Македонија

Литовски: Битолскиот одред „Пелистер“ разбиен на 3.5.1942 од бугарските окупатори, кои ја усмртија Елпида, влечејќи ја врзана за кола низ селата, за да ги заплашат Македонците!

На денешен ден, на 3 мај 1942 година, над селото Ореово, Битолско, Битолскиот народноослободителен партизански одред „Пелистер“ бил опкружен и разбиен од бугарската фашистичка окупаторска војска и полиција, откако преку предавство бил лоциран еден ден претходно. Оваа единица на НОВ и ПО на Македонија била формирана на 22 април 1942 г. од 19 борци. Во борбата загинаа народниот херој Елпида Караманди, која била тешко ранета, заробена и набрзо свирепо убиена, Димитар Николовски-Таќи Даскало, Димче Хаџи Поповски, Мара Јосифовска-Ѓурѓа, Ордан Михајловски-Оцката и Ордан Орданоски-Сандански. Сите биле борци на овој партизански одред. Ова го истакнува универзитетскиот професор и историчар д-р Александар Литовски од Институтот за национална историја од Скопје во својата научна статија со наслов „ 3.

Освен загинатите партизани, заробени биле и борците Ѓорѓи Наумов, Кочо Десано и Блаже Димитровски, кои биле одведени во скопскиот затвор и таму подоцна биле обесени. Останатите партизани од Одредот успеале да се спасат и во наредниот период илегално дејствувале во Битола и низ Македонија.

Елпида (Пида) Ставрева  КАРАМАНДИ (псевд. Бисера и Нада), припадник на македонското националноослободително и комунистичко движење, учесник во антифашистичката борба во Вардарскиот дел на Македонија. Родена во Лерин, Егејски дел на Македонија, на 1 јануари 1920 година. Од раното детство живеела во Битола, каде што завршила гимназија. Како студент од 1938 година била учесник во македонското студентско движење на Белградскиот универзитет. Како член на југословенската младинска комунистичка организација СКОЈ од 1939 година и на КПЈ од јуни 1941 г., била организатор на женската младина во комунистичкото движење и во Националноослободителната и антифашистичка војна на Македонија (НОАВМ). По апсењето од бугарската полиција, поради немање  докази, била ослободена. За да го избегне натамошното полициско проследување, преминала во илегалство. Наскоро, во јануари 1942 година, била избрана за член на Покраинскиот комитет на СКОЈ за Македонија и заминала како борец на Битолскиот народноослободителен партизански одред  „Пелистер“. Во борбата на одредот кај Лавчанската Корија (над село Лавци, Битолско), на 3 мај 1942 г., против бугарската војска и полиција била тешко ранета и заробена, по што ја влечеле врзана за запрежна кола по битолските села за да го заплашат македонското население. Во такви околности и починала. Уште во истата година била објавена првата народна песна во знак на признание кон нејзиниот лик и дело, зашто „Нада студентката за народ загина, за народ загина – за Македонија.“. Била опеана била и во познатата народна песна  „Таму ле, мајко, близу Битола“ од 1950 година и во други народни и авторски песни. Прогласена била за народен херој на Југославија на 11 октомври 1951 година.

Димче ХАЏИ ПОПОВСКИ, припадник на македонското националноослободително и комунистичко движење, учесник во антифашистичката борба во Вардарскиот дел на Македонија.  Роден бил во селото Буф, Леринско, Егејски дел на Македонија во 1921 година. По професија бил адвокатски писар. Бил член на КПЈ. По окупацијата бил регрутиран во бугарската армија, од каде дошол во отсуство во месец април 1942 година и не се вратил назад, туку божем заминува на отслужување на воениот рок, на првата станица, со уште двајца другари, скокнал и се поврзале со Кочо Десано, за по еден ден сите да се префрлат во партизанскиот одред „Пелистер”. Познавајќи ја воената обука, тој ги подготвувал своите другари за ракување со оружје. Загинал во нерамната борба против бугарската окупаторска полиција на 3 мај 1942.

Димитар НИКОЛОВСКИ-Таки Даскалот, припадник на македонското националноослободително и комунистичко движење, учесник во антифашистичката борба во Вардарскиот дел на Македонија, учител. Роден бил во Битола, во 1921 година. Најпрво, се школувал во Битола, а потоа учел учителска школа во Скопје, Цетиње и Алексинац. По капитулацијата на Југославија се вклучил во организирањето и водењето на Националноослободителната и антифашистичка војна на македонскиот народ. Бил еден од организаторите на Илинденските демонстрации во Битола на 2 август 1941 г. Бил еден од најактивните членови на Комунистичката партија во Битола и Битолско и учествувал во формирањето на Првиот битолски партизански одред „Пелистер“ кај селото Лавци во април 1942 г. Во него бил избран како политички комесар со партизанско име „Шумски“. Загинал во нерамната борба, против бугарската окупаторска полиција на 3 мај 1942 г. Неговото загинување било опеано во народните песни.

