Македонија

Вевчански карневал 13 и 14 јануари 2026: кога Вевчани станува сцена, а традицијата слобода

Како и секоја година, така и оваа, 2026 година, малото, но и големо село Вевчани се преобразува во сцена излезена од некоја бајковита приказна, каде што фолклорот и традицијата се спојуваат во волшебниот Вевчански карневал. Влечејќи корени од старите традиции, карневалот постои повеќе од 1400 години и се повикува на паганските обичаи за одбележување на старата Нова година според Јулијанскиот календар. Главниот концепт на карневалот е да се одбележат циклусите на животот и да се оддаде почит кон природата – типично за многу древни празнувања на балканските територии. Практично, карневалот е театарска претстава под отворено небо, во која учествуваат жителите на селото Вевчани, како и гости од цела Македонија, но, и од светот!. Преку маски и костуми ги „коментираат“ актуелните случувања – од политички гафови и економски апсурди до културни и општествени парадокси. Во центарот на карневалскиот татнеж е хуморот што ја прави целата атмосфера „болно смешна“ и лудо незаборавна. Карневалот е дел од културното наследство на Република Македонија, но и е и препознатлив симбол на селото Вевчани.

Во Вевчани, годината не почнува со календарот, туку со Свети Васиља. Со ритмот на тапаните, со писокот на зурлите, со смеата што е истовремено и шега и порака. Овде, меѓу планината и изворите, карневалот не е настан – тој е состојба на духот, наследство што се носи во крвта и се пренесува од поколение на поколение. Вевчанскиот карневал е еден од најстарите живи карневали на Балканот, со корени длабоко вткаени во паганските обреди за прочистување, плодност и заштита од злото, кои подоцна се споиле со христијанската традиција на празникот Свети Василиј Велики. Тоа е премин – од старата во новата година, од темнината кон светлината, од молкот кон гласното, слободното изразување.

Во Вевчани, празникот Свети Васиља има особено значење и претставува најважниот традиционален настан во годината. Тој не е само верски празник, туку спој на длабоки народни верувања, заедничка меморија и колективен идентитет. Преку Вевчанскиот карневал, кој се одржува на 13 и 14 јануари, Вевчани симболично го означува преминот од старата во новата година, како и потребата од прочистување, обновување и нов почеток.

Карневалот има силна општествена и културна улога. Тој претставува простор каде што заедницата јавно ги изразува своите ставови, грижи и размислувања, но на начин кој е прифатлив, духовит и препознатлив. Во овој период маските стануваат средство за слобода на изразување, а смеата – начин да се надмине секојдневниот притисок. Значењето на Свети Васиља во Вевчани лежи токму во оваа можност еднаш годишно да се преиспита реалноста, да се исмеат негативните појави и симболично да се започне нов циклус со оптимизам и заедништво.

Вевчанскиот карневал е повеќе од настан – тој е спој на пагански обичаи, современа сатира и единствен македонски непокор.Тоа е заштитено нематеријално културно наследство со исклучително значење.

Нетпрес

Најнови вести од: Македонија

Влада: Не знаеме кого чекал Трендафилов во празна сала, премиерот ќе има средба со синдикатите в четврток

Претседателот на ССМ, Слободан Трендафилов, оцени дека е добро што премиерот го прифатил барањето на УПОЗ за зголемување на платите во управата и правосудството по речиси една година протести на работниците од овој сектор, но додаде оти денеска требало да се зголемат и платите на вработените во управата за 40 отсто.

Осигурителната компанија „Tриглав Осигурување АД“ со огромен раст на добивка

Триглав Осигурување АД, Скопје во претстојниот период очекува понатамошно профитабилно, безбедно и одржливо работење. Планираната премија во 2026 година изнесува 1.960 милиони денари, односно раст од околу 15 отсто во однос на 2025 година. Добивката се очекува да изнесува околу 75 милиони денари – стои во извештајот.

To top