Македонија

Првиот Скопски партизански одред како прва единица на НОВ на Македонија во борбата против фашистичките окупатори – 85 години од формирањето

На денешен ден пред 85 години е формиран Првиот скопски народноослободителен партизански одред — прва партизанска единица на НОВ во Македонија. Формиран е на 22 август 1941 година кај месноста Чифлик во близина на Скопскиот градски парк и опстојува до 2 ноември 1941 година кога се самораспуштил. Прв командант на одредот бил Чедомир Миленковиќ, а потоа, од 18 до 31 октомври, Љубомир Лековиќ. Политички комесар на одредот бил Даме Крапчев. Првиот Скопски партизански одред на почетокот бил составен од 12 припадници. Но подоцна нивниот број се зголемил на 42 борци од различна етничка припадност – Македонци, Срби, Албанци, Турци, Црногорци, Хрвати и Чеси. Сите тие се обединиле околу една единствена идеја – слободата, заради ослободување од фашистичкиот окупатор. Диверзантските акции биле основен белег на предпартизанскиот период и токму членовите на скопските диверзантски групи го сочинувале јадрото на првиот Скопски партизански одред. Денешната 85-та годишнина од формирањето на овој партизански одред е соодветна пригода за должно потсетување на јуначките дела на припадниците на оваа партизанска формација: Чедомир Миленковиќ, Дане Крапчев, Боте Боцевски, Невена Георгиева – Дуња, Раде Јовчевски – Корчагин, Благој Деспотовски – Шовељ, Стерјо Кранго – Дучо, Боро Ончевски, Боро Трајковски – Ѓуро, Ацо Смилковски, Павле Момчиловиќ и Светозар Томиќ. Од вкупно 42 партизани на одредот, 17 го загубиле животот во текот на Втората светска војна. По војната тројца борци од одредот – Раде Јовчевски – Корчагин, Боро Петрушевски и Александар Урдаревски – се прогласени како народни херои.

Формирањето на првиот скопски партизански одред е голем и значаен настан за македонската историја, за борбата на македонскиот народ не само да извојува слобода, туку и да создаде своја македонска држава. Да се формира народно ослободителен партизански одред на 22 август во 1941 година претставувало чин на огромна храброст и одлучност на 12 луѓе, кои биле подготвени со живот да ја платат слободата, започнувајќи голема борба против фашистичките окупатори и нивните слуги. Зашто, токму Скопје во 1941 година беше еден од двата центра на тогашната бугарска фашистичка окупаторска власт, на нејзините воени и полициски структури во окупирана Македонија. Првиот скопски партизански одред е една од првите организирани формации на македонската народноослободителна војска, дури потоа уследува формирањето на баталјонот „Мирче Ацев“, кој кој што како првата регуларна воена единица во Македонија и никулец на денешната Армија на Република Македонија.

Формирање  и дејствување на одредот

Одредот е формиран по одлуката за почеток на вооружената борба, донесена на илегалното Јунско советување на Скопската организација на КП во Македонија, одржана во Козле на 22 јуни 1941). Одредот бил формиран од 12 борци. На неговиот борбен пат му се приклучиле вкупно 42 борци, со мешовит национален состав – Македонци, Срби, Албанци, Турци, Црногорци, Хрвати и Чеси. Веднаш по формирањето Одредот извршил диверзија на рудникот Радуша, по што заминал на Водно. По судирот на Боро Петрушевски со бугарската полиција и по апсењето на курирот, Боса Ѓурашковиќ на 8 септември, на 9 септември се префрлил во старата диверзантска база покрај Вардар, а оттаму следниот ден се префрлил на Скопска Црна Гора, каде што престојувал во малата пештера Лазаров Камен кај селото Чучер (од 11 септември до првата половина на септември) и во манастирот „Благовештение“ (од 18 септември до средината на октомври).

На 28 септември во месноста Горне Бавче бил одржан заеднички состанок на активистите на народно-ослободителното движење од селата во Скопска Црна Гора, бил формиран првиот македонски местен народно-ослободителен одбор во селото Чучер (4 октомври), ги испробале илегално изработените рачни бомби во Скопје, ги испитале објектите на железничката линија во Качаничката Клисура за евентуално минирање, убиле еден шумар (30 октомври) и воделе борба со бугарската војска во реонот на Ѓорче Петров. На 7 октомври борци од одредот извеле акција за ликвидирање на бугарските полициски агенти Мане Мачков и Круме Панков – Кросот, во која загинал Благоја Деспотовски – Шовељ, а Александар Смилковски бил уапсен. На 18 октомври, во месноста Бела Вода, од десната страна на реката Лепенец, борците на одредот положиле заклетва.

