Со грант од еден милион евра од Светската банка почнува процесот на реформирање и модернизација на „МЖ-Транспорт“. Средствата се наменети за преструктурирање на претпријатието, додека паралелно се најавува набавка на нови патнички возови и најмалку пет електрични локомотиви.

За три години во Македонија влегле над 11 милиони килограми млеко во прав

Додека официјалните статистики покажуваат раст на увозот на млеко во прав, домашните производители на млечни производи тврдат дека на македонскиот пазар во моментов залихите на млеко се поголеми од побарувачката и дека млекото во прав речиси и не се користи во производството на млечните производи. Истовремено, бројките покажуваат дека домашното производство на кравјо млеко повторно расте, но сè уште не го достигнало нивото од пред неколку години.

(Фото): Младите во фокус на Оперативниот план за вработување, 58% од планот е наменет за нив

Јавните повици за мерката „самовработување“ од Оперативниот план за вработување за 2026 година се активни до 3 јули 2026 година, информираа од министерството за економија и труд по денешните информативен каравани во Куманово, Гевгелија и Кавадарци. Преку оваа мерка невработените можат да добијат грантови од 7.000 до 10.000 евра за отворање сопствен бизнис.
Сите вести од Бизнис

Најнови вести

To top