Ордан МИХАЈЛОСКИ-Оцка, припадник на македонското националноослободително и комунистичко движење, учесник во антифашистичката борба во Вардарскиот дел на Македонија, хроничар, музичар и поет. Роден бил во Прилеп на 23 септември 1921 година. Бил голем музички талент, раководел со младинскиот музички оркестар во родниот град. Пишувал лирски и патриотски песни. Веднаш по бугарската фашистичка окупација бил еден од ретките кои бестрашно и отворено им се противставувал на младинските профашистички организации. Бил еден од првите излезени партизани во Прилеп, односно бил борец во Првиот прилепски партизански одред од првиот ден на неговото формирање. Оставил записи за неговота акција кај селото Царевиќ, со што станал прв хроничар на борбениот пат на Одредот. Освен тоа, константно запишувал стари македонски народни песни, бележел подзаборавени архаични македонски зборови. Бил автор на музиката за популарната револуционерна песна „А бре, Македонче, каде се спремаш, борба те чека, борба за слобода!“, испеана веднаш по првата акција на Одредот. По расформирањето на Првиот прилепски партизански одред „Гоце Делчев“ дејствувал илегално во селото Лавци, Битолско. По формирањето на првиот Битолски партизански одред „Пелистер“, бил член на раководството задолжен за агитација и пропаганда. Загинал во борба против окупаторската бугарска војска и полиција на 3 мај 1942 г.

Јоска ОРДАНОСКИ-Сандански, припадник на македонското националноослободително и комунистичко движење и учесник во Антифашистичката војна во Вардарскиот дел на Македонија. Роден бил во селото Лениште, Прилепско, на 7 април 1921 година. По завршувањето на основното училиште станал работник во бакалски дуќан. Од 1940 г. станал член на Месниот комитет на комунистичката младинска организација СКОЈ во Прилеп. Кон крајот на 1940 г. од српската окупаторска власт бил интерниран во логорот Меѓуречје кај Ивањица. Бил еден од седумтемина први излезени партизани во Прилеп и заменик политички комесар во Првиот прилепски партизански одред „Гоце Делчев“. По расформирањето на одредот илегално дејствувал во Битола и Битолско, а загинал на 3 мај 1942 г. во борба против окупаторската бугарска војска и полиција.

Мара Јосифоска-Ѓурѓа, припадник на македонското националноослободително и комунистичко движење и учесник во антифашистичката војна во Вардарскиот дел на Македонија. Родена била во Прилеп во 1920 г. Под влијание на своите браќа Кузман Јосифоски-Питу и Аспарух Јосифоски, во прогресивното движење била од пред Врората светска војна. Работела како организатор на активот на напредните жени во Прилеп и учествувала во Илинденските демонстрации во 1940 г. Била во составот на Првиот прилепски партизански одред „Гоце Делчев“ и учествувала во сите негови акции против окупаторот и неговите домашни соработници. По расформирањето на одредот „Гоце Делчев“ дејствувала илегално во селото Лавци, Битолско, а по формирањето на првиот Битолски партизански одред „Пелистер“ била борец во истиот. Загинала на 3 мај 1942 г. во борба против окупаторската бугарска војска и полиција, пишува проф.д-р Александар Литовски.  

Најнови вести од: Македонија

„Скопје1.мк“: „Малолетници под дејство на алкохол со ножеви в рака тргнаа кон мене!“ – вознемирувачко сведоштво од автобус во Скопје

Празничен ден, пикник и детска радост, но за неколку минути сè се претворило во сцена на страв и насилство. Скопјанката Наташа Младеновска сведочи за инцидент во автобус од Водно кон центарот на Скопје, во кој учествувале малолетници, а ситуацијата ескалирала до вадење ножеви.

„МКД.мк“: Во Липково вчера се „славеше„ „слободна територија Карадак“ од конфликтот во 2001 година!

Во Липково вчера беше „прославен“ 2 мај, за општината познат како „Ден на прогласувањето на слободната зона Карадак“, Кумановско, и како Ден на општината. На својот фејсбук-профил пратеникот Ријад Шаќири од Алијансата на Албанците од колицијата Вреди, напиша дека заедно со градоначалникот Еркан Арифи (од ДУИ), општинските советници на гробиштата „оддадоа почит на мачениците кои ги положија своите животи во 2001 година“. Ова го објави информативниот портал „МКД.мк“

Али Ахмети го „прослави“ 2 мај, „Денот на прогласувањето на Карадак како зона ослободена од УЧК во 2001“ и порача: Тоа е и натаму „симбол на отпор“!

Лидерот на ДУИ Али Ахмети вчера го „прослави“ 2 мај „Денот на прогласувањето на Карадак како ослободена територија“ од страна на УЧК во 2001 година“, означувајќи го овој датум како „важен момент во новата историја“. „Во Слупчане е напишана една од најзначајните страници, а прогласувањето на Карадак како слободна зона е доказ за решителност за слобода, достоинство и еднаквост. Карадак и неговите жители остануваат симбол на отпор и единство за поправична иднина.“ – рече Ахмети. Со оваа своја порака тој отвори дилема: каков „симбол на отпор“, но и кон кого, продолжува да биде и денес ова „прогласување територија ослободена од борците на УЧК во мај 2001“?! Претседателот на ДУИ Ахмети „прославува“ и денес „25 години од прогласувањето слободна зона“ инаку на територијата на унитарната држава Македонија!

Османи ќе се „жали“ во ЕУ за „влошувањето на меѓуетничките односи и кршењето на Охридскиот договор“, но и за евроинтеграцијата

„Потпретседателот на ДУИ Бујар Османи е во дводневна работна посета на Брисел, каде што ќе оствари серија средби со претставници на Европската комисија, Службата за надворешни работи на ЕУ, како и со европратеници. Според најавата, во центарот на вниманието на овие средби ќе бидат прашања поврзани со европската перспектива на земјата, забрзувањето на евроинтеграцијата и актуелните политички предизвици.“ – објави информативната агенција на албански јазик Илирија-ИНА.

Најнови вести

To top