Расформирање на одредот

Отежнатите услови за дејствување од притисокот на бугарската војска и полиција, како и претстојната зима и пресметката на окупаторот со кумановските одреди (Козјачкиот и Карадачкиот) и Првиот прилепски партизански одред „Гоце Делчев“, во Штабот на Одредот предизвикале колебања во однос на продолжувањето на дејствувањето на Одредот. На 2 ноември 1941 година била донесена одлука за привремено расформирање на одредот, по што одредот е расформиран кај с. Злокуќани, Скопско. По расформирањето на одредот, неговите борци илегално влегле и се растуриле низ градот. Од 5 до 8 ноември група од шест борци од Скопскиот одред илегално се префрла во Велес, со намера да се приклучи на Прилепскиот партизански одред. Во групата се: Васил Антевски – Дрен, Благоја Давков, Невена Георгиева – Дуња, Боро Боцевски, Даме Крапчев и Боро Ончев.

На 6 јануари 1942 година, покрај реката Лепенец, на патот Скопје-Качаник, се состанале борците на Скопскиот одред, Даме Крапчев, Александар Урдаревски и Трајко Стојков. Се договориле да заминат за Косово со цел да се поврзат со тамошното народно-ослободително движење. На 17 април 1942 година, Даме Крапчев, Раде Јовчевски – Корчагин, Кемал Сејфула, Трајко Стојков и Ѓорги Саздовски влегуваат во составот на новоформираниот Вториот скопски партизански одред, кој во тој момент броел 10 борци.

 

 

Најнови вести од: Македонија

ВМРО ДПМНЕ: Обвинителството го спаси Филипче за пожарот во модуларните болници, Абази ја доработува задачата како пион на СДС и ДУИ

„За пожарот, кој се случи во модуларната болница во Тетово на 8 септември, на 10 септември 2021 година беше оформен предмет, кој потоа со години стоеше во фиока. Предметот за 19-те модуларни болници, кои беа поставени за време на ковид кризата, и каде во модуларната болница во Тетово животите ги изгубија 14 лица, а за време на Венко Филипче како министер за здравство, беше во фиоките на Вилма Русковска и Елизабета Јосифовска, од криминалното СЈО, па кај трета обвинителка. Па сега обвинителот Ислам Абази да каже дека Филипче не бил виновен.“ – реагира ВМРО ДПМНЕ.

Внук од сопруг на актуелна пратеничка најави кандидатура за градоначалник на општина Брвеница

Дали Даути ќе се повлече од пратеничката функција ако нејзиниот внук ги загуби изборите како што се повлекла од висока партиска функција пред 4 години кога АА доживеа дебакл во Тетово

Денеска ќе се одржи 39. Охридски пливачки маратон – ќе пливаат 16 маратонци од Македонија и светот

Стартот на маратонот е предвиден во 11 часот од Свети Наум, а целта е на Градското пристаниште во Охрид, околу пет часа по стартот, зависно од условите на патеката. Маратонците од Македонија, Србија, Турција, Канада, Италија, Шпанија, Португалија и Аргентина, од кои 11 се во машка и пет во женска конкуренција,  ќе ги одмерат силите на 25 километри долгата патека „Климе Савин“ од Свети Наум до Градското пристаниште во Охрид. Боите на Македонија ќе ги бранат Александар Илиевски, Петар Цеков, Леонид Мишевски и Росана Гошева.

Пеколна ноќ кај тетовското планинско село Церово: Пожарникарите цела ноќ во битка со огнената стихија

Тетовските противпожарни екипи во текот ноќта водеа битка за локализирање на пожарот кај селото Церово во селската општина Желино, во тетовскиот регион. Церово се наоѓа на западните падини на Сува Гора, на надморска височина од 780 метри. Раководните лица на Центарот за управување со кризи (ЦУК) и Територијалната противпожарна единица (ТППЕ) од Тетово беа на теренот и директно ја координираа состојбата со пожарот, за да се спречи негово натамошно ширење кон околината.

Најнови вести

To top