Бизнис

Зошто знаеме да кажеме: Штедам за „црни денови“, кога секој денар на страна е добивка за убав живот

Штедливоста и рационалниот однос кон парите без оглед на длабочината на џебот, се сметаат за карактеристична особеност на македонските домаќинства. За оваа, веќе традиционална претстава, има и официјална потврда. Парите во банките растат. На личните сметки од граѓаните има 7,51 милијарда евра.

На Светскиот ден на штедењето, банките ги повикуваат граѓаните да ги вложуваат своите пари и да создаваат финансиска сигурност. Но, најновите податоци на Народната банка откриваат една интересна разлика: додека банките на граѓаните им наплатуваат просечно пет проценти камата за кредитите, за нивните заштеди исплаќаат само 2,12 проценти. Тоа значи дека разликата меѓу просечните каматни стапки изнесува 2,88 процентни поени. Иако ова не е директна мерка за банкарски профит, бидејќи банките имаат и други трошоци и извори на финансирање, разликата покажува под какви услови граѓаните позајмуваат пари, а под какви им ги доверуваат своите заштеди на банките.

Според податоците за септември 2026 година, објавени на 30 октомври, каматата на новоодобрените кредити за домаќинствата достигнала 4,77 проценти, додека кај новопримените депозити изнесувала 2,69 проценти.

Ако граѓанин има депозит од 100.000 денари со годишна камата од 2,12 проценти, за една година би заработил околу 2.120 денари, под претпоставка дека каматата е непроменета. Но, според Државниот завод за статистика, годишната инфлација во септември изнесувала 2,7 проценти. Ако таква стапка се задржи цела година, реалната куповна моќ на штедачот би се намалила и покрај добиената камата. Со други зборови, парите на сметката номинално растат, но не секогаш доволно за да го следат растот на цените.

Според Народната банка, во септември вкупните депозити во банкарскиот систем биле за 9,2 проценти повисоки отколку една година претходно. Истовремено, кредитната активност пораснала за 14,1 проценти. Орочените депозити на домаќинствата бележат годишен раст од 5,7 проценти, додека граѓаните продолжуваат да користат потрошувачки и станбени кредити. Овие податоци покажуваат дека во банкарскиот систем се зголемуваат и заштедите и задолжувањето. Но, вкупниот раст на депозитите не значи дека секое домаќинство успева да заштеди повеќе.

Особено важно останува прашањето како се распределени заштедите меѓу граѓаните, колкав број домаќинства располагаат со финансиска резерва и колкав дел од населението живее од плата до плата.

Додека банките организираат промотивни кампањи и нудат повисоки камати за подолгорочни депозити, за многу семејства предизвик останува обезбедувањето средства за секојдневните трошоци. Просечната нето-плата во август изнесувала 48.733 денари, но просекот сам по себе не покажува колку заработува типичното домаќинство и колку пари му остануваат по плаќањето на храната, сметките, домувањето и превозот. Затоа, Светскиот ден на штедењето не треба да биде само повод за промоција на банкарските депозити, туку и за поширока дебата за животниот стандард. Бидејќи вистинското прашање не е само колку камата нудат банките, туку колку граѓани воопшто имаат пари што можат да ги остават настрана.

Најнови вести од: Бизнис

(Видео): ТЕЦ „Неготино“ повторно ќе произведува струја, рече премиерот

Премиерот тврди дека струјата од ТЕЦ „Неготино“ би чинела од 170 до 175 евра за мегават-час. За три години е предвиден ископ и транспорт на три милиони тони јаглен од Косово, а ЕСМ подготвува набавка на 45.000 тони мазут.

Камата 4,6%, рок до 1 декември – Граѓаните можат да запишат обврзници од 10.000 денари

Четвртата емисија на Граѓански обврзници предвидува каматна стапка од 4,6 отсто и рок на достасување од две години. Запишувањето се врши во деловните банки, а аукцијата е закажана за 3 декември.

Просечна плата од 88.787 денари во ИТ секторот, во угостителството само 35.447 денари – на што се должи тоа?!

Растот на просечната нето-плата се должи на повисоките исплатени плати во секторот „снабдување со вода, отстранување на отпадни води, управување со отпад и дејности за санација на околината“, каде што е забележан раст од 11,6%.

Басани од Светска банка: Народна банка е силна институција што придонесува за стабилен и отпорен банкарски сектор

Басани нагласува дека осумдесетгодишнината на Народната банка е потсетник дека силните институции се градат со постојани вложувања, професионализам и континуитет низ генерациите.

“Комерцијална” влегува во трка за купување на „Алта банка“

Првата јавна берзанска аукција е закажана за 30 ноември, со почетна цена од 3.777 денари по акција. Доколку акциите не се продадат, предвидени се дополнителни аукции на 1, 2, 3, 4 и 7 декември, при што почетната цена на секоја следна аукција ќе се намалува за 10 проценти во однос на претходната

To top